અચિન્ત્યમનભિધ્યેયં સર્વભૂતભયંકરમ્। મહાવીર્યધરં રૌદ્રં સાક્ષાદગ્નિમિવોદ્યતમ્
જે કલ્પના બહાર અને વર્ણનથી પર છે, સર્વ જીવોને ભય પેદા કરે છે, મહાન બળ ધરાવે છે અને સામે ઊભેલા અગ્નિ જેવો ભયાનક છે.
અપ્રધૃષ્યમજેયં ચ દેવદાનવરાક્ષસૈઃ। ભેત્તારં ગિરિશૃઙ્ગાણાં સમુદ્રજલશોષણમ્
જે દેવ, દાનવ કે રાક્ષસો દ્વારા જીતાઈ શકે નહીં, પર્વતોની ટોચ તોડી નાખે છે અને સમુદ્રનું પાણી સુકાવી દે છે.
લોકસંલોડનં ઘોરં કૃતાન્તસમદર્શનમ્। તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય ભગવાન્કશ્યપસ્તદા। વિદિત્વા ચાસ્યં સંકલ્પમિદં વચનમબ્રવીત્
જે જગતને હલાવી નાખે છે, ભયાનક છે અને મૃત્યુ સમાન દેખાય છે; એ આવતો જોઈને ભગવાન કશ્યપે એનો ઈરાદો જાણીને એમ કહ્યું.
પુત્ર મા સાહસં કાર્ષીર્મા સદ્યો લપ્સ્યસે વ્યથામ્। મા ત્વાં દહેયુઃ સંક્રુદ્ધા વાલખિલ્યા મરીચિપાઃ
પુત્ર, તું ઉતાવળ ન કર; તું તરત દુઃખમાં ન ફસાઈ જા; ગુસ્સે થયેલા વાલખિલ્ય અને મરીચિ તને દાઝી ન નાંખે.
તતઃ પ્રસાદયામાસ કશ્યપઃ પુત્રકારણાત્। વાલખિલ્યાન્મહાભાગાંસ્તપસા હતકલ્મષાન્
પછી કશ્યપે પોતાના પુત્રના હિત માટે, તપથી પવિત્ર થયેલા મહાન વાલખિલ્ય મુનિઓને શાંત કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
પ્રજાહિતાર્થમારમ્ભો ગરુડસ્ય તપોધનાઃ। ચિકીર્ષતિ મહત્કર્મ તદનુજ્ઞાતુમર્હથ
પ્રજાના કલ્યાણ માટે ગરુડ મોટું કાર્ય કરવા માંગે છે; હે તપસ્વીઓ, તમે એને મંજૂરી આપવી જોઈએ.
એવમુક્તા ભગવતા મુનયસ્તે સમભ્યયુઃ। મુક્ત્વા શાખાં ગિરિં પુણ્યં હિમવન્ત તપોઽર્થિનઃ
ભગવાને એમ કહ્યું ત્યારે એ મુનિઓએ ડાળ છોડી દીધી અને તપ માટે પવિત્ર હિમવંત પર્વત તરફ ચાલ્યા ગયા.
તતસ્તેષ્વપયાતેષુ પિતરં વિનતાસુતઃ। શાખાવ્યાક્ષિપ્તવદનઃ પર્યપૃચ્છત કશ્યપમ્
પછી જ્યારે એ બધા ચાલ્યા ગયા, ત્યારે વિનતાનો પુત્ર, ડાળથી મોઢું ઢંકાયેલું, પોતાના પિતા કશ્યપને પૂછવા લાગ્યો.
ભગવન્ક્વ વિમુઞ્ચામિ તરોઃ શાખામિમામહમ્। વર્જિતં માનુષૈર્દેશમાખ્યાતુ ભગવાન્મમ
ભગવાન, હું આ વૃક્ષની ડાળ ક્યાં મૂકી દઉં? કૃપા કરીને એવું સ્થાન કહો જ્યાં માનવો ના રહેતા હોય.
તતો નિઃપુરુષં શૈલં હિમસંરુદ્ધકન્દરમ્। અગમ્યં મનસાપ્યન્યૈસ્તસ્યાચખ્યૌ સ કશ્યપઃ
પછી કશ્યપે એને એવો પર્વત બતાવ્યો જ્યાં કોઈ માનવ નથી, બરફથી ગુફાઓ બંધ છે અને જે બીજા માટે કલ્પનાથી પણ દૂર છે.
તં પર્વતં મહાકુક્ષિમુદ્દિશ્ય સ મહાખગઃ। જવેનાભ્યપતત્તાર્ક્ષ્યઃ સશાખાગજકચ્છપઃ
એ મહાન પંખી, વીજ જેવી ઝડપથી, એ વિશાળ ગુહાવાળું પર્વત નિશાન બનાવી, ડાળ સાથે હાથી અને કાચબો લઈને ત્યાં ઉડી ગયો.
ન તાં વધ્રી પરિણહેચ્છતચર્મા મહાતનુમ્। શાખિનો મહતીં શાખાં યાં પ્રગૃહ્ય યયૌ ખગઃ
એટલી મોટી ડાળ કે કોઈ પણ શક્તિશાળી પુરુષ કે મોટું પ્રાણી પણ ઉંચકી ન શકે, પણ એ પંખીએ એ વિશાળ ડાળ પકડીને ઉડી ગયો.
સ તતઃ શતસાહસ્રં યોજનાન્તરમાગતઃ। કાલેન નાતિમહતા ગરુડઃ પતગેશ્વરઃ
પછી પંખીઓના રાજા ગરુડાએ થોડા જ સમયમાં લાખ યોજન જેટલું અંતર પાર કરી લીધું.
સ તં ગત્વા ક્ષણેનૈવ પર્વતં વચનાત્પિતુઃ। અમુઞ્ચન્મહતીં શાખાં સસ્વનં તત્ર ખેચરઃ
પિતાના કહ્યા મુજબ, એ પંખી પળમાં જ એ પર્વત પર પહોંચી ગયું અને ત્યાં એ મોટી ડાળ જોરદાર અવાજ સાથે છોડી દીધી.
પક્ષાનિલહતશ્ચાસ્ય પ્રાકમ્પત સ શૈલરાટ્। મુમોચ પુષ્પવર્ષં ચ સમાગલિતપાદપ
પંખીના પાંખોની હવામાં પર્વત રાજા ધ્રુજી ઉઠ્યો અને વૃક્ષો અથડાતા ફૂલોની વરસાદ વરસી.
શૃઙ્ગાણિ ચ વ્યશીર્યન્ત ગિરેસ્તસ્ય સમન્તતઃ। મણિકાઞ્ચનચિત્રાણિ શોભયન્તિ મહાગિરિમ્
એ પર્વતના ચારે બાજુના શિખરો તૂટી પડ્યા, મોતી અને સોનાથી શોભતા, એ મહાન પર્વતને સુંદર બનાવતા.
શાખિનો બહવશ્ચાપિ શાખયાઽભિહતાસ્તયા। કાઞ્ચનૈઃ કુસુમૈર્ભાન્તિ વિદ્યુત્વન્ત ઇવામ્બુદાઃ
એ ડાળથી અથડાયેલા અનેક વૃક્ષો પર સોનાના ફૂલો ચમકતા હતા, જાણે વીજળીથી પ્રકાશિત વાદળો હોય.
તે હેમવિકચા ભૂમૌ યુતાઃ પર્વતધાતુભિઃ। વ્યરાજઞ્છાખિનસ્તત્ર સૂર્યાંશુપ્રતિરઞ્જિતાઃ
સોનાથી ખીલી ગયેલા અને પર્વતના ખનિજોથી મિશ્રિત એ વૃક્ષો ત્યાં સૂર્યકિરણોથી રંગાઈને તેજસ્વી લાગતા હતા.
તતસ્તસ્ય ગિરેઃ શૃઙ્ગમાસ્થાય સ ખગોત્તમઃ। ભક્ષયામાસ ગરુડસ્તાવુભૌ ગજકચ્છપૌ
પછી પર્વતના શિખર પર બેઠેલા પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગરુડાએ એ હાથી અને કાચબાને ખાવા માંડ્યા.
તાવુભૌ ભક્ષયિત્વા તુ સ તાર્ક્ષ્યઃ કૂર્મકુઞ્જરૌ। તતઃ પર્વતકૂટાગ્રાદુત્પપાત મહાજવઃ
હાથી અને કાચબો બંને ખાઈને, એ ઝડપી તાર્ક્ષ્ય પર્વતના ટોચ પરથી ફરી ઉડી ગયો.
પ્રાવર્તન્તાથ દેવાનામુત્પાતા ભયશંસિનઃ। ઇન્દ્રસ્ય વજ્રં દયિતં પ્રજજ્વાલ ભયાત્તતઃ
પછી દેવોમાં ભયજનક અપશકુન દેખાવા લાગ્યા; ઇન્દ્રનું પ્રિય વજ્ર ભયથી તેજ પકડ્યું.
સધૂમા ન્યપતત્સાર્ચિર્દિવોલ્કા નભસશ્ચ્યુતા। તથા વસૂનાં રુદ્રાણામાદિત્યાનાં ચ સર્વશઃ
આકાશમાંથી ધૂમાળુ અગ્નિગોળો પડ્યો; એ જ રીતે વસુ, રુદ્ર અને બધા આદિત્યોમાં પણ.
સાધ્યાનાં મરુતાં ચૈવ યે ચાન્યે દેવતાગણાઃ। સ્વં સ્વં પ્રહરણં તેષાં પરસ્પરમુપાદ્રવત્
સાધ્ય, મરુત અને બીજા બધા દેવતાઓએ પોતપોતાં શસ્ત્રો પકડીને એકબીજા સામે દોડી ગયા.
અભૂતપૂર્વં સંગ્રામે તદા દેવાસુરેઽપિ ચ। વવુર્વાતાઃ સનિર્ઘાતાઃ પેતુરુલ્કાઃ સહસ્રશઃ
એવો previously અજુગવો યુદ્ધ દેવ અને અસુરો વચ્ચે થયો, જેમાં ગર્જના સાથે પવન ફૂંકાયા અને હજારો ઉલ્કાઓ પડવા લાગી.
નિરભ્રમેવ ચાકાશં પ્રજગર્જ મહાસ્વનમ્। દેવાનામપિ યો દેવઃ સોઽપ્યવર્ષત શોણિતમ્
આકાશ વાદળ વિના જ મહા અવાજથી ગર્જ્યું; દેવોમાં દેવ એવા ભગવાને પણ લોહી વરસાવ્યું.
મમ્લુર્માલ્યાનિ દેવાનાં નેશુસ્તેજાંસિ ચૈવ હિ। ઉત્પાતમેઘા રૌદ્રાશ્ચ વવૃષુઃ શોણિતં બહુ
દેવતાઓના હાર સુકાઈ ગયા અને તેમનું તેજ ઓસર્યું; ભયાનક મેઘોએ ઘણું લોહી વરસાવ્યું.
રજાંસિ મુકુટાન્યેષામુત્થિતાનિ વ્યધર્ષયન્। તતસ્ત્રાસસમુદ્વિગ્નઃ સહ દેવૈઃ શતક્રતુઃ। ઉત્પાતાન્દારુણાન્પશ્યન્નિત્યુવાચ બૃહસ્પતિમ્
ધૂળ ઉડીને તેમનાં મુગટો પર પડી; ત્યારે ભયથી વ્યાકુળ થયેલા ઇન્દ્ર અને દેવતાઓએ, એ ભયાનક અપશકુન જોઈ, બૃહસ્પતિને પૂછ્યું.
કિમર્થં ભગવન્ઘોરા ઉત્પાતાઃ સહસોત્થિતાઃ। ન ચ શત્રું પ્રપશ્યામિ યુધિ યો નઃ પ્રધર્ષયેત્
'હે ભગવાન, આ ભયાનક અપશકુન અચાનક કેમ ઊભા થયા? યુદ્ધમાં એવો કોઈ શત્રુ દેખાતો નથી જે અમને હરાવી શકે.'
તવાપરાધાદ્દેવેન્દ્ર પ્રમાદાચ્ચ શતક્રતો। તપસા વાલખિલ્યાનાં મહર્ષીણાં મહાત્મનામ્
હે ઇન્દ્ર, તમારી ભૂલ અને બેદરકારીને કારણે, મહાન આત્માવાળા વાલખિલ્ય ઋષિઓના તપથી—
કશ્યપસ્ય મુનેઃ પુત્રો વિનતાયાશ્ચ ખેચરઃ। હર્તું સોમમભિપ્રાપ્તો બલવાન્કામરૂપધૃક્
કશ્યપ ઋષિના પુત્ર અને વિનતા માતાનો આકાશમાં વિહરતો, ઇચ્છાથી રૂપ બદલતો અને બળવાન પંખી, સોમરસ લૂંટવા નીકળી પડ્યો છે.