પ્રહ્વઃ કૃતાઞ્જલિસ્તસ્થૌ કિં કાર્યમિતિ ચાબ્રવીત્। તં પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય પાણ્ડવઃ
એ હાથ જોડીને નમ્રતાથી ઊભો રહ્યો અને પૂછ્યું, 'શું આદેશ છે?' ત્યારે પાંડવે એને બન્ને હાથથી અંકમાં લીધો અને માથું સૂંઘ્યું.
તં મેરુશિખરાકારમાગતં પાણ્ડુનન્દનઃ। પૂજયિત્વા સહામાત્યઃ પ્રીતો વાક્યમુવાચ હ
પાંડુપુત્રે, જે મેરુ પર્વતની ચોટી જેવો દેખાતો હતો, એને મંત્રીઓ સાથે સન્માનપૂર્વક આવકાર્યો અને આનંદથી વાત કરી.
ગચ્છ લઙ્કાં પુરીં વત્સ કરાર્થં મમ શાસનાત્। ।। તત્ર દૃષ્ટ્વા મહાત્માનં રાક્ષસેન્દ્રં બિભીષણમ્
'મારા આદેશે, બેટા, લંકા શહેરમાં જા; ત્યાં રાક્ષસોના રાજા, મહાન આત્માવાળા વિભીષણને મળજે.'
રત્નાનિ રાજસૂયાર્થં વિવિધાનિ બહૂનિ ચ। ઉપાદાય ચ સર્વાણિ પ્રત્યાગચ્છ મહાબલ
'રાજસૂય યજ્ઞ માટે વિવિધ પ્રકારના અને ઘણાં રત્નો લઈ આવજે અને પછી પરાક્રમી ઘટોત્કચ, પાછો આવી જજે.'
પાણ્ડવેનૈવમુક્તસ્તુ મુદા યુક્તો ઘટોત્કચઃ। તથેત્યુક્ત્વા મહારાજ પ્રતસ્યે દક્ષિણાં દિશમ્
પાંડવે આવું કહ્યું ત્યારે ઘટોત્કચ આનંદથી ભરાઈને બોલ્યો, 'જેમ કહો તેમ,' અને દક્ષિણ દિશામાં રવાના થયો.
પ્રયયૌ દક્ષિણં કૃત્વા સહદેવં ઘટોત્કચઃ। લઙ્કામભિમુકો રાજન્સમુદ્રં સ વ્યલોકયત્
સહદેવને વિદાય આપી, ઘટોત્કચ દક્ષિણ તરફ લંકા તરફ ચાલ્યો અને રસ્તામાં દરિયાને જોયો.
કૂર્મગ્રાહઝષાકીર્ણં મીનનક્રૈસ્તથાઽઽકુલમ્। શુક્તિવ્રાતસમાકીર્ણં શઙ્કાનાં નિચયાકુલમ્
એ દરિયો કાચબા, ઘોડાપક્ષી અને મોટા માછલીઓથી ભરેલો હતો, શંખ અને શુક્તિની ગોઠો અને ઢગલાંથી ભરેલો હતો.
સ દૃષ્ટ્વા રામસેતું ચ ચિન્તયન્રામવિક્રમમ્।। ગત્વા પારં સમુદ્રસ્ય દક્ષિણં સ ઘટોત્કચઃ
એ રામસેતુ જોઈને રામના પરાક્રમનું સ્મરણ કરતો ગયો અને પછી ઘટોત્કચ દરિયાની દક્ષિણ કાંઠે પહોંચી ગયો.
દદર્શ લઙ્કાં રાજેન્દ્ર નાકપૃષ્ઠોપમાં શુભામ્। પ્રાકારેણાવૃતાં રમ્યાં શુભદ્વારૈશ્ચ શોભિતામ્
ત્યાં તેણે લંકા શહેર જોયું, રાજાધિરાજ, જે આકાશની ચોટી જેવી તેજસ્વી હતી, ભવ્ય પ્રાકારોથી ઘેરાયેલી અને સુંદર દ્વારો વડે શોભતી હતી.
પ્રાસાદૈર્બહુસાહસ્રૈઃ શ્વેતરક્તૈશ્ચ સઙ્કુલામ્। દિવ્યદુન્દુભિનિર્હ્રાદામુદ્યાનવનશોભિતામ્
એ શહેરમાં હજારો સફેદ અને લાલ મહેલો હતા, દેવદુંદુભિના ઘંટારવથી ગૂંજતું અને બગીચા-વનોથી શોભાયમાન હતું.
સર્વકાલફલૈર્વૃક્ષૈઃ પુષ્પિતૈરુપશોભિતામ્। પુષ્પગન્ધૈશ્ચ સઙ્કીર્ણાં રમણીયમહારથામ્
સર્વ ઋતુઓમાં ફળ આપતા વૃક્ષો અને ફૂલો થી શોભાયમાન, સુગંધિત ફૂલોથી ભરપૂર અને ભવ્ય રથોથી સજ્જ એવી સુંદર જગ્યા હતી.
નાનારત્નૈશ્ચ સમ્પૂર્ણામિન્દ્રસ્યેવામરાવતીમ્। વિવેશ સ પુરીં લઙ્કાં રાક્ષસૈશ્ચ નિષેવિતામ્
વિવિધ રત્નોથી ભરપૂર, ઇન્દ્રની અમરાવતી જેવી, રાક્ષસો વસે છે એવી લંકા નગરીમાં તે પ્રવેશ્યો.
દદર્શ સ પુરીં લઙ્કાં રાક્ષસૈશ્ચ નિષેવિતામ્।। નાનાવેષધરાન્દક્ષાન્નારીશ્ચ પ્રિયદર્શનાઃ
તે લંકા નગરીમાં રાક્ષસો વસે છે, વિવિધ વેશમાં કુશળ પુરુષો અને મનોહર રૂપવાળી સ્ત્રીઓ પણ હતી, તે બધું તેણે જોયું.
દિવ્યમાલ્યામ્બરધરા દિવ્યભૂષણભૂષિતાઃ। મદરક્તાન્તનયનાઃ પીનશ્રોણિપયોધરાઃ
દિવ્ય વણાવેલા હાર અને વસ્ત્રો પહેરેલી, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, મદથી આંખો લાલ થયેલી, ભરાવદાર નિતંબ અને ઉન્નત સ્તનવાળી સ્ત્રીઓ હતી.
ભૈમસેનિં તતો દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટાસ્તે વિસ્મયં ગતાઃ। આસસાદ ગૃહં રાજ્ઞ ઇન્દ્રસ્ય સદનોપમમ્
પછી ભીમસેનના પુત્રને જોઈને, તેઓ આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થયા; તે રાજાના મહેલ તરફ આગળ વધ્યો, જે ઇન્દ્રના મહેલ જેવું લાગતું હતું.
bકુરૂણામૃષ્ટબો રાજા પાણ્ડુર્નામ મહાબલઃ।। aકનીયાંસ્તસ્ય દાયાદઃ સહદેવ ઇતિ શ્રુતઃ। bતેનાહં પ્રેષિતો દૂતઃ કરાર્થં કૌરવસ્ય ચ
કુરુઓના રાજા, મહાબલી પાંડુ નામે, જેમનો સૌથી નાનો વારસદાર સહદેવ કહેવાય છે—એમણે મને દૂત તરીકે કૌરવોની સંમતિ માટે મોકલ્યો છે.
દ્રષ્ટુમિચ્છામિ રાજેનદ્રં ત્વં ક્ષિપ્રં માં નિવેદય
હું રાજાને મળવા ઇચ્છું છું; કૃપા કરીને તુરંત મને તેમનો સંદેશ આપો.
તથેત્યુક્ત્વા વિવેશાથ ભવનં સ નિવેદકઃ। પ્રાઞ્જલિઃ સ્રવમાચષ્ટ સ્રવાં દૂતગિરં તદા
'જેમ કહો તેમ,' એમ કહી સંદેશ આપનાર ભવનમાં ગયો અને હાથ જોડીને દૂતના શબ્દો સંભળાવ્યા.
દ્વારપાલવચઃ શ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રો વિભીષણઃ। ઉવાચ વાક્યં ધર્માત્મા સમીપં મે પ્રવેશ્યતામ્
દ્વારપાળના શબ્દો સાંભળીને, રાક્ષસોનો રાજા વિભીષણ, જે ધર્મપ્રિય છે, બોલ્યો: 'મને મળવા તેને અંદર લાવો.'
એવમુક્તસ્તુ રાજ્ઞા સ ધર્મજ્ઞેન મહાત્મના। અથનિષ્કમ્ય સમ્ભ્રાન્તો દ્વાર્સ્થોહૈડિમ્બમબ્રવીત્
મહાન અને ધર્મજ્ઞ રાજાએ આમ કહ્યાના પછી, દ્વારપાળ ઉતાવળથી બહાર આવ્યો અને હિડીંબાને સંદેશ આપ્યો.
એહિ દૂત નૃપં દ્રષ્ટું ક્ષિપ્રં પ્રવિશ ચ સ્વયમ્। દ્વારપાલવચઃ શ્રુત્વા પ્રવિવેશ ઘટોત્કચઃ
'આ દૂત, તું રાજાને મળવા જા, ઝડપથી અંદર પ્રવેશી જા,' એમ દ્વારપાળના શબ્દો સાંભળીને ઘટોત્કચ અંદર ગયો.
સ પ્રવિશ્ય દદર્શાથ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય મન્દિરમ્। તતઃ કૈલાસસઙ્કાશં તત્પકાઞ્ચનતોરણમ્
તે અંદર ગયો અને રાક્ષસોના રાજાના મહેલને જોયું, જે કૈલાસ પર્વત જેવું અને સોનાના દ્વારવાળા હતું.
પ્રાકારેણ પરિક્ષિપ્તં ગોપુરૈશ્ચાપિ શોભિતમ્। હર્મ્યપ્રાસાદસમ્બાધં નાનારત્નોપશોભિતમ્
મોટા કોટથી ઘેરાયેલું, મિનારો થી શોભાયમાન, મહેલો અને મહાલોથી ભરેલું, વિવિધ રત્નોથી સજ્જ હતું.
કાઞ્ચનૈસ્તાપનીયૈશ્ચ સ્ફાટિકૈ રાજતૈરપિ। વજ્રવૈડૂર્યજુષ્ટૈશ્ચ સ્તમ્ભૈશ્ચ સુમનોહરૈઃ
સોનાના, શુદ્ધ સોનાના, સ્ફટિક અને ચાંદીના સ્તંભો, તેમજ વજ્ર અને વૈડૂર્યના મનોહર સ્તંભો પણ હતા.
નાનાધ્વજપતાકાભિર્યુક્તં મણિવિચિત્રિતમ્। ચિત્રમાલ્યાવૃતં રમ્યં તપ્તકાઞ્ચનવેદિકમ્
વિવિધ ધ્વજ અને પટાકાઓથી સજ્જ, રત્નોથી શોભાયમાન, સુંદર ફૂલોના હારોથી ઢંકાયેલું અને તપતા સોનાની વેદી ધરાવતું મનોહર સ્થળ હતું.
સ દૃષ્ટ્વા તત્ર સર્વં ચ ભૈમસેનિર્મનોહરમ્। પ્રવિશન્નેવ હૈડિમ્બઃ શુશ્રાવ મધુરસ્વરમ્
આ બધું મનોહર સૌંદર્ય જોઈને, ભીમસેનનો પુત્ર, અંદર જતો હતો ત્યારે મધુર અવાજ સાંભળ્યો.
તન્ત્રીગીતસમાકીર્ણં સમતાલમિતાક્ષરમ્। દિવ્યદુન્દુભિનિર્હ્રાદં વાદિત્રસતતં શુભમ્
ત્યાં તારવાળા વાદ્યોના સંગીતથી ભરપૂર, સરસ તાલ અને લય સાથે, દિવ્ય ઢોલ અને શુભ વાદ્યો સતત વાગતાં હતા.
સ શ્રુત્વા મધુરં શબ્દં પ્રીતિમાનભવત્તદા। તતો વિગાહ્ય હૈડિમ્બો બહુકક્ષ્યાં મનોરમામ્
એ મધુર અવાજ સાંભળીને હિડીંબાને આનંદ થયો; પછી તે અનેક ઓટલાવાળું અને મનોહર મહેલમાં પ્રવેશ્યો.
સ દદર્શ મહાત્માનં દ્વાર્સ્થેન સહ ભારત। તં વિભીષણમાસીનં કાઞ્ચને પરમાસને
ત્યાં તેણે મહાન આત્માવાળા વિભીષણને દ્વારપાળ સાથે, એક ઉત્તમ સુવર્ણ સિંહાસન પર બેઠેલા જોયા.
દિવિ ભાસ્કરસઙ્કાશં મુક્તામણિવિભૂષિતમ્। દિવ્યાભરણચિત્રાઙ્ગં દિવ્યરૂપધરં વિભુમ્
આકાશમાં સૂર્ય જેવું તેજસ્વી, મુક્તા અને મણિઓથી શોભાયમાન, દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ દેહવાળો અને દિવ્ય રૂપ ધારણ કરનાર ભગવાન દેખાતા હતા.