વનમાલાપરિક્ષિપ્તૌ સાલપોતાવિવોદ્ગતૌ। અરવિન્દકૃતાપીડૌ રજ્જુયજ્ઞોપવીતિનૌ
વનમાલાથી ઘેરાયેલા, જાણે નાનાં સાલવૃક્ષ ઊગ્યા હોય, કમળની મુકુટ અને દોરાની જજ્ઞોપવીત ધારણ કરી.
સશિક્યતુમ્બુરુકરૌ ગોપવેણુપ્રવાદકૌ। ક્વચિદ્વસન્તાવન્યોન્યં ક્રડમાનૌ ક્વચિદ્વને
હાથમાં માટલાં અને તુંબરું લઈને, ગોપીઓની વાંસળી વગાડતા, ક્યારેક એકબીજાને ભેટતા, ક્યારેક જંગલમાં રમતા.
પર્ણશય્યાસુ તૌ સુપ્તૌ ક્વચિન્નિદ્રાન્તરૈષિણૌ। તૌ વત્સાન્પાલયન્તૌ હિ શોભયન્તૌ મહદ્વનમ્
પાંદડાની શૈયા પર સુતા, ક્યારેક બીજી જગ્યા શોધતા, વાછરિયાં ચરાવતાં અને મોટા જંગલને શોભાવતાં.
ચઞ્ચૂર્યન્તૌ રમન્તૌ ચ રાજન્નેવં તદા શુભમ્। તતો બૃન્દાવનં ગત્વા વસુદેવસુતાવુભૌ। ગોકુલં તત્ર કૌન્યેય ચારયન્તૌ વિજહ્રતુઃ
મોજમાં ફરતા અને આનંદ કરતાં, એ સમયે વસુદેવના બંને પુત્રો વૃંદાવન ગયા અને ત્યાં, કૌન્ય, ગાયોને ચરાવતાં અને આનંદ કરતાં.
તતઃ કદચિદ્ગોવિન્દો જ્યેષ્ઠં સઙ્કર્ષણં વિના। ચચાર તદ્વનં રમ્યં સુસ્વરૂપો વરાનનઃ
પછી ક્યારેક ગોવિંદ, મોટા ભાઈ સંકર્ષણ વિના, એ સુંદર જંગલમાં ફરવા ગયો, સુંદર અને તેજસ્વી.
કાકપક્ષધરઃ શ્રીમાઞ્છ્યામઃ પદ્મનિભેક્ષણઃ। શ્રીવત્સેનોરસા યુક્તઃ શશાઙ્ક ઇવ લક્ષ્મણા
કાગડાના પાંખ જેવાં વાળ, શોભાયમાન, શ્યામવર્ણ, કમળ જેવી આંખો, છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન, જાણે ચાંદ પર કલંક હોય.
રજ્જુયજ્ઞોપવીતી સ પીતામ્બરધરો યુવા। શ્વેતચન્દ્રનલિપ્રાઙ્ગો નીલકુઞ્ચિતમૂર્ધજઃ
દોરાની જજ્ઞોપવીત ધારણ કરી, પીળાં વસ્ત્ર પહેરી, યુવાન, સફેદ ચાંદની જેવી ત્વચા અને વાળ ઘાટા અને વાંકડા.
રાજતા બર્હિપત્રેણ મન્દમારુતકમ્પિના। ક્વચિદ્ગાયન્ક્વઞ્ચિત્ક્રીડન્ક્વચિન્નૃત્યન્ક્વચિદ્ધસન્
ચાંદી જેવી મોરપાંખથી શોભાયમાન, હળવા પવનથી હલનચલન કરતી, ક્યારેક ગાતા, ક્યારેક રમતા, ક્યારેક નૃત્ય કરતા, ક્યારેક હસતા.
ગોપવેણું સુમધુરં કામં તદપિ વાદયન્। પ્રહ્લાદનાર્થં ચ ગવાં ક ક્વચિદ્વનગતો યુવા
ગોપીઓની વાંસળી બહુ મધુર વગાડતો, ગાયોને ખુશ કરવા માટે, ક્યારેક યુવાન બની જંગલમાં ફરતો.
ગોકુલે મેઘકાલે તુ ચચાર દ્યુતિમાન્પ્રભુઃ। બહુરમ્યેષુ દેશેષુ વનસ્ય વનરાજિપુ
ગોકુલમાં, વાદળછાયા ઋતુમાં, તેજસ્વી ભગવાન અનેક સુંદર જગ્યાઓએ, જંગલના વનરાજીઓમાં ફરતા.
તાસુ કૃષ્ણો મુદા યુક્તઃ ક્રીડયન્ભરતર્ષભ। સ કદાચિદ્વને તસ્મિન્ગોભિઃ સહ પરિવ્રજન્
ત્યાં કૃષ્ણ આનંદથી રમતો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અને ક્યારેક એ જંગલમાં ગાયો સાથે ફરતો.
ભાણ્ડીરં નામ દૃષ્ટ્વાઽથ ન્યગ્રોધં કેશવો મહાન્। તચ્છાયાયાં મતિં ચક્રે નિવાસાય તદા પ્રભુઃ
પછી મહાન કેશવએ ભાંડીર નામના મોટા વટવૃક્ષને જોઈને, એ વૃક્ષની છાંયડીમાં રહેવાનું નક્કી કર્યું.
સ તત્ર વયસા તુલ્યૈર્બત્સપાલૈસ્તદાઽનઘ। રેમે સ દિવસં કૃષ્ણઃ પુરા સ્વર્ગગતો યથા
ત્યારે, પાપરહિત, કૃષ્ણ પોતાના વયના ગોપાળ બાળકો સાથે એ દિવસે એવી મજા માણતો હતો, જાણે સ્વર્ગમાં જઇને આનંદ માણતો હોય.
તં ક્રીડમાનં ગોપાલાઃ કૃષ્ણં ભાણ્ડીરવાસિનઃ। રમયન્તિ સ્મ બહવો માન્યૈઃ ક્રીડનકૈસ્તદા
ભાંડીર ગામના અનેક ગોપાળાઓ કૃષ્ણ સાથે રમતા અને તેને મનપસંદ રમકડાં આપીને આનંદિત કરતા.
અન્યે સ્મ પરિગાયન્તિ ગોપા મુદિતમાનસાઃ। ગોપાલકૃષ્ણમેવાન્યે ગાયન્તિ સ્મ વનપ્રિયાઃ
કેટલાક ગોપાળાઓ આનંદથી ગીતો ગાતા, તો બીજા વનપ્રિય ગોપાળ કૃષ્ણના ગીતો ગાતા.
તેષાં સઙ્ગાયતામેવ વાદયામાસ કેશવઃ। પર્ણવાદ્યાન્તરે વેણું તુમ્બવીણાં ચ તત્ર વૈ
જ્યારે બધા ભેગા થયા, ત્યારે કેશવએ પાનના વાદ્યો વચ્ચે વાંસળી અને તુંબવીણા વગાડ્યા.
એવં ક્રીડાન્તરૈઃ કૃષ્ણો ગોપાલૈર્વિજહાર સઃ। તેન બાલેન કૌન્તેય કૃતં લોકહિતં તદા
આ રીતે કૃષ્ણે ગોપાળ બાળકો સાથે色色 રમતો આનંદ માણ્યો; એ બાળાએ, કૌંતેય, એ સમયે જગતનું કલ્યાણ કર્યું.
પશ્યતાં સર્વભૂતાનાં વાસુદેવેન ભારત। હ્રદે નિપાતતા તત્ર ક્રીડિતં નાગમૂર્ધનિ
ભારત, જ્યારે બધા જીવજંતુઓ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે વાસુદેવએ તળાવમાં કૂદી, સાપના માથા પર રમ્યો.
શાસયિત્વા તુ કાલીયં સર્વલોકસ્ય પશ્યતઃ। વિજહાર તતઃ કૃષ્ણો બલેદવસહાયવાન્
જ્યારે આખા જગતની સામે કાળિયાને વશ કરી દીધો, પછી કૃષ્ણ બલરામ સાથે ફરવા નીકળી પડ્યો.
ધેનુકો દારુણો રાજન્દૈત્યો રાસભવિગ્રહઃ। તદા તાલવને રાજન્બલદેવેન વૈ હતઃ
રાજા, તાળવનમાં ભયાનક દેનુક નામનો રાક્ષસ, ગધેડા રૂપે, બલદેવના હાથે મારાયો.
તતઃ કદાચિત્કૌન્તેય રામકૃષ્ણૌ વનં ગતૌ। ચારયન્તૌ પ્રવૃદ્ધાનિ ગોધનાનિ શુભાનનૌ
પછી, કૌંતેય, ક્યારેક રામ અને કૃષ્ણ 森માં ગયા, મોટા થયેલા ગાય-વાછરડાં ચરાવતા, અને તેમના ચહેરા તેજથી ચમકી ઉઠ્યા.
વિહરન્તૌ મુદા યુક્તૌ વીક્ષમાણૌ વનાનિ વૈ। શ્વેલયન્તૌ પ્રગાયન્તૌ વિચિન્વન્તૌ ચ પાદપાન્
બન્ને આનંદથી 森માં ફરતા, 森ના દૃશ્યો નિહાળતા, સીટી વગાડતા, ગીતો ગાતા અને વૃક્ષોમાં શોધખોળ કરતા.
નામભિર્વ્યાહરન્તૌ ચ વત્સાન્ગાશ્ચ પરન્તપૌ। ચેરતુર્લોકસિદ્ધાભિઃ ક્રીડાભિરપરાજિતૌ
વાછરડાં અને ગાયોને નામે બોલાવતા, એ શત્રુવિનાશક બંને, લોકસિદ્ધ રમતો રમતા, 森માં નિર્ભય ભમતા.
તૌ દેવૌ માનુષીં દીક્ષાં વહન્તૌ સુરપૂજિતૌ। તજ્જાતિગુણયુક્તાભિઃ ક્રીડાભિશ્ચેરતુર્વનમ્
એ બંને દેવો, દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત, માનવ જીવનની રીત પાળી 森માં પોતાના ગુણોને અનુકૂળ રમતો રમતા ફરતા.
એવં બાલ્યેઽપિ ગોપાલૈઃ ક્રીડાભિશ્ચ વિજહ્રતુઃ
આ રીતે બાળપણમાં પણ, તેઓ ગોપાળ બાળકો સાથે રમતમાં મગ્ન રહેતા.
તતઃ કૃષ્ણો મહાતેજાસ્તદા ગત્વા તુ ગોવ્રજમ્। ગિરિયજ્ઞં તમેવૈષ પ્રવૃત્તં ગોપદારકૈઃ
પછી મહાતેજસ્વી કૃષ્ણ ગોવ્રજમાં ગયો; ત્યાં ગોપાળ બાળકો દ્વારા પર્વતયજ્ઞ ચાલી રહ્યો હતો.
બુભુજે પાયસં શૌરિરીશ્વરઃ સર્વભૂતકૃત્। તં દૃષ્ટ્વા ગોપકાઃ સર્વે કૃષ્ણમેવ સમર્ચયન્
શૌરી, સર્વજીવનના સ્વામી અને સર્જનહાર, પાયસનો સ્વાદ માણ્યો; તેને જોઈ બધા ગોપાળોએ કૃષ્ણની પૂજા કરી.
પૂજ્યમાનસ્તદા દેવૈર્દિવ્યં વપુરધારયત્। ધૃતો ગોવર્ધનો નામ સપ્તાહં પર્વતો ધૃતઃ
ત્યારે દેવતાઓએ પૂજ્યા ત્યારે તેણે દિવ્ય રૂપ ધારણ કર્યું; ગોવર્ધન પર્વત સાત દિવસ સુધી ઊંચે રાખ્યો.
શિશુના વાસુદેવેન ગવાર્થમરિમર્દન। ક્રીડમાનસ્તદા કૃષ્ણઃ કૃતવાન્કર્મ દુષ્કરમ્
શિશુ વાસુદેવ, દુશ્મનોના વિનાશક, ગાયોના હિત માટે રમતા રમતા એ અઘરું કાર્ય કર્યું.
તદદ્ભુતમતીવાસીત્સર્વલોકસ્ય ભારત। દેવદેવઃ ક્ષિતં ગત્વા કૃષ્ણં નત્વા મુદાન્વિતઃ
એ ઘટના આખા જગત માટે અતિ આશ્ચર્યજનક હતી, ભારત; દેવોના દેવ પૃથ્વી પર આવી, આનંદભેર કૃષ્ણને વંદન કર્યા.