ભ્રાજમાનં પુરા તત્ર સર્વૌષધિવિદીપિતમ્। યમિન્દ્રભવનાચ્છૌરિરાજહાર પરન્તપઃ
ત્યાં એ સ્થળ તેજથી ચમકતું અને સર્વ ઔષધિઓના પ્રકાશથી ઉજ્જવળ હતું, જેને પરાક્રમી ચોરે ઇન્દ્રના મહેલમાંથી લાવ્યું હતું.
પારિજાતઃ સ તત્રૈવ કેશવેન નિવેશિતઃ। લેપહસ્તશતૈર્જુષ્ટો વિમાનૈશ્ચ હિરણ્મયૈઃ
ત્યાં કેશવે પારિજાત વૃક્ષ રોપ્યું હતું, જે સોનાની હથેળીઓ ધરાવતા સેંકડો સેવકો અને સોનાની વિમાનોથી શોભાયમાન હતું.
વિહિતા વાસુદેવેન તત્રૈવ ચ મહાદ્રુમાઃ। પદ્માકુલજલોપેતા રક્તસૌગન્ધિકોત્પલાઃ
ત્યાં વાસુદેવએ મહાન વૃક્ષો પણ વાવ્યાં છે, જ્યાં કમળોથી ભરેલી જળાશયો અને લાલ સુગંધિત નીલોત્પલ ફૂલો છે.
મણિમૌક્તિકવાલૂકાઃ પુષ્કરિણ્યઃ સરાંસિ ચ। તાસાં પરમકૂલિ શોભયન્તિ મહાદ્રુમાઃ
ત્યાં મણિ અને મુક્તાની રેતીવાળી સરોવર અને તળાવો છે; અને ચારે બાજુ મહાન વૃક્ષો તેમની સુંદરતા વધારે છે.
સાલતાલાશ્વકર્ણાશ્ચ શતશાખાશ્ચ રોહિણઃ। ભલ્લાતકકપિત્થાશ્ચ ઇન્દ્રવૃક્ષાશ્ચ ચમ્પકાઃ
સાલ, તાળ, અશ્વકર્ણ અને શતશાખા રોહિણી, ભલ્લાતક, કપિથ, ઇન્દ્રવૃક્ષ અને ચંપક જેવા વૃક્ષો ત્યાં વાવ્યાં છે.
ખાદિરા મૃતકાશ્ચૈવ સમન્તાત્પરિરોપિતાઃ। યે ચ હૈમવતા વૃક્ષા યે ચ નન્દનજાસ્તથા
ખાદિર અને મૃતક જેવા વૃક્ષો પણ ચારે બાજુ વાવ્યાં છે, તેમજ હિમાલયના અને નંદનવનમાં ઉગતા વૃક્ષો પણ છે.
આહૃત્ય યદુસિંહેન તેઽપિ તત્ર નિવેશિતાઃ। રત્નપીતારુણપ્રખ્યાઃ સિતપુષ્પાશ્ચ પાદપાઃ
આ બધા વૃક્ષો યદુસિંહે ત્યાં લાવીને વાવ્યાં છે—રત્ન, સોનાં અને તાંબાં જેવી કાંતિ ધરાવતા, તથા સફેદ ફૂલોવાળા વૃક્ષો પણ છે.
સર્વર્તુફલપૂર્ણોસ્તે તે ચ કાનનસિન્ધુષુ। સહસ્રપત્રપદ્માશ્ચ મન્દરાશ્ચ સહસ્રશઃ
આ બધાં વૃક્ષો દરેક ઋતુએ ફળથી ભરેલા રહે છે, એ વન અને નદીકાંઠે; અને હજારો પાંખડીઓવાળા કમળ અને હજારો મંદાર વૃક્ષો છે.
અશોકાઃ કર્ણિકારાશ્ચ તિલકા નાગ મલ્લિકાઃ। કુરકા નાગપુષ્પાશ્ચ ચમ્પકાસ્તૃણપુલ્લિકાઃ
અશોક, કર્ણિકાર, તિલક, નાગ, મલ્લિકા, કુરક, નાગપુષ્પ, ચંપક અને ઘાસના ઝુંપડા ત્યાં જોવા મળે છે.
સપ્તવર્ણાઃ કબન્ધાશ્ચ નીપાઃ કુરવકાસ્તથા। કેતકાઃ કેસરાશ્ચૈવ હિનતાલતલતાટકાઃ
સપ્તવર્ણ, કબંધ, નીપ, કુરવક, કેતકી, કેસર અને હિનતાલ તથા તાળના ઝાડોના ઝાડપાં પણ ત્યાં છે.
તાલાઃ પ્રલમ્બા વકુલાઃ પિણ્ડિકા બીજપૂરકાઃ। દ્રુતામલકખર્જૂરા મહિતા જમ્બુકાસ્તથા
તાળ, પ્રલંબ, વકુલ, પિંડિકા, બીજપૂર, ઝડપથી વધતા આમળા અને ખજુરનાં વૃક્ષો, અને માન્ય જાંબુક વૃક્ષો પણ ત્યાં હતાં.
આમ્રાઃ પનસવૃક્ષાશ્ચ ચમ્પકાસ્તિલતિન્દુકાઃ। લિકુચામૃતાશ્ચૈવ ક્ષીરિકા કર્ણિકા તથા
કેરી, ફણસ, ચંપા, તિલક, તિંડુક, લિકુચ, અમૃત, અને સાથે જ ક્ષીરીક અને કર્ણિકા વૃક્ષો પણ હતાં.
નાલિકેરેઙ્ગુદાશ્ચૈવ ઉત્ક્રોશકવનાનિ ચ। કદલી જાતમલ્લી ચ પાટલી કુમુદોત્પલાઃ
નાળિયેરી, ઍંગુદ, અને ઉત્ક્રોશકના વન, કેળાં, જાતમલ્લી, પાઠળી, કમળ અને ઉત્પલનાં ફૂલો પણ ત્યાં હતાં.
નીલોત્પલકપૂર્ણાશ્ચ વાપ્યઃ કૂપાઃ સહસ્રશઃ। ફુલ્લાશાકકપિત્થાશ્ચ તૈસ્તીર્ત્વા બન્ધુજીવકાઃ
હજારો તળાવો અને કૂવા નીલકમળથી ભરેલા હતાં; ફૂલેલા શાક અને કપિથ વૃક્ષો, અને બંધુજીવના વન પણ હતાં.
પ્રિયાલાશોકવાદિર્યાઃ પ્રાચીનાશ્ચાપિ સર્વશઃ। પ્રિયઙ્ગુબદરીભિશ્ચ યવૈઃ સ્યન્દનચન્દનૈઃ
પ્રિયાળ, અશોક, વાદિર્ય, અને પૂર્વના બધા જૂના વૃક્ષો, સાથે પ્રિયંગુ, બોર, જવાર, સ્યંદન અને ચંદનનાં વૃક્ષો પણ હતાં.
શચીપીલુપલાશ્ચૈશ્ચ પલાશવધપિપ્લૈઃ। ઉદુમ્બરૈશ્ચ બિલ્વૈશ્ચ પાલાશૈઃ પારિભદ્રકૈઃ
શચી, પીલુ, પલાશ, વડપીપળ, ઉદુમ્બર, બેલ, પલાશ અને પારિભદ્ર વૃક્ષો પણ ત્યાં હતાં.
ઇન્દ્રવૃક્ષાર્જુનૈશ્ચૈવ અશ્વત્થૈશ્ચિરબિલ્વકૈઃ। ભૌમગઞ્જનવૃક્ષૈશ્ચ ભલ્લાભૈરશ્વસાહ્વયૈઃ
ઇન્દ્રવૃક્ષ, અર્જુન, અશ્વત્થ, ચિરબિલ્વ, ભૌમગંજન, ભલ્લા અને અશ્વસાહ્વય વૃક્ષો પણ ત્યાં હતાં.
સજ્જૈસ્તામ્બૂલવલ્લીભિર્લવઙ્ગૈઃ ક્રમુકૈસ્તથા। વંશૈશ્ચ વિવિધૈસ્તત્ર સમન્તાત્પરિરોપિતૈઃ
સજ્જા, તાંબુલ વેલીઓ, લવિંગ, ક્રમુક અને અનેક પ્રકારના વાંસ પણ આસપાસ વાવવામાં આવ્યા હતાં.
યે ચ નન્દનજા વૃક્ષા યે ચ ચૈત્રરથે વને। સર્વે તે યદુનાથેન સમન્તાત્પરિરોપિતાઃ
નંદનવનમાં ઉગેલા અને ચૈત્રરથ વનમાં આવેલા બધા વૃક્ષો યદુના રાજાએ ચારે બાજુ વાવ્યાં હતાં.
સમાહિતા મહાનદ્યઃ પીતલોહિતવાલુકાઃ। તસ્મિન્ગૃહવરે રમ્યે મણિશક્રસવાલુકાઃ
સુવર્ણ અને લાલ રેતીવાળી મહાનદીઓ ત્યાં એકઠી થઈ હતી, અને એ સુંદર મહેલમાં રેતી મણિ અને ઇન્દ્રની જેવી તેજસ્વી લાગતી હતી.
મત્તબર્હિણનાદાશ્ચ કોકિલાશ્ચ મદાવહાઃ। બભૂવુઃ પરમોપેતાઃ સર્વે જગતિ પર્વતાઃ
મસ્ત મોરોના ટહુકા અને પ્રેમથી ભરેલા કોયલના મીઠા રાગ ગૂંજતા હતા; દુનિયાના બધા પર્વતો ત્યાં પોતાની શ્રેષ્ઠ સ્થિતિમાં હાજર હતા.
તત્રૈવ ગજયૂથાનિ તત્ર ગોમહિષાસ્તથા। નિવાસાશ્ચ કૃતાસ્તત્ર વરાહા મૃગપક્ષિણામ્
ત્યાં હાથીઓના ઝુંડ, ગાય અને મહિષીઓ હતાં; વનશૂક, હરણ અને પક્ષીઓ માટે પણ નિવાસ બનાવવામાં આવ્યા હતા.
વિશ્વકર્મકૃતઃ શૈલઃ પ્રાકારસ્તત્ર વેશ્મનિ। વ્યક્તકિષ્કુશતોદ્યામઃ સુધારસસમપ્રભઃ
વિશ્વકર્માએ બનાવેલો પર્વત જેવો પ્રાચીર એ મહેલને ઘેરી રહ્યો હતો, જેમાં કિષ્કુ અને શત વૃક્ષોવાળા બગીચા સ્પષ્ટ દેખાતા અને એ બધું અમૃત જેવું તેજસ્વી હતું.
તેન તે ચ મહાશૈલાઃ સરિતશ્ચ સરાંસિ ચ। પરિક્ષિપ્તાનિ વૈ તસ્ય વનાન્યુપવનાનિ ચ
એથી મહાન પર્વતો, નદીઓ, સરોવર, વન અને ઉપવન બધું જ એમાં ઘેરાઈ ગયું હતું.
એવમાલોકયાઞ્ચક્રુર્દ્વારકામૃષભાસ્ત્રયઃ। ઉપેન્દ્રબલદેવૌ ચ વાસવશ્ચ મહાયશાઃ
એ રીતે ત્રણ મહાન પુરુષો—ઉપેન્દ્ર, બલરામ અને પ્રસિદ્ધ ઇન્દ્રે દ્વારકાનું નિરીક્ષણ કર્યું.
તતસ્તં પાણ્ડરં શૌરિર્મૂર્ધ્નિ તિષ્ઠન્ગરુત્મતઃ। પ્રીતઃ શઙ્ખમુપાધ્માસીદ્દ્વિષતાં રોમહર્ષણમ્
પછી શૌરીએ, સફેદ રથ પર ધ્વજ સાથે ઊભા રહી, આનંદથી શંખ વગાડ્યો, જેના અવાજથી શત્રુઓના રોમ ખડા થઈ ગયા.
તસ્ય શઙ્ખસ્ય શબ્દેન સારશ્ચુક્ષુભે ભૃશમ્। રરાસ ચ નભઃ સર્વં તચ્ચિત્રમભવત્તદા
એ શંખના ધ્વનિથી સરોવર ખૂબ જ હલચલાયું, આખું આકાશ ગૂંજી ઉઠ્યું; એ દૃશ્ય અદભૂત હતું.
પાઞ્ચજન્યસ્ય નિર્ઘોષં નિશમ્ય કુકુરાન્દકાઃ। પ્રીયમાણાઃ સમાજગ્મુરાલોક્ય મધુસૂદનમ્
પાંચજન્યના ગુંજન સાંભળી, કુકુર અને અંધક વંશના લોકો આનંદિત થઈને મધુસૂદનને જોવા એકઠા થયા.
વસુદેવં પુરસ્કૃત્ય વેણુશઙ્ખરવૈઃ સહ। ઉગ્રસેનો યયૌ રાજા વાસુદેવનિવેશનમ્
ઉગ્રસેન રાજાએ વસુદેવને આગળ રાખીને, વાંસળી અને શંખના મધુર ધ્વનિ સાથે, વસુદેવના ઘર તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.
આનન્દિતું પર્યચન્સ્વેષુ વેશ્મસુ દેવકી। રોહિણી ચ યયૌ દેશમાહુકસ્ય ચ યાઃ સ્ત્રિયઃ
દેવકી પોતાના મહેલોમાં આનંદ માણવા નીકળી, અને રોહિણી પણ, આહુકની પત્નીઓ સાથે, ત્યાં પહોંચી.