પશ્યતાં સર્વભાતાનામારુરોહ શચીપતિઃ। પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ દિવં ચ વરવારણમ્
બધા જીવજંતુઓ જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, શચીપતિ એ મહાન હાથી પર ચઢ્યો, જે પૃથ્વી, આકાશ અને સ્વર્ગમાં ફરતો હતો.
મુખાડમ્બરનિર્ઘોષૈઃ પૂરયન્તમિવાસકૃત્। હૈમયન્ત્રમહાકક્ષ્યં હિરણ્મયવિષાણિનમ્
એ હાથીના ગજ્જનથી ચારેય દિશા વારંવાર ગૂંજી ઉઠતી હતી, એ સોનાના સાધનોથી શોભતો, વિશાળ શરીરવાળો અને સોનાના દાંત ધરાવતો હતો.
મનોહરકુથાસ્તીર્ણં સર્વરત્નવિભૂષિતમ્। નિત્યસ્રુતમદસ્રાવં ક્ષરન્તમિવ તોયદમ્
એના પીઠ પર સુંદર કપડાં પાથરેલા હતા, સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભતો હતો, સતત સુગંધિત મદ વહાવતો, જાણે વરસાદી વાદળ પાણી વરસાવે એમ.
દિશાગજં મહામાત્રં કાઞ્ચનસ્રજમાસ્થિતઃ। પ્રબભૌ મન્દરાગ્રસ્થઃ પ્રતપન્ભાનુમાનિવ
સોનાની વણાવેલી વણમાલા પહેરીને, એ દિશાના મહાન હાથી પર બેઠેલો ભગવાન, મન્દર પર્વતની ચોટી પર તેજસ્વી સૂર્ય જેમ ઝગમગતો હતો.
તતો વજ્મયં ભીમં પ્રગૃહ્ય પરામાઙ્કુશમ્। યયૌ બલવતા સાર્ધં પાવકેન શચીપતિઃ
પછી એ ભયાનક વજ્ર અને શ્રેષ્ઠ અંકુશ હાથમાં લઈને, શચીપતિ અગ્નિદેવ સાથે ત્યાંથી વિદાય થયો.
તં કરેણુગજવ્રાતૈર્વિમાનૈશ્ચ મરુદ્ગણાઃ। પૃષ્ઠતોઽનુયયુઃ પ્રીતાઃ કુબેરવરુણગ્રહાઃ
પછી ખુશખુશાલ મરૂતો, કુબેર, વરુણ અને ગ્રહો, સ્ત્રીહાથીઓના ઝુંડ અને દેવવાહન રથો સાથે, એના પાછળ પાછળ ચાલ્યા.
સ વાયુપક્ષમાસ્થાય વૈશ્વાનરપથં ગતઃ। પ્રાપ્ય સૂર્યપથં દેવસ્તત્રૈવાન્તરધીયત
પછી એ વાયુના પાંખવાળી માર્ગે ચડીને, અગ્નિદેવના માર્ગે ગયો; અને જ્યારે એ સૂર્યના માર્ગે પહોંચ્યો, ત્યારે એ દેવ ત્યાં અદૃશ્ય થઈ ગયો.
તતઃ સર્વદશાર્હાણામાહુકસ્ય ચ યાઃ સ્ત્રિયઃ। નન્દગોપસ્ય મહિષી યશોદા લોકવિશ્રુતા
પછી દશાર્હો અને આહુકની તમામ સ્ત્રીઓ, તથા નંદગોપની મહારાણી અને લોકપ્રસિદ્ધ યશોદા એકઠી થઈ.
રેવતી ચ મહાભાગા રુક્મિણી ચ પત્રિવ્રતા। સત્યા જામ્બવતી ચોભે ગાન્ધારી શિંશુમાપિ ચ
મહાભાગ્યવાળી રેવતી, પતિવ્રતા રુક્મિણી, સત્યાભામા, જામ્બવતી, ગાંધારી અને શિંશુમાપિ પણ ત્યાં આવી.
વિશોકા લક્ષણા ચાપિ સુમિત્રા કેતુમા તથા। વાસુદેવમહિષ્યોઽન્યાઃ શ્રિયા સાર્ધં યયુસ્તદા
વિશોકા, લક્ષણા, સુમિત્રા, કેતુમા અને વસુદેવની બીજી રાણીઓ, શ્રીદેવી સાથે પણ એ સમયે આવી.
વિભૂતિં દ્રષ્ટુમનસઃ કેશવસ્ય મહાત્મનઃ। પ્રીયમાણાઃ સભાં જગ્મુરાલોકયિતુમચ્યુતમ્
મહાન આત્માવાળા કેશવની મહિમા જોવા માટે, આનંદથી ભરપૂર, એ બધીએ અચ્યૂતને જોવા સભામાં જવાનું નક્કી કર્યું.
દેવકી સર્વદેવીનાં રોહિણી ચ પુરસ્કૃતા। દદૃશુર્દેવમાસીનં કૃષ્ણં હલભૃતા સહ
સર્વદેવીમાં શ્રેષ્ઠ દેવકી અને રોહિણી, બંનેએ કૃષ્ણને, જે દેવ છે અને હલધારી સાથે બેઠેલા હતા, જોઈ લીધા.
તૌ તુ પૂર્વમતિક્રમ્ય રોહિણીમભિવાદ્ય ચ। અભ્યવાદયતાં દેવૌ દેવકીં રામકેશવૌ
એ બંનેએ પહેલા રોહિણી પાસે જઈને વંદન કર્યું, પછી રામ અને કેશવે દેવકીનું પણ આદરપૂર્વક વંદન કર્યું.
સા તાભ્યામૃષભાક્ષાભ્યાં પુત્રાભ્યાં શુશુભેઽધિકમ્। દેવકી દેવમાતેવ મિત્રેણ વરુણેન ચ
એ બંને વાછરડા જેવી આંખો ધરાવતા પુત્રો સાથે દેવકી વધુ તેજસ્વી લાગી, જેમ અદિતી મીત્ર અને વરુણ સાથે તેજ ધરાવે છે.
તતઃ પ્રાપ્તા યશોદાયા દુહિતા વૈ ક્ષણેન હિ। જાજ્વલ્યમાના વપુષા પ્રભયાઽતીવ ભારત
પછી યશોદાની દીકરી ક્ષણમાં જ આવી પહોંચી, અને પોતાની તેજસ્વી કાંતિથી ખૂબ જ પ્રકાશિત થઈ રહી હતી, હે ભારત.
એકાનઙ્ગેતિ યામાહુઃ કન્યાં વૈ કામરૂપિણીમ્। યત્કૃતે સગણં કંસં જઘાન પુરુષોત્તમઃ
આ કન્યાને એકાંગ કહેવામાં આવે છે, જે મનગમતા રૂપ ધારણ કરી શકે છે; એની خاطر પુરુષોત્તમએ કમ્સ અને એના સાથીઓને સંહાર્યા હતા.
તતઃ સ ભગવાન્રામસ્તામુપાક્રમ્ય ભામિનામ્। મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય સવ્યેન પરિજગ્રાહ પાણિના
પછી ભગવાન રામ એ તેજવાળી સ્ત્રી પાસે ગયા, અને ડાબા હાથથી તેનું માથું સુઘી, પછી એને હાથથી પકડી લીધું.
તાં ચ તત્રોપસમ્પ્રાપ્ય પ્રિયામિવ સખીમિમામ્। દક્ષિણેન કરાગ્રેણ પિરજગ્રાહ માધવઃ
અને માધવએ પણ ત્યાં પહોંચી, જેમ કોઈ પ્રિય સખી પાસે જાય, એમ જમણા હાથની આંગળીઓથી એને પકડી લીધી.
દદૃશુસ્તાં સભામધ્યે ભગિનીં રામકૃષ્ણયોઃ। રુક્મપદ્મશાં પદ્મશ્રીમિવોત્તમનાભયોઃ
સભાના મધ્યમાં સૌએ રામ અને કૃષ્ણની બહેનને જોયી, જે સુવર્ણ કમળની જેમ તેજ પાથરી રહી હતી, બે શ્રેષ્ઠ કમળો પાસે.
અથાક્ષતમહાવષ્ટ્યા લાજપુષ્પઘૃતૈરપિ। વૃષ્ણયોઽવાકિરન્પ્રીતાઃ સઙ્કર્ષણજનાર્દનૌ
પછી વ્રુષ્ણિઓએ આનંદથી અક્ષત, લાજ અને ફૂલ તથા ઘી વડે સંકર્ષણ અને જનાર્દન પર વર્ષા કરી.
સબાલાઃ સહવૃદ્ધાશ્ચ યે જ્ઞાતિકુલબાન્ધવાઃ। ઉપોપવિવિશુઃ પ્રીતા વૃષ્ણયો મધુસૂદનમ્
બાળકો અને વૃદ્ધો સહિત, કુટુંબના બધા જ્ઞાતિ-બંધુઓ આનંદથી મધુસૂદન સાથે બેસી ગયા.
પૂજ્યમાનો મહાબાહુઃ પૌરાણાં રતિવર્ધનઃ। વિવેશ પુરુષવ્યાઘ્રઃ સ્વવેશ્મ મધુસૂદનઃ
મહાબાહુ મધુસૂદન, જે પુરુષોમાં વાઘ સમાન છે, નાગરિકો દ્વારા સન્માનિત થઈને અને સૌને આનંદ આપતો, પોતાના ઘરમાં પ્રવેશ્યો.
રુક્મિણ્યા સહિતો દેવ્યા પ્રમુમોદ સુખી સુખમ્। અનન્તરં ચ સત્યાયા જામ્બવત્યાશ્ચ ભારત
દેવી રુક્મિણી સાથે કૃષ્ણે આનંદપૂર્વક સુખ માણ્યું; પછી સત્યભામા અને જામ્બવતી સાથે પણ, હે ભારત.
સર્વાસાં ચ યદુશ્રેષ્ઠો ગેહે ગેહે વિહારવાન્। જગામ ચ હૃષીકેશો રુક્મિણ્યાઃ સદનં પુનઃ
યાદવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણે પોતાની બધી પત્નીઓ સાથે દરેક ઘરમાં આનંદ કર્યો, અને પછી ફરી રુક્મિણીના મહેલમાં ગયા.
એષ તાત મહાબાહો વિજયઃ શાર્ઙ્ગધન્વનઃ। એતદર્થં ચ જન્માહુર્માનુષેષુ મહાત્મનઃ
હે મહાબાહુ, આ છે શારંગધારીનું વિજય; આ માટે જ મહાત્મા માનવોમાં અવતર્યા છે, એમ કહેવામાં આવે છે.
દ્વારકાયાં તતઃ કૃષ્ણઃ સ્વદારેષુ દિવાનિશમ્। સુખં લબ્ધ્વા મહારાજ પ્રમુમોદ મહાયશાઃ
પછી દ્વારકામાં કૃષ્ણે પોતાની પત્નીઓ સાથે દિવસ-રાત સુખ અનુભવીને ખૂબ આનંદ માણ્યો, હે મહારાજા, જેમની મહિમા સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ છે.
પૌત્રસ્ય કારણાચ્ચક્રે વિબુધાનાં પ્રિયં તદા। સાવસવૈઃ સુરૈઃ સર્વૈર્દુષ્કરં ભરતર્ષભ
પૌત્રના કારણે, કૃષ્ણે દેવતાઓને પ્રિય એવું કાર્ય કર્યું, જે સર્વે દેવતાઓ માટે પણ અતિ દુષ્કર હતું, હે ભારતશ્રેષ્ઠ.
બાણો નામાઽભવદ્રાજા બલેર્જ્યેષ્ઠસુતો બલી। વીર્યવાન્ભરતશ્રેષ્ઠ સ ચ બાહુસહસ્રવાન્
બાણ નામનો એક રાજા હતો, જે બલિનો મોટો પુત્ર અને બહુ શક્તિશાળી હતો, હે ભારતશ્રેષ્ઠ; અને એના હજારો હાથ હતા.
તતસ્તેપે તપસ્તીવ્રં સત્વેન મનસા નૃપ। રુદ્રમારાધયામાસ સ ચ બાણઃ સમા બહુ
પછી એ રાજાએ સ્થિર મનથી અનેક વર્ષો સુધી કઠિન તપ કર્યું અને રુદ્રની આરાધના કરી.
તસ્મૈ બહુવરા દત્તાઃ શઙ્કરેણ મહાત્મના। તાંશ્ચ લબ્ધ્વા વરાન્બાણો દુર્લભાનસુરૈર્ભુવિ
મહાત્મા શંકરે એને અનેક વરદાન આપ્યા; અને બાણે એ વરદાન મેળવ્યા, જે પૃથ્વી પર દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ હતા.