કૌબેરમસ્ત્રં સહસા ચેદિરાટ્ પ્રમુમોચ હ। રણૈવ સહસાઽનાશયત્તં જગત્પ્રભુઃ
પછી ચેદીરાજે અચાનક કુબેરનું અસ્ત્ર છોડ્યું; પણ જગતના સ્વામીએ યુદ્ધમાં તરત જ તેનું નાશ કરી નાખ્યું.
યામ્યમસ્ત્રં તતઃ ક્રુદ્ધો મુમુચે કાલમોહિતઃ। યામ્યેનૈવાસ્ત્રયોગેન યામ્યમસ્ત્રં વ્યનાશયત્
પછી ક્રોધિત અને સમયના મોહમાં પડેલા ચેદીરાજે યમનું અસ્ત્ર છોડ્યું; પણ યમઅસ્ત્રના જ પ્રભાવથી તે અસ્ત્રનો નાશ થયો.
ગાન્ધર્વેણ ચ ગાન્ધર્વં માનવં માનવેન ચ। વાયવ્યેન ચ વાયવ્યં રૌદ્રં રૌદ્રેણ ચાભિભૂઃ
તમે ગાંધર્વ અસ્ત્રથી ગાંધર્વ અસ્ત્રને, માનવ અસ્ત્રથી માનવ અસ્ત્રને, વાયવ્ય અસ્ત્રથી વાયવ્ય અસ્ત્રને અને રૌદ્ર અસ્ત્રથી રૌદ્ર અસ્ત્રને પરાજય આપ્યો.
ઐન્દ્રમૈન્દ્રેણ ભગવાન્વૈષ્ણવેન ચ વૈષ્ણવમ્। એવમસ્ત્રાણિ કુર્વાણૌ યુયુધાતે મહાબલૌ
ભગવાને ઐન્દ્ર અસ્ત્રથી ઐન્દ્ર અસ્ત્રને અને વૈષ્ણવ અસ્ત્રથી વૈષ્ણવ અસ્ત્રને રોક્યા; આમ, બંને મહાન વીરોએ અસ્ત્રો ચલાવીને યુદ્ધ કર્યું.
તતો માયાં વિકુર્વાણો દમગોષસુતો બલી। ગદામુસલસંયુક્તાઞ્છક્તિતોમરસાયકાન્
પછી દમઘોષના પુત્રે માયા વડે ગદા, મુંગા, ભાલા, તોમરા અને તીરોનું સર્જન કર્યું.
પરશ્વથમુસણ્ડીશ્ચ વવર્ષ યુધિ કેશવમ્। અમોઘાસ્ત્રેણ ભગવાન્નાશયામાસ કેશિહા
યુદ્ધમાં ચેદિરાજે કેશવ પર પરશુ અને મુંગા વરસાવ્યા; પણ કેશીહંતાએ પોતાના અચૂક અસ્ત્રથી એ બધું નાશ કરી નાખ્યું.
શિલાવર્ષં મહાઘોરં વવર્ષ યુધિ ચેદિરાટ્। વજ્રાસ્ત્રેણાભિસઙ્ક્રુદ્ધશ્ચૂર્ણં તદકરોત્પ્રભુઃ
ચેદિના રાજાએ યુદ્ધમાં ભયાનક પથ્થરોની વરસાદ વરસાવી; પણ પ્રભુએ ક્રોધથી વજ્ર અસ્ત્ર વડે એ બધું ભૂકી નાખ્યું.
જલવર્ષં તતો ઘોરં વ્યસ़જચ્ચેદિપુઙ્ગવઃ। વાયવ્યાસ્ત્રેણ ભગવાન્વ્યાક્ષિપચ્છતશો હિ તત્
પછી ચેદિઓમાં શ્રેષ્ઠએ ભયાનક પાણીની વરસાદ વરસાવી; પણ ભગવાને વાયવ્ય અસ્ત્રથી એ બધું સદીઓમાં વિખેરી નાખ્યું.
નિહત્ય સર્વમાયાં વૈ સુનીતસ્ય જનાર્દનઃ। સ મુહૂર્તં ચકારાશુ દ્વન્દ્વયુદ્ધં મહારથઃ
જનાર્દને સુનીતના પુત્રની બધી માયા નાશ કરી, તરત જ એ મહારથીએ થોડા સમય માટે દ્વંદ્વ યુદ્ધ કર્યું.
સ બાણયુદ્ધં કુર્વાણો ભર્ત્સયામાસ ચેદિરાટ્। દમઘોષસુતો ધૃષ્ટમુવાચ યદુપુઙ્ગવમ્
તીરોની લડાઈ કરતાં ચેદિરાજે દમઘોષના પુત્રે યદુમાં શ્રેષ્ઠને ધીરે ધીરે ઉપહાસ કર્યો.
અદ્ય કૃષ્ણમકૃષ્ણં તુ કુર્વન્તુ મમ સાયકાઃ। ઇત્યેવમુક્ત્વા દુષ્ટાત્મા શરવર્ષં જનાર્દને
'આજે મારા તીરો કૃષ્ણને અકૃષ્ણ બનાવી દેશે!' એમ દુષ્ટહૃદયે કહ્યું અને જનાર્દન પર તીરોની વરસાદ વરસાવી.
મુમોચ પુરુષવ્યાઘ્રો ઘોરં વૈ ચેદિપુઙ્ગવઃ। શરસંઙ્કૃત્તગાત્રસ્તુ ક્ષણેન યદુનન્દનઃ
પછી પુરુષોમાં વાઘ સમાન ચેદિઓમાં શ્રેષ્ઠએ ભયાનક તીરો છોડ્યા; અને ક્ષણે યદુનંદન આખા શરીરે તીરો વડે ઘાયલ થયો.
રુધિરં પરિસુસ્રાવ મદં મત્ત ઇવ દ્વિપઃ। ન યન્તા ન રથો વાપિ ન ચાશ્વાઃ પર્વતોપમાઃ
એના શરીરેથી લોહી એવી રીતે વહ્યું જેમ મસ્ત હાથીમાંથી મદ વહે; તીરોની વરસાદથી રથચાલક, રથ કે પહાડ જેવા ઘોડા પણ દેખાતા નહોતા.
દૃશ્યન્તે શરસઞ્છન્નાઃ કેશવસ્ય મહાત્મનઃ। કેશવં તદવસ્થં તુ દૃષ્ટ્વા ભૂતાનિ ચક્રુશુઃ
મહાત્મા કેશવ તીરોમાં ઢંકાઈ ગયા હતા; કેશવને આવી હાલતમાં જોઈને બધા જીવ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
દારુકસ્તુ તદા પ્રાહ કૃષ્ણં યાદવનન્દનમ્। નેદૃશો દૃષ્ટપૂર્વો હિ સઙ્ગ્રામો વૈ પુરા મયા
ત્યારે દારુકે યદુમાં આનંદ રૂપ કૃષ્ણને કહ્યું: 'આવો યુદ્ધ મેં ક્યારેય જોયો નથી.'
સ્થાતવ્યમિતિ તિષ્ઠામિ ત્વત્પ્રભાવેણ માધવ। અન્યથા ન ચ મે પ્રાણા ધરાયેયુર્જનાર્દન
'હું તારી શક્તિથી અહીં ઊભો છું, માધવ; નહિંતર, જનાર્દન, મારી પ્રાણ તો ધરતી પર રહી જ ન શકત.'
અતઃ સઞ્ચિન્ત્ય ગોવિન્દ ક્ષિપ્રમસ્ય વધં કુરુ। એવમુક્તસ્તુ સૂતેન કેશવો વાક્યમબ્રવીત્
'એથી, ગોવિંદ, વિચાર કરી તું તરત આનો અંત લાવ.' એમ રથચાલકે કહ્યું ત્યારે કેશવે ઉત્તર આપ્યો.
એષ હ્યતિબલો દૈત્યો હિરણ્યકશિપુઃ પુરા। રિપુઃ સુરાણામભવદ્વરદાનેન ગર્વિતઃ
'આ અત્યંત શક્તિશાળી દૈત્ય પહેલાં હિરણ્યકશિપુ હતો, જેને વરદાન મળતાં દેવતાઓનો દુશ્મન બની ગર્વથી ભરાયો હતો.'
તથાઽઽસીદ્રાવણો નામ રાક્ષસો હ્યતિવીર્યવાન્। તેનૈવ બલવીર્યેણ બલં નાગણયન્મમ
'એ જ રીતે, રાવણ નામનો રાક્ષસ પણ હતો, જે અત્યંત બળવાન હતો; એ જ બળ અને શક્તિથી એણે મારા બળને કશું જ માન્યું નહોતું.'
અહં મૃત્યુશ્ચ ભવિતા કાલે કાલે દુરાત્મનઃ। ન ભેતવ્યં તથા સૂત નૈષ કશ્ચિન્મયિ સ્થિતે
'હું જ એ દુષ્ટના માટે સમય સમયે મૃત્યુ બનીશ; સૂત, તું ડરતો નહીં, કેમ કે હું જ્યાં સુધી છું ત્યાં સુધી કોઈ પણ જીતે નહીં.'
ઇત્યેવમુક્ત્વા ભગવાન્નનર્દ ગરુડધ્વજઃ। પાઞ્ચજન્યં મહાશઙ્ખં પૂરયામાસ કેશવઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, પવિત્ર ગરુડધ્વજ શ્રીકૃષ્ણે મહાન પાંજજ્યન શંખ વગાડ્યો.
સંમોહયિત્વા ભગવાંશ્ચક્રં દિવ્યં સમાદદે। ચિચ્છેદ ચ સુનીથસ્ય શિરશ્ચક્રેણ સંયુગે
પછી ભગવાને બધાને મોહમાં પાડી, પોતાનું દિવ્ય ચક્ર હાથમાં લીધું અને યુદ્ધમાં સુનીથાનું માથું ચક્રથી કાપી નાખ્યું.
સ પપાત મહાબાહુર્વજ્રાહત ઇવાચલઃ। તતશ્ચેદિપતેર્દેહાત્તેજોઽગ્ર્યં દદૃશુર્નૃપાઃ
મહાબાહુ સુનીથ, વીજળી પડેલા પહાડની જેમ જમીન પર ઢળી પડ્યો; પછી ચેદી રાજાના શરીરમાંથી ઉત્તમ તેજ બહાર નીકળતું રાજાઓએ જોયું.
ઉત્પતન્તં મહારાજ ગગનાદિવ ભાસ્કરમ્। તતઃ કમલપત્રાક્ષં કૃષ્ણં લોકનમસ્કૃતમ્। વવન્દે તત્તદા તેજો વિવેશ ચ નરાધિપ
હે મહારાજ, એ તેજ આકાશમાંથી ઊગતા સૂર્યની જેમ ઊડીને, કમળની પાંખડી જેવી આંખો ધરાવતા, સર્વે લોકોએ પૂજાતા કૃષ્ણને વંદન કર્યું અને પછી મનુષ્યાધિપતિમાં પ્રવેશી ગયું.
તદદ્ભુતમમન્યન્ત દૃષ્ટ્વા સર્વે મહીક્ષિતઃ। યદ્વિવેશ મહાબાહું તત્તેજઃ પુરુષોત્તમમ્
એ તેજ મહાબાહુ પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણમાં પ્રવેશ્યું તે અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને બધા રાજાઓએ તેને આશ્ચર્યજનક માન્યું.
અનભ્રે પ્રવવર્ષ દ્યૌઃ પપાત જ્વલિતાશનિઃ। કૃષ્ણેન નિહતે ચૈદ્યે ચચાલ ન વસુન્ધરા
આકાશમાં વાદળ ન હોવા છતાં વરસાદ પડ્યો, જ્વલંત વીજળી પડી, પણ શ્રીકૃષ્ણે ચેદીનો સંહાર કર્યો ત્યારે ધરતી કંપી નહીં.
તતઃ કેચિન્મહીપાલા નાબ્રુવંસ્તત્ર કિઞ્ચન। અતીતવાક્પથે કાલે પ્રેક્ષમાણા જનાર્દનમ્
પછી ત્યાં કેટલાક રાજાઓએ એક પણ શબ્દ બોલ્યો નહીં; કારણ કે બોલવાનો સમય પસાર થઈ ગયો હતો અને તેઓ જનાર્દનને નિહાળી રહ્યા હતા.
હસ્તૈર્હસ્તાગ્રમપરે પ્રત્યપિંષન્નમર્ષિતાઃ। અપરે દશનૈરોષ્ઠાનદશન્ક્રોધમૂર્છિતાઃ
કેટલાક રાજાઓ ગુસ્સામાં પોતાના હાથથી આંગળીઓ દબાવી રહ્યા હતા; તો કેટલાક ક્રોધથી પોતાના દાંતથી હોઠ ચાવી રહ્યા હતા.
રહશ્ચ કેચિદ્વાર્ષ્ણેયં પ્રશશંસુર્નરાધિપાઃ। કેચિદેવ સુસંરબ્ધા મધ્યસ્થાસ્ત્વપરેઽભવન્
કેટલાક રાજાઓ ગુપ્ત રીતે વૃષ્ણિ શ્રીકૃષ્ણની પ્રશંસા કરતા હતા, કેટલાક ખૂબ જ ગુસ્સે થયા હતા અને કેટલાક મધ્યસ્થ રહ્યા હતા.
પ્રહૃષ્ટાઃ કેશવં જગ્મુઃ સંસ્તુવન્તો મહર્ષયઃ। બ્રાહ્મણાશ્ચ મહાત્માનઃ પાર્થિવાશ્ચ મહાબલાઃ। શશંસુર્નિર્વૃતાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણસ્ય વિક્રમમ્
મહાન ઋષિઓ, મહાત્મા બ્રાહ્મણો અને શક્તિશાળી રાજાઓ આનંદથી શ્રીકૃષ્ણ પાસે આવ્યા અને તેમની પ્રશંસા કરી; બધા ખુશ થઈને કૃષ્ણના પરાક્રમનું ગાન કરવા લાગ્યા.