હતા બ્રહ્મદ્વિષઃ સર્વે જયન્ત્યન્ધકવૃષ્ણયટઃ। એવમુક્તઃ સહ સ્ત્રીભિરક્ષતૈર્મધુસૂદનઃ
બધા બ્રાહ્મણદ્વેષીઓ મરી ગયા છે—એવું મધુસૂદને કહ્યું, અને અંદક તથા વૃષ્ણિ કુળની અખંડિત સ્ત્રીઓ તેની આસપાસ હતી.
તતઃ શૌરિઃ સુપર્ણેન સ્વં નિવેશનમભ્યયાત્। ચકારાથ યથોદ્દેશમીશ્વરો મણિપર્વતમ્
પછી શૌરી, સુપર્ણના સહારે, પોતાના નિવાસે પહોંચ્યા; અને ભગવાને યોગ્ય રીતે મણિપર્વતનું સર્જન કર્યું.
તતો ધનાનિ રત્નાનિ સભાયાં મધુસૂદનઃ। નિધાય પુણ્ડરીકાક્ષઃ પિતુર્દર્શનલાલસઃ
પછી કમળનેત્ર મધુસૂદને, પિતાને મળવાની ઈચ્છાથી, સર્વ ધન અને રત્નો સભામાં મૂકી દીધા.
તતઃ સાન્દીપિનિં પૂર્વં બ્રાહ્મણં ચાપિ ભારત। યથાન્યાયં વાસુદેવ ઉપસ્પૃષ્ટ્વા મહાયશાઃ
પછી મહાયશસ્વી વસુદેવે, યથાવિધિ શૌચ કરીને, સૌપ્રથમ સાંદીપની અને બ્રાહ્મણ પાસે ગયા.
વવન્દે પૃથુતામ્રાક્ષઃ પ્રીયમાણો મહાયશાઃ। તથાઽશ્રુપરિપૂર્ણાક્ષમાનન્દભૃતચેતસમ્
વિશાળ અને તાંબડા નેત્ર ધરાવનારા, પ્રસન્ન ચિત્તે, મહાયશસ્વીએ વંદન કર્યું; અને જેમની આંખોમાં આનંદના આંસુ ભરાયા હતા, તેઓએ પણ વંદન કર્યું.
વવન્દે સહ રામેણ પિતરં વાસવાનુજઃ। તાભ્યાં ચ મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાતઃ કેશવઃ પરવીરહા
વાસુદેવએ રામ સાથે મળીને પિતાને વંદન કર્યું; અને બંનેએ, શત્રુવિનાશક કેશવને માથા પર સુગંધિત કરી પ્રેમથી વળગી લીધા.
યથાશ્રેષ્ઠમુપાગમ્ય સાત્વતાન્યદુનન્દનઃ। સર્વેષાં નામ જગ્રાહ દાશાર્હાણામધોક્ષજઃ
યદુનંદન અધોક્ષજે, દરેકને તેમની શ્રેષ્ઠતા અનુસાર મળ્યા અને દશાર્હ કુળના સૌને નામથી અભિવાદન કર્યું.
તતઃ સર્વાણિ વિત્તાનિ સર્વરત્નમયાનિ ચ। વ્યભજત્તાનિ તેભ્યોઽથ સર્વેભ્યો યદુનન્દનઃ
પછી યદુનંદને બધું ધન અને રત્નો સૌને સમાન રીતે વહેંચી દીધા.
સા કેશવમહામાત્રૈર્મહેન્દ્રપ્રતિમૈઃ સભા। શુશુભે વૃષ્ણિશાર્દૂલૈઃ સિંહૈરિવ ગિરેર્ગુહા
કેશ્વના મહામંત્રીઓથી યુક્ત એ સભા, ઇન્દ્ર સમાન, વૃષ્ણિ વીરોથી શોભી રહી હતી, જાણે પર્વતની ગુફામાં સિંહો વિહાર કરતા હોય.
અથાસનગતાન્સર્વાનુવાચ વિબુધાધિપઃ। શુભયા હર્ષયન્વાચા મહેન્દ્રસ્તાન્મહાયશાઃ। કુકુરાન્ધકમુખ્યાંશ્ચ તં ચ રાજાનમાહુકમ્
પછી દેવોના રાજાએ, શુભ અને આનંદદાયક વાણીથી, બેઠકમાં બેઠેલા સર્વ, મુખ્ય કુકુર, અંદક અને રાજા આહુકને સંબોધ્યા.
યદર્થં જન્મ કૃષ્ણસ્ય માનુષેષુ મહાત્મનઃ। યત્કૃતં વાસુદેવેન તદ્વક્ષ્યામિ સમાસતઃ
મહાન આત્માવાળા કૃષ્ણનું માનવોમાં જન્મ શા માટે થયું અને વસુદેવએ શું સિદ્ધિ કરી—એ હું સંક્ષિપ્તમાં કહું છું.
અયં શતસહસ્રાણિ દાનવાનામરિન્દમઃ। નિહય્ પુણ્ડરીકાક્ષઃ પાતાલવિવરં યયૌ
આ કમળનેત્ર શત્રુવિનાશકએ લાખો દાનવોનો સંહાર કર્યો અને પાતાળના ખાડામાં ગયો.
યચ્ચ નાધિગતં પૂર્વૈઃ પ્રહ્લાદબલિશમ્બરૈઃ। તદિદં શૌરિણા વિત્તં પ્રાપિતં ભવતામિહ
જે પ્રહલાદ, બલિ કે શમ્બરે પહેલાં ક્યારેય પ્રાપ્ત ન કર્યું, એ બધું શૌરીએ હવે તમારા માટે પ્રાપ્ત કરી આપ્યું છે.
સપાશં મુરમાક્રમય્ પાઞ્ચજન્યં ચ ધીમતા। શિલાસઙ્ઘાનતિક્રમ્ય નિશુમ્ભઃ સગણો હતઃ
વિદ્વાનએ મુરાને બંધનથી વશ કરી, પંચજન્ય શંખ મેળવ્યો અને પથ્થરના ઢગલાં પાર કરીને નિશુંબ અને તેના સાથીઓને મારે છે.
હયગ્રીવશ્ચ વિક્રાન્તો દાનવો નિહતો બલી। મથિતશ્ચ મૃધે ભૌમઃ કુણ્ડલે ચાહૃતે પુનઃ
શક્તિશાળી દાનવ હયગ્રીવનો સંહાર થયો, અને ભૌમ પણ યુદ્ધમાં પરાજિત થયો, તેની કુંડલીઓ ફરીથી લઈ લેવાઈ.
પુનર્બાણવધે શૌરિમાદિત્યા વસુભિઃ સહ। મન્મુખા આગમિષ્યન્તિ સાધ્યાશ્ચ મધુસૂદનમ્
પછી, બાણના સંહાર સમયે, શૌરી પાસે, આદિત્ય અને વસુઓ સાથે, હું ને સાધ્યદેવતાઓ, મધુસૂદન, ફરીથી આવીશું.
એવમુક્ત્વા તતઃ સર્વાનામન્ત્ર્ય કુકુરાન્ધકાન્। સસ્વજે રામકૃષ્ણૌ ચ વસુદેવં ચ વાસવઃ
આ રીતે કહીને, વાસવએ બધા કુકુર અને અંધકોને વિદાય લીધી, અને રામ, કૃષ્ણ તથા વસુદેવને હળવે હળવે ભેટી પડ્યો.
પ્રદ્યુમ્નસામ્બપ્રમુખાનનિરૂદ્ધં ચ સારણમ્। બભ્રું ઝલ્લિં ગદં ભાનું ચારુદેષ્ણં ચ વૃત્રહા
પછી વૃત્રહરે પ્રદ્યુમ્ન, સાંબ, અનિરુદ્ધ, સારણ, ભભ્રુ, ઝલ્લી, ગદ, ભાનુ અને ચારુદેષ્ન—allને પણ પ્રેમથી ભેટી પડ્યો.
સત્કૃત્ય સારણાક્રૂરૌ પુનરાભાષ્ય સાત્યકિમ્। સસ્વજે વૃષ્ણિરાજાનમાહુકં કુકુરાધિપમ્। ભોજં ચ કૃતવર્ણાણમન્યાંશ્ચાન્દકવૃષ્ણિષુ
સારણ અને અક્રૂરનું સન્માન કરીને, સાત્યકી સાથે ફરી વાત કરી, પછી વૃત્ણી રાજા આહુક, કુકુરોના વડા, ભોજોના કૃતવર્ણ અને બીજા અંધક-વૃત્ણીઓને પણ ભેટી પડ્યો.
આમન્ત્ર્ય દેવપ્રવરૈર્વાસવો વાસવાનુજમ્। તતઃ શ્વેતાચલપ્રખ્યં ગજમૈરાવતં પ્રભુઃ
પછી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ વાસવે, વસુદેવને વિદાય આપી, અને પછી એ ભગવાન શ્વેત પર્વત જેવો એરાવત હાથી પર ચઢ્યો.
પશ્યતાં સર્વભાતાનામારુરોહ શચીપતિઃ। પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ દિવં ચ વરવારણમ્
બધા જીવજંતુઓ જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, શચીપતિ એ મહાન હાથી પર ચઢ્યો, જે પૃથ્વી, આકાશ અને સ્વર્ગમાં ફરતો હતો.
મુખાડમ્બરનિર્ઘોષૈઃ પૂરયન્તમિવાસકૃત્। હૈમયન્ત્રમહાકક્ષ્યં હિરણ્મયવિષાણિનમ્
એ હાથીના ગજ્જનથી ચારેય દિશા વારંવાર ગૂંજી ઉઠતી હતી, એ સોનાના સાધનોથી શોભતો, વિશાળ શરીરવાળો અને સોનાના દાંત ધરાવતો હતો.
મનોહરકુથાસ્તીર્ણં સર્વરત્નવિભૂષિતમ્। નિત્યસ્રુતમદસ્રાવં ક્ષરન્તમિવ તોયદમ્
એના પીઠ પર સુંદર કપડાં પાથરેલા હતા, સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભતો હતો, સતત સુગંધિત મદ વહાવતો, જાણે વરસાદી વાદળ પાણી વરસાવે એમ.
દિશાગજં મહામાત્રં કાઞ્ચનસ્રજમાસ્થિતઃ। પ્રબભૌ મન્દરાગ્રસ્થઃ પ્રતપન્ભાનુમાનિવ
સોનાની વણાવેલી વણમાલા પહેરીને, એ દિશાના મહાન હાથી પર બેઠેલો ભગવાન, મન્દર પર્વતની ચોટી પર તેજસ્વી સૂર્ય જેમ ઝગમગતો હતો.
તતો વજ્મયં ભીમં પ્રગૃહ્ય પરામાઙ્કુશમ્। યયૌ બલવતા સાર્ધં પાવકેન શચીપતિઃ
પછી એ ભયાનક વજ્ર અને શ્રેષ્ઠ અંકુશ હાથમાં લઈને, શચીપતિ અગ્નિદેવ સાથે ત્યાંથી વિદાય થયો.
તં કરેણુગજવ્રાતૈર્વિમાનૈશ્ચ મરુદ્ગણાઃ। પૃષ્ઠતોઽનુયયુઃ પ્રીતાઃ કુબેરવરુણગ્રહાઃ
પછી ખુશખુશાલ મરૂતો, કુબેર, વરુણ અને ગ્રહો, સ્ત્રીહાથીઓના ઝુંડ અને દેવવાહન રથો સાથે, એના પાછળ પાછળ ચાલ્યા.
સ વાયુપક્ષમાસ્થાય વૈશ્વાનરપથં ગતઃ। પ્રાપ્ય સૂર્યપથં દેવસ્તત્રૈવાન્તરધીયત
પછી એ વાયુના પાંખવાળી માર્ગે ચડીને, અગ્નિદેવના માર્ગે ગયો; અને જ્યારે એ સૂર્યના માર્ગે પહોંચ્યો, ત્યારે એ દેવ ત્યાં અદૃશ્ય થઈ ગયો.
તતઃ સર્વદશાર્હાણામાહુકસ્ય ચ યાઃ સ્ત્રિયઃ। નન્દગોપસ્ય મહિષી યશોદા લોકવિશ્રુતા
પછી દશાર્હો અને આહુકની તમામ સ્ત્રીઓ, તથા નંદગોપની મહારાણી અને લોકપ્રસિદ્ધ યશોદા એકઠી થઈ.
રેવતી ચ મહાભાગા રુક્મિણી ચ પત્રિવ્રતા। સત્યા જામ્બવતી ચોભે ગાન્ધારી શિંશુમાપિ ચ
મહાભાગ્યવાળી રેવતી, પતિવ્રતા રુક્મિણી, સત્યાભામા, જામ્બવતી, ગાંધારી અને શિંશુમાપિ પણ ત્યાં આવી.
વિશોકા લક્ષણા ચાપિ સુમિત્રા કેતુમા તથા। વાસુદેવમહિષ્યોઽન્યાઃ શ્રિયા સાર્ધં યયુસ્તદા
વિશોકા, લક્ષણા, સુમિત્રા, કેતુમા અને વસુદેવની બીજી રાણીઓ, શ્રીદેવી સાથે પણ એ સમયે આવી.