તતસ્તાનભિસમ્પ્રેક્ષ્ય નારદપ્રમુખાનૃષીન્। ઉપાનૃત્યન્નુપજગુર્ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ
નારદજી અને અન્ય ઋષિઓને જોઈને, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના ટોળાંઓ નૃત્ય અને ગીતથી આસપાસ આનંદ મનાવવા લાગ્યા.
ઉપતસ્થે ચ ગોવિન્દં સહસ્રાક્ષઃ શચીપતિઃ। અભ્યભાષત તેજસ્વી મહર્ષીન્પૂજયંસ્તદા
સહસ્રનેત્ર ઇન્દ્ર, શચીપતિ, ગોવિંદની પાસે આવ્યા અને તેજસ્વી બની મહર્ષિઓનું સન્માન કરીને સંવાદ કર્યો.
કૃત્વા ચ દેવકાર્યાણિ કૃત્વા દેવહિતાનિ ચ। ખં લોકં લોકકૃદ્દેવઃ પુનર્ગચ્છતિ તેજસા
દેવતાઓના કાર્યો પૂર્ણ કરીને અને તેમનું કલ્યાણ કરીને, લોકનિર્માતા દેવ પોતાના તેજથી ફરી આકાશમાં પરત ગયા.
ઇત્યુક્ત્વા ઋષિભિઃ સાર્ઘં જગામ ત્રિદિવં પુનઃ। અભ્યનુજ્ઞાય તાન્સર્વાઞ્છાદયન્પ્રકૃતિં પરામ્
આ રીતે કહીને, ઋષિઓ સાથે તેઓ ફરી સ્વર્ગે ગયા, બધાને અનુમતિ આપી અને પોતાની પરમ સ્વરૂપને છુપાવી દીધું.
નન્દગોપકુલે કૃષ્ણ ઉવાસ બહુલાઃ સમાઃ। તતઃ કદાચિત્સુપ્તં તં શકટસ્ય ત્વધઃ શિશુમ્
કૃષ્ણએ નંદગોપના ઘરમાં ઘણા વર્ષો વિતાવ્યા; પછી એક વખત, જ્યારે એ બાળક રથની નીચે સુતો હતો—
યશોદા સમ્પરિત્યજ્ય જગામ યમુનાં નદીમ્। શિશુલીલાં તતઃ કુર્વન્સ્વહસ્તચરણૌ ક્ષિપન્
યશોદાએ તેને ત્યાં છોડી યમુના નદી પાસે ગઈ; ત્યારે એ બાળક રમતા રમતા પોતાના હાથપગ હલાવતો હતો.
રુરોદ મધુરં કૃષ્ણઃ પાદાવૂર્ધ્વં પ્રસારયન્। પાદાઙ્ગુષ્ઠેન શકટં દારયન્નથ કેશવઃ
કૃષ્ણ મધુર રડતો હતો અને પગ ઉપર ઊંચા કરીને ખેંચતો હતો; પછી કેશવે પોતાના અંગૂઠાથી રથ તોડી નાખ્યો.
તત્ર એકેન પાદેન પાતયિત્વા તથા શિશુઃ। ન્યુબ્જં પયોધરાકાઙ્ક્ષી સસાર ચ રુરોદ ચ
એ બાળકે એક પગથી રથ પલટાવી દીધો, પછી માતાના દૂધની ઇચ્છાથી રેંગતો અને રડતો રહ્યો.
પાટિતં શકટં દૃષ્ટ્વા ભિન્નભાણ્ડપુટીકટમ્। જનાસ્તે શિશુના તેન વિસ્મયં પરમં યયુઃ
ટૂટી ગયેલું રથ અને ફાટેલા વાસણો જોઈને, લોકો એ બાળકે જે કર્યું તે જોઈને ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.
પ્રત્યક્ષં શૂરસેનાનાં દૃશ્યતે મહદદ્ભુતમ્। શયાનેન હતઃ કંસપક્ષવાંસ્તિગ્મતેજસા
શૂરસેનાઓએ ખુલ્લેઆમ એક મહાન આશ્ચર્ય જોયું: એ બાળક સુતો હતો છતાં કમ્સાના અનુયાયીને પોતાના પ્રખર તેજથી સંહાર્યો.
પૂતના ચાપિ નિહતા મહાકાયા મહાસ્તની। તતઃ કાલે મહારાજ સંસક્તૌ રામકેશવૌ
પુતના પણ, જે વિશાળ દેહ અને મોટા સ્તનવાળી હતી, તેનો પણ સંહાર થયો; પછી, સમય જતાં, હે રાજા, રામ અને કેશવ એકબીજાથી અવિભાજ્ય બની ગયા.
કૃષ્ણઃ સઙ્કર્ષણશ્ચોભૌ રિઙ્ખિણૌ ચ બભૂવતુઃ। અન્યોન્યકિરણાક્રાન્તૌ ચન્દ્રસૂર્યાવિવામ્બરે
કૃષ્ણ અને સંકર્ષણ બંને રમતાં અને એકબીજાના તેજથી ઉજળતાં, આકાશમાં ચાંદ્ર અને સૂર્ય જેવાં જણાતા.
વિસર્પન્તૌ ચ સર્વત્ર મહાસર્પભુજૌ તદા। રેજતુઃ પાંસુદિગ્ધાઙ્ગૌ રામકૃષ્ણૌ તદા નૃપ
પછી, રામ અને કૃષ્ણે મહાસર્પ જેવી ભુજાઓથી સર્વત્ર દોડધામ કરી, તેમના શરીર પર ધૂળ લાગેલી હતી, હે રાજા.
ક્વચિચ્ચ જાનુભિઃ સ્પૃષ્ટૌ ક્રીડમાનૌ ક્વચિદ્વને। પિબન્તૌ દધિકુલ્યાંશ્ચ મથ્યમાને ચ ભારત
ક્યારેક વનમાં રમતાં રમતાં ઘૂંટણે ચાલતા અને ક્યારેક, હે ભારત, દહીં વણાતું હોય ત્યારે એ દહીં પીતા.
તતઃ સ બાલો ગોવિન્દો નવનીતં તદા ક્ષયમ્। ગ્રાસમાનસ્તુ તત્રાયં ગોપીભિર્દદૃશે તથા
પછી એ બાળક ગોવિંદ ત્યાં મકખણ ખાઈ રહ્યો હતો, એ રીતે ગોપીઓએ તેને જોઈ લીધો.
દામ્નાઽથોલૂખલે કૃષ્ણો ગોપીભિશ્ચ નિબન્ધિતઃ। તત્તથા શિશુના તેન કર્ષતા ચાર્જુનાવૃભૌ
ગોપીઓએ દોરાથી કૃષ્ણને ઉખળ સાથે બાંધ્યો હતો, અને એ બાળક તરીકે બંને અર્જુન વૃક્ષોને ખેંચી કાઢ્યા.
સમૂલવિટપૌ ભગ્નૌ તદદ્ભુતમિવાભવત્। તતસ્તૌ બાલ્યમુત્તીર્ણૌ કૃષ્ણસઙ્કર્ષણાવુભૌ
વૃક્ષો મૂળથી અને ડાળીઓથી તૂટી પડ્યા, એ જોઈને સૌને આશ્ચર્ય થયું. પછી કૃષ્ણ અને સંકર્ષણ બંનેએ બાળપણ પાર કરી લીધું.
તસ્મિન્નેવ વ્રજસ્થાને સપ્તવર્ષૈ બભૂવતુઃ। નીલપીતામ્બરધરૌ પીતશ્વેતાનુલેપનૌ
એ જ વ્રજમાં, બંને સાત વર્ષના થયા, નિલો અને પીળો વસ્ત્ર પહેર્યા, પીળા અને સફેદ લિપણ લગાવ્યા.
બભુવતુર્વત્સપાલૌ કાકપક્ષધરાવુભૌ। પર્ણવાદ્યં શ્રુતિસુખં વાદયન્તૌ વરાનનૌ
બંને વાછરિયાં ચરાવા લાગ્યા, વાળ કાગડાના પાંખ જેવાં, પર્ણના વાદ્ય વગાડતા, મોહક ચહેરા સાથે.
શુશુભાતે વનગતૌ ત્રિશીર્ષાવિવ પન્નગૌ। મયૂરાઙ્ગજકર્ણૌ તૌ પલ્લવાપીડધારિણૌ
બંને જંગલમાં ફરતા ખૂબ જ શોભતા, જાણે ત્રણ માથાવાળા સાપ હોય, કાન પર મોરપાંખ અને માથે પાંદડાની મુકુટ પહેરી.
વનમાલાપરિક્ષિપ્તૌ સાલપોતાવિવોદ્ગતૌ। અરવિન્દકૃતાપીડૌ રજ્જુયજ્ઞોપવીતિનૌ
વનમાલાથી ઘેરાયેલા, જાણે નાનાં સાલવૃક્ષ ઊગ્યા હોય, કમળની મુકુટ અને દોરાની જજ્ઞોપવીત ધારણ કરી.
સશિક્યતુમ્બુરુકરૌ ગોપવેણુપ્રવાદકૌ। ક્વચિદ્વસન્તાવન્યોન્યં ક્રડમાનૌ ક્વચિદ્વને
હાથમાં માટલાં અને તુંબરું લઈને, ગોપીઓની વાંસળી વગાડતા, ક્યારેક એકબીજાને ભેટતા, ક્યારેક જંગલમાં રમતા.
પર્ણશય્યાસુ તૌ સુપ્તૌ ક્વચિન્નિદ્રાન્તરૈષિણૌ। તૌ વત્સાન્પાલયન્તૌ હિ શોભયન્તૌ મહદ્વનમ્
પાંદડાની શૈયા પર સુતા, ક્યારેક બીજી જગ્યા શોધતા, વાછરિયાં ચરાવતાં અને મોટા જંગલને શોભાવતાં.
ચઞ્ચૂર્યન્તૌ રમન્તૌ ચ રાજન્નેવં તદા શુભમ્। તતો બૃન્દાવનં ગત્વા વસુદેવસુતાવુભૌ। ગોકુલં તત્ર કૌન્યેય ચારયન્તૌ વિજહ્રતુઃ
મોજમાં ફરતા અને આનંદ કરતાં, એ સમયે વસુદેવના બંને પુત્રો વૃંદાવન ગયા અને ત્યાં, કૌન્ય, ગાયોને ચરાવતાં અને આનંદ કરતાં.
તતઃ કદચિદ્ગોવિન્દો જ્યેષ્ઠં સઙ્કર્ષણં વિના। ચચાર તદ્વનં રમ્યં સુસ્વરૂપો વરાનનઃ
પછી ક્યારેક ગોવિંદ, મોટા ભાઈ સંકર્ષણ વિના, એ સુંદર જંગલમાં ફરવા ગયો, સુંદર અને તેજસ્વી.
કાકપક્ષધરઃ શ્રીમાઞ્છ્યામઃ પદ્મનિભેક્ષણઃ। શ્રીવત્સેનોરસા યુક્તઃ શશાઙ્ક ઇવ લક્ષ્મણા
કાગડાના પાંખ જેવાં વાળ, શોભાયમાન, શ્યામવર્ણ, કમળ જેવી આંખો, છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન, જાણે ચાંદ પર કલંક હોય.
રજ્જુયજ્ઞોપવીતી સ પીતામ્બરધરો યુવા। શ્વેતચન્દ્રનલિપ્રાઙ્ગો નીલકુઞ્ચિતમૂર્ધજઃ
દોરાની જજ્ઞોપવીત ધારણ કરી, પીળાં વસ્ત્ર પહેરી, યુવાન, સફેદ ચાંદની જેવી ત્વચા અને વાળ ઘાટા અને વાંકડા.
રાજતા બર્હિપત્રેણ મન્દમારુતકમ્પિના। ક્વચિદ્ગાયન્ક્વઞ્ચિત્ક્રીડન્ક્વચિન્નૃત્યન્ક્વચિદ્ધસન્
ચાંદી જેવી મોરપાંખથી શોભાયમાન, હળવા પવનથી હલનચલન કરતી, ક્યારેક ગાતા, ક્યારેક રમતા, ક્યારેક નૃત્ય કરતા, ક્યારેક હસતા.
ગોપવેણું સુમધુરં કામં તદપિ વાદયન્। પ્રહ્લાદનાર્થં ચ ગવાં ક ક્વચિદ્વનગતો યુવા
ગોપીઓની વાંસળી બહુ મધુર વગાડતો, ગાયોને ખુશ કરવા માટે, ક્યારેક યુવાન બની જંગલમાં ફરતો.
ગોકુલે મેઘકાલે તુ ચચાર દ્યુતિમાન્પ્રભુઃ। બહુરમ્યેષુ દેશેષુ વનસ્ય વનરાજિપુ
ગોકુલમાં, વાદળછાયા ઋતુમાં, તેજસ્વી ભગવાન અનેક સુંદર જગ્યાઓએ, જંગલના વનરાજીઓમાં ફરતા.