આગચ્છત્પાણ્ડવેયસ્ય યજ્ઞં સમરદુર્મદઃ। રામશ્ચૈવાનિરુદ્ધશ્ચ કઙ્કશ્ચ સહસારણઃ
પાંડવના યજ્ઞમાં, યુદ્ધમાં ગર્વીલા, રામ, અનિરુદ્ધ, કંક અને સહસારણ પણ આવ્યા.
ગદપ્રદ્યુમ્નસામ્બાશ્ચ ચારુદેષ્ણશ્ચ વીર્યવાન્। ઉલ્મુકો નિશઠશ્ચૈવ વીરશ્ચાઙ્ગાવહસ્તથા
ગદ, પ્રદ્યુમ્ન, સાંબ, પરાક્રમી ચારુદેષ્ણ, ઉલ્મુક, નિશઠ અને વીર અંગવાહ પણ હાજર હતા.
વૃષ્ણયો નિખિલાશ્ચાન્યે સમાજગ્મુર્મહારથાઃ। એતે ચાન્યે ચ બહવો રાજાનો મધ્યદેશજાઃ
બધા અન્ય વૃષ્ણિ મહારથીઓ પણ એકત્રિત થયા; અને મધ્યદેશના અનેક રાજાઓ પણ આવ્યા.
આજગ્મુઃ પાણ્ડુપુત્રસ્ય રાજસૂયં મહાક્રતુમ્। દદુસ્તેષામાવસથાન્ધર્મરાજસ્ય શાસનાત્
પાંડુપુત્રના રાજસૂય મહાયજ્ઞમાં બધા આવ્યા; ધર્મરાજના આદેશે તેમને વસવા માટે સ્થાન અપાયા.
બહુભક્ષ્યાન્વિતાન્રાજન્દીર્ઘિકાવૃક્ષશોભિતાન્। તથા ધર્માત્મજઃ પૂજાં ચક્રે તેષાં મહાત્મનામ્
તે વસવાટના સ્થળો અનેક સ્વાદિષ્ટ ખોરાકથી, સુંદર તળાવો અને વૃક્ષોથી શોભિત હતા; ધર્મપુત્રએ એ મહાન આત્માઓનું આદરપૂર્વક સન્માન કર્યું.
સત્કૃતાશ્ચ યથોદ્દિષ્ટાઞ્જગ્મુરાવસથાન્નૃપાઃ। કૈલાસશિખરપ્રખ્યાન્મનોજ્ઞાન્દ્રવ્યભૂષિતાન્
સન્માન પામેલા રાજાઓને જે વસવાટના સ્થાન મળ્યા, તે કૈલાસ શિખરો જેવી ભવ્યતા અને મનોહર દ્રવ્યોથી શોભિત હતા.
સર્વતઃ સંવૃતાનુચ્ચૈઃ પ્રાકારૈઃ સુકૃતૈઃ સિતૈઃ। સુવર્ણજાલસંવીતાન્મણિકુટ્ટિમભૂષિતાન્
બધા તરફથી ઊંચા, સફેદ અને મજબૂત કિલ્લાબંધી દીવાલોથી ઘેરાયેલા, સોનાના જાળથી ઢંકાયેલા અને રત્નખચિત ફલોરથી શોભિત હતા.
સુખારોહણસોપાનાન્મહાસનપરિચ્છદાન્। સ્નગ્દામસમવચ્છન્નાનુત્તમાગુરુગન્ધિનઃ
સુખદાયી સોપાન, વિશાળ બેઠકો અને સજાવટ, નરમ ગાદલા અને ઉત્તમ અગુરુની સુગંધથી ભરપૂર હતા.
હંસેન્દુવર્ણસદૃશાનાયોજનસુદર્શનાન્। અસમ્બાધાન્સમદ્વારાન્યુતાનુચ્ચાવચૈર્ગુણૈઃ
હંસ અને ચાંદની જેવી ધોળાઈવાળા, દૂરથી પણ મનમોહક, વિશાળ, સમાન દરવાજા અને વિવિધ ઊંચાઈ-ગુણોથી શોભિત હતા.
બહુધાતુનિબદ્ધાઙ્ગાન્હિમવચ્છિખરાનિવ। વિશ્રાન્તાસ્તે તતોઽપશ્યન્ભૂમિપા ભૂરિદક્ષિણમ્
ઘણા ધાતુઓથી બનેલા ભાગોવાળા, હિમાલયની ચોટીઓ જેવી ભવ્યતા ધરાવતા; ત્યાં રાજાઓ આરામ કર્યા પછી દાનમાં સમૃદ્ધ ધરતીના રાજાને જોયા.
વૃતં સદસ્યૈર્બહુભિર્ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્। તત્સદઃ પાર્થિવૈઃ કીર્ણં બ્રાહ્મણૈશ્ચ મહર્ષિભિઃ। ભ્રાજતે સ્મ તદા રાજન્નાકપૃષ્ઠં યથાઽમરૈઃ
યુધિષ્ઠિર ધર્મરાજા આસપાસ ઘણા વિદ્વાન સભ્યો સાથે બેઠા હતા. એ સભા રાજાઓ અને મહાન ઋષિઓથી ભરેલી હતી અને એ સમયે, રાજા, એ એવી તેજસ્વી લાગતી હતી જેમ સ્વર્ગમાં દેવતાઓની વચ્ચેનું શિખર.
પિતામહં ગુરું ચૈવ પ્રત્યુદ્ગમ્ય યુધિષ્ઠિરઃ। અભિવાદ્ય તતો રાજન્નિદં વચનમબ્રવીત્
યુધિષ્ઠિરે પોતાના પિતામહ અને ગુરુ પાસે જઈને, તેમને વંદન કર્યા પછી, રાજા, આ રીતે કહ્યું.
ભીષ્મં દ્રોણં કૃપં દ્રૌણિં દુર્યોધનવિવિંશતી। અસ્મિન્યજ્ઞે ભવન્તો મામનુગૃહ્ણન્તુ સર્વશઃ
યુધિષ્ઠિરે ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, અશ્વત્થામા, દુર્યોધન અને વિવિમશતિને કહ્યું: 'આ યજ્ઞમાં આપ સૌ મને સંપૂર્ણ રીતે સહાય કરો.'
ઇદં વઃ સુમહચ્ચૈવ યદિહાસ્તિ ધનં મમ। પ્રણયન્તુ ભવન્તો માં યથેષ્ટમભિમન્ત્રિતઃ
'મારા પાસે અહીં જે મોટું ધન છે, તે તમે તમારી સમજ પ્રમાણે અને યોગ્ય રીતે વહેંચો.'
એવમુક્ત્વા સ તાન્સર્વાન્દીક્ષિતઃ પાણ્ડવાગ્રજઃ। યુયોજ સ યથાયોગમધિકારેષ્વનન્તરમ્
આ રીતે બધાને કહીને, પાંડવોમાં મોટા યુધિષ્ઠિરે યજ્ઞવ્રત ધારણ કર્યા પછી, દરેકને યોગ્ય કામમાં ક્રમશઃ નિમણૂંક કરી.
પઙ્ક્ત્યારોપણકાર્યે ચ ઉચ્છિષ્ટાપનયે પુનઃ। ભોજનાવેક્ષણે ચૈવ યુયુત્સું સમયોજયત્
પંક્તિમાં બેઠાડવાની વ્યવસ્થા, બચેલું ભોજન દૂર કરવું અને ભોજનની દેખરેખ માટે યુયુત્સુને જવાબદારી સોંપી.
ભક્ષ્યભોજ્યાધિકારેષુ દુઃશાસનમયોજયત્। પરિગ્રહે બ્રાહ્મણાનામશ્વત્થામાનમુક્તવાન્
ભોજન અને મીઠાઈઓની વ્યવસ્થા માટે દુઃશાસનને અને બ્રાહ્મણોને વહેંચણી માટે અશ્વત્થામાને નિમણૂંક કરી.
રાજ્ઞાં તુ પ્રતિપૂજાર્થં સઞ્જયં ન્યયોજયત્। કૃતાકૃતપરિજ્ઞાને ભીષ્ણદ્રોણૌ મહામતી
રાજાઓના સન્માન માટે સંજયને અને કયા મહેમાન આવ્યા છે કે નથી એ ઓળખવા માટે વિદ્વાન ભીષ્મ અને દ્રોણને જવાબદારી આપી.
હિરણ્યસ્ય સુવર્ણસ્ય રત્નાનાં ચાન્વવેક્ષણે। દક્ષિણાનાં ચ વૈ દાને કૃપં રાજા ન્યયોજયત્
સોનાં, હીરા અને રત્નોની દેખરેખ અને દાનના વિતરણ માટે રાજાએ કૃપાચાર્યને નિમણૂંક કર્યા.
તથાઽઽન્યાન્પુરુષવ્યાઘ્રાંસ્તસ્મિંસ્તસ્મિન્ન્યયોજયત્। બાહ્લિકો ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ સોમદત્તો જયદ્રથઃ। નકુલેન સમાનીતાઃ સ્વામિવત્તત્ર રેમિરે
આ રીતે બીજા પરાક્રમી પુરુષોને પણ વિવિધ કામોમાં લગાડ્યા. બાહ્લિક, ધૃતરાષ્ટ્ર, સોમદત્ત અને જયદ્રથને નકુલ લાવ્યો અને તેઓ ત્યાં માલિકની જેમ આનંદ કરતા હતા.
ક્ષત્તા વ્યયકરસ્ત્વાસીદ્વિદુરઃ સર્વધર્મવિત્। દુર્યોધનસ્ત્વર્હણાનિ પ્રતિજગ્રાહ સર્વશઃ
વિદુર, જે બધા ધર્મ જાણે છે, તેઓ ખજાનચી બન્યા. દુર્યોધને બધા મહેમાનોનું સન્માન સ્વીકાર્યું.
કુન્તી સાધ્વી ચ ગાન્ધારી સ્ત્રીણાં કુર્વન્તિ ચાર્ચનમ્।। અન્યાઃ સર્વાઃ સ્નુષાસ્તાસાં સન્દેશં યાન્તુ માચિરમ્। તિષ્ઠેત્કૃષ્ણાન્તિકે સોયમર્જુનઃ કાર્યસિદ્ધયે
કુન્તિ અને સદ્ગુણવંતી ગાંધારી સ્ત્રીઓનું પૂજન કરતી હતી. બધી વહુઓએ તેમનો આદેશ ઝડપથી પાળ્યો. કૃષ્ણ અને અર્જુન કામની સિદ્ધિ માટે નજીક જ રહ્યા.
ચરણક્ષાલને કૃષ્ણો બ્રાહ્મણાનાં સ્વયં હ્યભૂત્। સર્વલોકસમાવૃત્તઃ પિપ્રીષુઃ ફલમુત્તમમ્
કૃષ્ણે પોતે બ્રાહ્મણોના પગ ધોઈને તેમની સેવા કરી, બધા લોકોએ તેમને ઘેરી લીધા હતા અને શ્રેષ્ઠ ફળ મેળવવાની ઇચ્છા રાખી.
દ્રષ્ટુકામઃ સભાં ચૈવ ધર્મરાજં યધિષ્ઠિરમ્। ન કશ્ચિદાહરત્તત્ર સહસ્રાવરમર્હણમ્
સભા અને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને જોવા માટે ત્યાં કોઈએ પણ વધારે સન્માનની માંગ નથી કરી.
રત્નૈશ્ચ બહુભિસ્તત્ર ધર્મરાજમવર્ધયત્। કથં તુ મમ કૌરવ્યો રત્નદાનૈઃ સમાપ્નુયાત્
ત્યાં ઘણા રત્નોથી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરનું સન્માન થયું; પણ મારા કૌરવો રત્ન આપીને કેવી રીતે એ સમાન થઈ શકે?
યજ્ઞમિત્યેવ રાજાનઃ સ્પર્ધમાના દદુર્ધનમ્। ભવનૈઃ સવિમાનાગ્રૈઃ સોદર્કૈર્બલસંવૃતૈઃ
રાજાઓએ એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરીને યજ્ઞ માટે ધન આપ્યું, મહેલો, મકાન અને સેનાથી ભરેલા ભવ્ય મકાનો પણ આપ્યા.
લોકરાજવિમાનૈશ્ચ બ્રાહ્મણાવસથૈઃ સહ। કૃતૈરાવસથૈર્દિવ્યૈર્વિમાનપ્રતિમૈસ્તથા
લોકરાજાઓ માટેના દિવ્ય મહેલો, બ્રાહ્મણોના નિવાસ અને વિમાન જેવા સુંદર મકાનો પણ બનાવવામાં આવ્યા.
વિચિત્રૈ રત્વવદ્ભિશ્ચ ઋદ્ધ્યા પરમયા યુતૈઃ। રાજભિશ્ચ સમાવૃત્તૈરતીવ શ્રીસમૃદ્ધિભિઃ। અશોભત સદો રાજન્કૌન્તેયસ્ય મહાત્મનઃ
વિભિન્ન અને વૈભવસભર રત્નોથી શોભાયમાન, અને ધન-સંપત્તિથી ભરપૂર રાજાઓની હાજરીથી, કુંતીપુત્ર મહાત્મા યુધિષ્ઠિરની સભા ખૂબ જ તેજસ્વી લાગી.
ઋદ્ધ્યા તુ વરુણં દેવં સ્પર્ધમાનો યુધિષ્ઠિરઃ। ષડગ્નિનાથ યજ્ઞેન સોઽયજદ્દક્ષિણાવતા
યુધિષ્ઠિરે પોતાની સમૃદ્ધિમાં સમુદ્રના દેવ વરુણ સાથે સ્પર્ધા કરતાં, ષડગ્નિ નામના યજ્ઞને ભવ્ય દાનસહીત પૂર્ણ કર્યો હતો.
સર્વાઞ્જનાન્સર્વકામૈઃ સમૃદ્ધૈઃ સમતર્પયત્। અન્નવાન્બહુભક્ષ્યશ્ચ ભુક્તવજ્જનસંવૃતઃ। રત્નોપહારસમ્પન્નો બભૂવ સ સમાગમઃ
તે યજ્ઞમાં બધાં લોકોને દરેક ઇચ્છિત વસ્તુઓથી, ભરપૂર અને વૈભવી રીતે સંતોષ્યા; ત્યાં ઘણું અન્ન અને અનેક પ્રકારના સ્વાદિષ્ટ ખોરાક હતા, અને લોકો તૃપ્ત થઈને બેઠા હતા, રત્નોના ભેટોથી યજ્ઞમંડપ શોભી ઉઠ્યો હતો.