શીઘ્રાદેત્ય મહાબાહુર્દીર્ઘમધ્વાનમચ્યુતઃ। વર્ઘમાનપુરદ્વારમાસસાદ સુરોત્તમઃ
મહાબાહુ, નિર્દોષ અને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણ લાંબી મુસાફરી પછી ઝડપથી આવીને શહેરના દ્વાર પર પહોંચ્યો.
તાં પુરી દ્વારકીં દૃષ્ટ્વા વિભુર્નારાયણો હરિઃ। હૃષ્ટઃ સર્વાર્થસમ્પન્નઃ પ્રવેષ્ટુમુપચક્રમે
દ્વારકાનગરને જોઈને સર્વવ્યાપી નારાયણ, હરિ, આનંદ અને સર્વસંપત્તિથી ભરપૂર થઈને તેમાં પ્રવેશવા તૈયાર થયો.
સોઽપશ્યદ્વૃક્ષષણ્ડાંશ્ચ રમ્યાન્નાનાજનાન્વહૂન્। સમન્તતો દ્વારવત્યાં નાનાપુષ્પફલાન્વિતાન્
કૃષ્ણે ચારેબાજુ સુંદર વૃક્ષોના વન અને અનેક જાતિના લોકો તથા વિવિધ ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર બગીચાઓ જોયા.
અર્કચન્દ્રપ્રતીકાશૈર્મેરુકૂટનિભૈર્ગૃહૈઃ। દ્વારકામાવૃતાં રમ્યાં સુકૃતાં વિશ્વકર્મણા
કૃષ્ણે જોયું કે દ્વારકાનગર સૂર્ય-ચંદ્ર જેવી તેજસ્વી અને મેરુ પર્વતની ચોટી જેવી ભવ્ય મકાનોમાં ઘેરાયેલી છે, જે વિશ્વકર્માએ નિર્માણ કરી છે.
પદ્મષણ્ડાકુલાભિશ્ચ હંસસેવિતવારિભિઃ। ગઙ્ગાસિન્ધુપ્રકાશાભિઃ પરિઘાભિરલઙ્કૃતામ્
હંસોથી ભરેલી કમળવાળી સરોવરો અને ગંગા-સિંધુ જેવી ઝળહળતી ખાઈઓથી શોભાયમાન, તેમજ સુંદર પરિઘોથી સજ્જ એવી નગરને તેણે જોયી.
પ્રાકારેણાર્કવર્ણેન પાણ્ડરેણ વિરાજિતામ્। વિયન્મૂર્ધ્નિ નિવિષ્ટેન દ્યામિવાભ્રપરિચ્છદામ્
સોનેરી અને સફેદ પ્રાકારથી ઝગમગતી, આકાશને અડતી હોય એવી, અને વાદળોથી શોભાયમાન આકાશ જેવી તે નગર દેખાતી હતી.
નન્દનપ્રતિમૈશ્વાપિ મિશ્રકપ્રતિમૈર્વનૈઃ। તત્ર સા વિહિતા સાક્ષાન્નગરી વિશ્વકર્મણા
ત્યાં વિશ્વકર્માએ નંદનવન અને અન્ય સ્વર્ગીય વનો જેવી બગીચાઓ સાથે એ નગરને સ્થાપી હતી.
કાઞ્ચનૈર્મણિસોપાનૈરુપેતા જનહર્ષિણી। ગીતઘોષમહાઘોષૈઃ પ્રસાદપ્રવરૈઃ શુભા
સોનાના અને રત્નજડિત સોપાનોથી સજ્જ, લોકપ્રિય, ગીત અને સંગીતના ગુંજનથી ગૂંજતી અને ભવ્ય મહેલોવાળી એ નગર હતી.
તસ્મિન્પુરવારશ્રેષ્ઠે દાશાર્હાણાં યશસ્વિનામ્। નેશ્માનિ જહૃષે દૃષ્ટ્વા ભગવાન્પાકશાસનઃ
દશાર્હ વંશના પ્રસિદ્ધ લોકોની એ શ્રેષ્ઠ નગરમાં, પાકાસુરના સંહારક ભગવાને મહેલો જોઈને આનંદ અનુભવ્યો.
સમુચ્છ્રિતપતાકાનિ પારિપ્લવનિભાનિ ચ। કાઞ્ચનાભાનિ ભાખન્તિ મેરુકૂટનિભાનિ ચ
તેણે ઊંચા લહેરાતા ધ્વજ, સોનાની ઝાંખીથી ચમકતા અને મેરુ પર્વતની ચોટી જેવા ધ્વજપટો જોયા.
સુધાપાણ્ડરશૃઙ્ગૈશ્ચ શાતકુમ્ભપરિચ્છદૈઃ। રત્નસાનુમહાશૃઙ્ગૈઃ સર્વરત્નસમન્વિતૈઃ?
સુધાથી ધોવાયેલા સફેદ મિનારો, સોનાની અલંકારોથી શોભાયમાન અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર મહાન રત્નમય શિખરો હતાં.
સહર્મ્યૈઃ સાર્ધચન્દ્રૈશ્ચ સનિર્યૂહૈઃ સપઞ્જ્અરૈઃ। સયન્ત્રગૃહસંબાધૈઃ સધાતુભિરિવાદ્રિભિઃ
અર્ધચંદ્રાકૃતિ છતવાળા મહેલો, બાલ્કનીઓ, પાંજરા અને યંત્રોથી ભરેલા ઘરો, ધાતુઓથી ભરેલા પર્વતો જેવા દેખાતા હતાં.
મણિકાઞ્ચનભ્ૐઐશ્ચ સુધામૃષ્ટતલૈસ્તથા। જામ્બૂનદમયદ્વારૈર્વૈડૂર્યવિકૃતાર્ગલૈઃ
માણકાં અને સોનાના ભોંયરાં, અમૃતથી ધોવાયેલા તળા, જાંબુનદ સોનાના બાર અને વૈડૂર્યના કાંટાળા દરવાજા હતાં.
સર્વર્તુસુખસંસ્યર્શૈર્મહાધનપરિચ્છદૈઃ। રમ્યસાનુગૃહૈઃ શૃઙ્ગૈર્વિચિત્રૈરિવ પર્વતૈઃ
બધા ઋતુઓમાં આરામદાયક, મહાન ધનથી સજ્જ, સુંદર મહેલો અને વિવિધ શિખરોવાળા, પર્વતો જેવી ભવ્ય મકાનો હતાં.
પઞ્ચવર્ણસવર્ણૈશ્ચ પુષ્પવૃષ્ટિસમપ્રભૈઃ। તુલ્યૈઃ પર્જન્યનિર્ઘોષૈર્હ્રાદૈર્ભોગવતી યથા
પાંચ રંગના ફૂલોની વરસાત જેવી તેજસ્વી કળીઓથી અને વાદળના ગર્જનાની જેમ ધ્વનિથી ભોગવતી નગરી ઝગમગતી હતી.
કૃષ્ણધ્વજોપવાહ્યૈશ્ચ દાશાર્હાયુધરોહિતૈઃ। વૃષ્ણિવીરમયૂરૈશ્ચ સ્ત્રીસહસ્રપ્રજાકુલૈઃ
કાળી ધ્વજાવાળા રથો, દાશાર્હ વંશના શસ્ત્રોથી શોભિત, વૃષ્ણિ વીરોથી બનેલા મોર અને હજારો સ્ત્રીઓ તથા સંતાનોથી ભરપૂર હતા.
વાસુદેવૈન્દ્રપર્જન્યૈર્ગૃહમેઘૈરલઙ્કૃતા। દદૃશે દ્વારકાઽતીવ મેઘૈર્દ્યૈરિવ સંવૃતા
વાસુદેવ, ઇન્દ્ર અને પર્જન્યના નામવાળા ઘેરા વાદળોથી શોભાયમાન, દ્વારકા આકાશમાં વાદળોથી ઢંકાયેલી હોય તેમ દેખાતી હતી.
સાક્ષાદ્ભગવતો વેશ્મ વિહિતં વિશ્વકર્મણા। દદૃશુર્વાસુદેવસ્ય ચતુર્યોજનમાયતમ્
તેમણે ભગવાનનું મહેલ જોયું, જે વિશ્વકર્માએ જાતે બનાવ્યું હતું, વાસુદેવનું નિવાસસ્થાન ચાર યોજન જેટલું લાંબું હતું.
તાવદેવ સુવિસ્તીર્ણં સુસમ્પૂર્ણં મહાધનૈઃ। પ્રાસાદવરસમ્પન્નં યુક્તં જગતિ પર્વતૈઃ
તે મહેલ વિશાળ અને વિસ્તૃત, મહાન ધનથી ભરપૂર, ઉત્તમ મહેલોવાળું અને પૃથ્વી પર પર્વતોની વચ્ચે સુશોભિત હતું.
યં ચકાર મહાભાગસ્ત્વષ્ટા વાસવચોદિતઃ। પ્રાસાદં હેમનાભસ્ય સર્વતો યોજનાયતમ્
જે મહાન ત્વષ્ટાએ ઇન્દ્રના આદેશે બનાવ્યું હતું, તે મહેલ સુવર્ણના નાભિથી યુક્ત અને ચારે બાજુ એક યોજન જેટલું વિસ્તૃત હતું.
મેરોરિવ ગિરેઃ શૃઙ્ગમુચ્છ્રિતં કાઞ્ચનાલયમ્। રુક્મિણ્યાઃ પ્રવરો વાસો નિર્મિતઃ સુમહાત્મના
મેરુ પર્વતના શિખર જેવું ઊંચું અને સુવર્ણથી બનેલું, મહાન આત્માવાળાએ રુક્મિણી માટે શ્રેષ્ઠ નિવાસ બનાવ્યો હતો.
સત્યભામા પુનર્વેશ્મ સદા વસતિ પાણ્ડરમ્। વિચિત્રમણિસોપાનં યં વિદુઃ શીતવાનિતિ
સત્યભામાનું મહેલ, હંમેશા ધોળું અને અદભુત રત્નોની સીડીઓથી શોભાયમાન, 'શીતવાન' તરીકે જાણીતું છે.
વિમલાદિત્યવર્ણાભિઃ પતાકાભિરલઙ્કૃતમ્। વ્યક્તબદ્ધં યથોદ્દેશે ચતુર્દશમહાધ્વજમ્
પવિત્ર સૂર્ય સમાન તેજવાળી ધ્વજાઓથી સજ્જ, ચૌદ મહાન ધ્વજો સ્પષ્ટ રીતે યોગ્ય સ્થાન પર ગોઠવાયા હતા.
સર્વપ્રાસાદમુખ્યોઽત્ર જામ્બવત્યા વિભૂષિતઃ। પ્રભાયા જૃમ્ભણૈશ્ચિત્રૈસ્ત્રૈલોક્યમિવ ભાસયન્
અહીં મુખ્ય મહેલ જામ્બવતી દ્વારા શોભિત હતો, તેની પ્રકાશમય ઝલકથી તે ત્રણે લોકને પ્રકાશિત કરતો હતો.
યસ્તુ પાણ્ડરવર્ણાભસ્તયોરન્તરમાશ્રિતઃ। વિશ્વકર્માકરોદેનં કૈલાસશિખરોપમમ્
આ બન્ને વચ્ચે જે ફિક્કા રંગનું મહેલ હતું, તે વિશ્વકર્માએ કૈલાસ પર્વતના શિખર જેવું બનાવ્યું હતું.
જામ્બૂનદપ્રદીપ્તાગ્રઃ પ્રદીપ્તજ્વલનોપમઃ। સાગરપ્રતિમોઽતિષ્ઠન્મેરુરિત્યભિવિશ્રુતઃ
જાંબુનદ સુવર્ણથી તેજસ્વી શિખરવાળું, અગ્નિ જેવું ઝલકતું, સાગર સમાન ઊભેલું અને 'મેરુ' તરીકે પ્રસિદ્ધ હતું.
તસ્મિન્ગાન્ધારરાજસ્ય દુહિતા કુલશાલિની। સુકેશી નામ વિખ્યાતા કેશવેન નિવેશિતા
ત્યાં ગાંધારના રાજાની કુળવંતી પુત્રી, સુકેશી નામે પ્રસિદ્ધ, કેશવે ત્યાં વસાવી હતી.
પદ્મકૂટ ઇતિ ખ્યાતઃ પદ્મવર્ણો મહાપ્રભઃ। સુપ્રભાયા મહાબાહો વાસઃ સ પરમોચ્છ્રિતઃ
પદ્મકૂટા નામે જાણીતા, કમળ જેવા રંગ અને તેજવાળું, સુપ્રભાનું ઊંચું નિવાસસ્થાન સ્થાપિત થયું હતું.
યસ્તુ સૂર્યપ્રભો નામ પ્રાસાદવર ઉચ્યતે। લક્ષણાયાઃ કુરુશ્રેષ્ઠ સ દત્તઃ શાર્ઙ્ગધન્વના
સૂર્યપ્રભા નામે પ્રસિદ્ધ ઉત્તમ મહેલ, શારંગધન્વાએ લક્ષણાને આપ્યો હતો, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
વૈડૂર્યવરવર્ણાભઃ પ્રાસાદો હરિતપ્રભઃ। શ્વેતજાલા હિ યત્રૈવ યત્રૈવ ચ નિવેશિતા
વૈડૂર્યમણિ જેવા રંગવાળું, લીલોતરી ઝલકતું મહેલ, જ્યાં શ્વેતજાલા પણ વસે છે.