સઞ્જહાર મહાભ્રાણિ વૈશ્વાનરપથં ગતઃ। ગ્રહનક્ષત્રતારાણાં સપ્તર્ષીણાં સ્વતેજસા
તે અગ્નિપથ પર જતા, મહા વાદળોને પણ લઈ ગયો અને પોતાના તેજથી ગ્રહો, તારાઓ અને સપ્તર્ષિઓને પણ ઝાંખા પાડી દીધા.
પ્રભાજાલમતિક્રમ્ય ચાશ્વિનોશ્ચ પરન્તપ। પ્રાપ્ય પુણ્યતમં સ્થાનં દેવલોકમરિન્દમઃ
એ પરાક્રમી, અશ્વિનીકુમારોના પ્રકાશને પણ પાર કરી, સર્વથી પવિત્ર એવા દેવલોકમાં પહોંચી ગયો.
શક્રસદ્મ સમાસાદ્ય ચાવરુહ્ય જનાર્દનઃ। સોઽભિવાદ્યાદિતેઃ પાદાવર્ચિતઃ સર્વદૈવતૈઃ। બ્રહ્મદક્ષપુરોગૈશ્ચ પ્રજાપતિભિરેવ ચ
શ્રીકૃષ્ણે ઇન્દ્રના મહેલમાં પહોંચી, નીચે ઉતરી, અદિતિના ચરણોમાં વંદન કર્યું. ત્યારબાદ તેમને સર્વ દેવતાઓ અને બ્રહ્મા, દક્ષ વગેરે પ્રજાપતિઓએ પૂજ્યા.
અદિતેઃ કુણ્ડલે દિવ્યે દદાવથ તદા વિભુઃ। રત્નાન ચ પરાર્ઘ્યાણિ રામેણ સહ કેશવઃ
પછી ભગવાને અદિતિને તેમના દિવ્ય કુંડળો આપ્યા અને કેશવે રામ સાથે મળીને તેમને અમૂલ્ય રત્નો પણ અર્પણ કર્યા.
પ્રતિગૃહ્ય ચ તત્સર્વમદિતિર્વાસવાનુજમ્। પૂજયામાસ દાશાર્હં રામં ચ વિગતજ્વરા
આ બધું પ્રાપ્ત કરીને, દુઃખમુક્ત અદિતિએ દાશાર્હ અને વાસવના નાના ભાઈ રામનું સન્માનપૂર્વક પૂજન કર્યું.
શચી મહેન્દ્રમહિષી કૃષ્ણસ્ય મહિષીં તદા। સત્યભામાં તુ સઙ્ગૃહ્ય અદિત્યૈ સા ન્યવેદયત્
મહેન્દ્રની રાણી શચીએ, કૃષ્ણની પત્ની સત્યભામાને લઈને, તેમને અદિતિને ભેટ આપી.
સા તસ્યાઃ સત્યભામાયાઃ કૃષ્ણાપ્રિયચિકીર્ષયા। વરં પ્રાદાદ્દેવમાતા સત્યાયૈ વિગતજ્વરા
પછી દેવમાતાએ કૃષ્ણને પ્રસન્ન કરવા માટે આનંદપૂર્વક સત્યભામાને મનગમતો વર આપ્યો.
જરાં ન યાસ્યસિ શુભે યાવત્કૃષ્ણોઽસ્તિ ભૂતલે। સર્વગન્ધગુણોપેતા ભવિષ્યસિ વરાનને
હે સુંદરમુખી, જયાં સુધી કૃષ્ણ પૃથ્વી પર છે, તું કદી વૃદ્ધ થશ નહીં અને તારા શરીરમાં સૌંદર્ય અને સુગંધના બધા ગુણો રહેશે.
વિસૃજ્ય સત્યભામા વૈ પૌલોમીં ચ સુમધ્યમા। શચ્યાપિ સમનુજ્ઞાતા યયૌ કૃષ્ણનિવેશનમ્
પછી સત્યભામા અને સુમધ્યમા પૌલોમીને વિદાય આપી, તથા શાચીનું પણ અનુમોદન લઈને, દેવમાતા કૃષ્ણના ઘેર ગઈ.
સમ્પૂજ્યમાનસ્ત્રિદશૈર્મહર્ષિગણસેવિતઃ। દ્વારકાં પ્રયયૌ કૃષ્ણો દેવલોકાદરિન્દમઃ
દેવતાઓએ પૂજન કરીને, મહર્ષિઓની સેવા વચ્ચે, દુશ્મનોને હરાવનાર કૃષ્ણ દેવલોકમાંથી દ્વારકા તરફ روانા થયો.
શીઘ્રાદેત્ય મહાબાહુર્દીર્ઘમધ્વાનમચ્યુતઃ। વર્ઘમાનપુરદ્વારમાસસાદ સુરોત્તમઃ
મહાબાહુ, નિર્દોષ અને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણ લાંબી મુસાફરી પછી ઝડપથી આવીને શહેરના દ્વાર પર પહોંચ્યો.
તાં પુરી દ્વારકીં દૃષ્ટ્વા વિભુર્નારાયણો હરિઃ। હૃષ્ટઃ સર્વાર્થસમ્પન્નઃ પ્રવેષ્ટુમુપચક્રમે
દ્વારકાનગરને જોઈને સર્વવ્યાપી નારાયણ, હરિ, આનંદ અને સર્વસંપત્તિથી ભરપૂર થઈને તેમાં પ્રવેશવા તૈયાર થયો.
સોઽપશ્યદ્વૃક્ષષણ્ડાંશ્ચ રમ્યાન્નાનાજનાન્વહૂન્। સમન્તતો દ્વારવત્યાં નાનાપુષ્પફલાન્વિતાન્
કૃષ્ણે ચારેબાજુ સુંદર વૃક્ષોના વન અને અનેક જાતિના લોકો તથા વિવિધ ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર બગીચાઓ જોયા.
અર્કચન્દ્રપ્રતીકાશૈર્મેરુકૂટનિભૈર્ગૃહૈઃ। દ્વારકામાવૃતાં રમ્યાં સુકૃતાં વિશ્વકર્મણા
કૃષ્ણે જોયું કે દ્વારકાનગર સૂર્ય-ચંદ્ર જેવી તેજસ્વી અને મેરુ પર્વતની ચોટી જેવી ભવ્ય મકાનોમાં ઘેરાયેલી છે, જે વિશ્વકર્માએ નિર્માણ કરી છે.
પદ્મષણ્ડાકુલાભિશ્ચ હંસસેવિતવારિભિઃ। ગઙ્ગાસિન્ધુપ્રકાશાભિઃ પરિઘાભિરલઙ્કૃતામ્
હંસોથી ભરેલી કમળવાળી સરોવરો અને ગંગા-સિંધુ જેવી ઝળહળતી ખાઈઓથી શોભાયમાન, તેમજ સુંદર પરિઘોથી સજ્જ એવી નગરને તેણે જોયી.
પ્રાકારેણાર્કવર્ણેન પાણ્ડરેણ વિરાજિતામ્। વિયન્મૂર્ધ્નિ નિવિષ્ટેન દ્યામિવાભ્રપરિચ્છદામ્
સોનેરી અને સફેદ પ્રાકારથી ઝગમગતી, આકાશને અડતી હોય એવી, અને વાદળોથી શોભાયમાન આકાશ જેવી તે નગર દેખાતી હતી.
નન્દનપ્રતિમૈશ્વાપિ મિશ્રકપ્રતિમૈર્વનૈઃ। તત્ર સા વિહિતા સાક્ષાન્નગરી વિશ્વકર્મણા
ત્યાં વિશ્વકર્માએ નંદનવન અને અન્ય સ્વર્ગીય વનો જેવી બગીચાઓ સાથે એ નગરને સ્થાપી હતી.
કાઞ્ચનૈર્મણિસોપાનૈરુપેતા જનહર્ષિણી। ગીતઘોષમહાઘોષૈઃ પ્રસાદપ્રવરૈઃ શુભા
સોનાના અને રત્નજડિત સોપાનોથી સજ્જ, લોકપ્રિય, ગીત અને સંગીતના ગુંજનથી ગૂંજતી અને ભવ્ય મહેલોવાળી એ નગર હતી.
તસ્મિન્પુરવારશ્રેષ્ઠે દાશાર્હાણાં યશસ્વિનામ્। નેશ્માનિ જહૃષે દૃષ્ટ્વા ભગવાન્પાકશાસનઃ
દશાર્હ વંશના પ્રસિદ્ધ લોકોની એ શ્રેષ્ઠ નગરમાં, પાકાસુરના સંહારક ભગવાને મહેલો જોઈને આનંદ અનુભવ્યો.
સમુચ્છ્રિતપતાકાનિ પારિપ્લવનિભાનિ ચ। કાઞ્ચનાભાનિ ભાખન્તિ મેરુકૂટનિભાનિ ચ
તેણે ઊંચા લહેરાતા ધ્વજ, સોનાની ઝાંખીથી ચમકતા અને મેરુ પર્વતની ચોટી જેવા ધ્વજપટો જોયા.
સુધાપાણ્ડરશૃઙ્ગૈશ્ચ શાતકુમ્ભપરિચ્છદૈઃ। રત્નસાનુમહાશૃઙ્ગૈઃ સર્વરત્નસમન્વિતૈઃ?
સુધાથી ધોવાયેલા સફેદ મિનારો, સોનાની અલંકારોથી શોભાયમાન અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર મહાન રત્નમય શિખરો હતાં.
સહર્મ્યૈઃ સાર્ધચન્દ્રૈશ્ચ સનિર્યૂહૈઃ સપઞ્જ્અરૈઃ। સયન્ત્રગૃહસંબાધૈઃ સધાતુભિરિવાદ્રિભિઃ
અર્ધચંદ્રાકૃતિ છતવાળા મહેલો, બાલ્કનીઓ, પાંજરા અને યંત્રોથી ભરેલા ઘરો, ધાતુઓથી ભરેલા પર્વતો જેવા દેખાતા હતાં.
મણિકાઞ્ચનભ્ૐઐશ્ચ સુધામૃષ્ટતલૈસ્તથા। જામ્બૂનદમયદ્વારૈર્વૈડૂર્યવિકૃતાર્ગલૈઃ
માણકાં અને સોનાના ભોંયરાં, અમૃતથી ધોવાયેલા તળા, જાંબુનદ સોનાના બાર અને વૈડૂર્યના કાંટાળા દરવાજા હતાં.
સર્વર્તુસુખસંસ્યર્શૈર્મહાધનપરિચ્છદૈઃ। રમ્યસાનુગૃહૈઃ શૃઙ્ગૈર્વિચિત્રૈરિવ પર્વતૈઃ
બધા ઋતુઓમાં આરામદાયક, મહાન ધનથી સજ્જ, સુંદર મહેલો અને વિવિધ શિખરોવાળા, પર્વતો જેવી ભવ્ય મકાનો હતાં.
પઞ્ચવર્ણસવર્ણૈશ્ચ પુષ્પવૃષ્ટિસમપ્રભૈઃ। તુલ્યૈઃ પર્જન્યનિર્ઘોષૈર્હ્રાદૈર્ભોગવતી યથા
પાંચ રંગના ફૂલોની વરસાત જેવી તેજસ્વી કળીઓથી અને વાદળના ગર્જનાની જેમ ધ્વનિથી ભોગવતી નગરી ઝગમગતી હતી.
કૃષ્ણધ્વજોપવાહ્યૈશ્ચ દાશાર્હાયુધરોહિતૈઃ। વૃષ્ણિવીરમયૂરૈશ્ચ સ્ત્રીસહસ્રપ્રજાકુલૈઃ
કાળી ધ્વજાવાળા રથો, દાશાર્હ વંશના શસ્ત્રોથી શોભિત, વૃષ્ણિ વીરોથી બનેલા મોર અને હજારો સ્ત્રીઓ તથા સંતાનોથી ભરપૂર હતા.
વાસુદેવૈન્દ્રપર્જન્યૈર્ગૃહમેઘૈરલઙ્કૃતા। દદૃશે દ્વારકાઽતીવ મેઘૈર્દ્યૈરિવ સંવૃતા
વાસુદેવ, ઇન્દ્ર અને પર્જન્યના નામવાળા ઘેરા વાદળોથી શોભાયમાન, દ્વારકા આકાશમાં વાદળોથી ઢંકાયેલી હોય તેમ દેખાતી હતી.
સાક્ષાદ્ભગવતો વેશ્મ વિહિતં વિશ્વકર્મણા। દદૃશુર્વાસુદેવસ્ય ચતુર્યોજનમાયતમ્
તેમણે ભગવાનનું મહેલ જોયું, જે વિશ્વકર્માએ જાતે બનાવ્યું હતું, વાસુદેવનું નિવાસસ્થાન ચાર યોજન જેટલું લાંબું હતું.
તાવદેવ સુવિસ્તીર્ણં સુસમ્પૂર્ણં મહાધનૈઃ। પ્રાસાદવરસમ્પન્નં યુક્તં જગતિ પર્વતૈઃ
તે મહેલ વિશાળ અને વિસ્તૃત, મહાન ધનથી ભરપૂર, ઉત્તમ મહેલોવાળું અને પૃથ્વી પર પર્વતોની વચ્ચે સુશોભિત હતું.
યં ચકાર મહાભાગસ્ત્વષ્ટા વાસવચોદિતઃ। પ્રાસાદં હેમનાભસ્ય સર્વતો યોજનાયતમ્
જે મહાન ત્વષ્ટાએ ઇન્દ્રના આદેશે બનાવ્યું હતું, તે મહેલ સુવર્ણના નાભિથી યુક્ત અને ચારે બાજુ એક યોજન જેટલું વિસ્તૃત હતું.