સ તં પ્રદક્ષિમં કૃત્વા મલયં ભરતર્ષભ। લઙ્ઘયિત્વા તુ માદ્રેયસ્તામ્રપણીં નદીં શુભામ્
તેમણે મલય પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરી અને માદ્રીપુત્રે સુંદર તામ્રપર્ણી નદી પાર કરી.
પ્રસન્નસલિલાં દિવ્યાં સુશીતાં ચ મનોહરામ્। સમુદ્રતીરમાસાદ્ય ન્યવિશત્પાણ્ડુનન્દનઃ
પાંડુનંદન સમુદ્રકાંઠે પહોંચ્યો, જ્યાં પાણી સ્વચ્છ, દિવ્ય, ઠંડુ અને મનોહર હતું; ત્યાં તેણે વિશ્રામ લીધો.
સહદેવસ્તતો રાજા મન્ત્રિભિઃ સહ ભારત। સમ્પ્રધાર્ય મહાબાહુઃ સચિવૈર્બુદ્ધિમત્તરૈઃ
પછી રાજા સહદેવે પોતાના બુદ્ધિશાળી મંત્રીઓ સાથે ચર્ચા કરીને, બધાની સલાહ લઈ, વિચાર કર્યો.
સ વિચાર્ય તદા રાજન્સહદેવસ્ત્વરાન્વિતઃ। ચિન્તયામાસ રાજેન્દ્ર ભ્રાતુઃ પુત્રં ઘટોત્કચમ્
એ રીતે વિચાર કર્યા પછી, સહદેવે ઝડપથી પોતાના ભાઈના પુત્ર ઘટોત્કચ વિશે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
તતશ્ચિન્તિતમાત્રે તુ રાક્ષસઃ પ્રત્યદૃશ્યત। અતિદીર્ઘો મહાબાહુ સર્વાભરણભૂષિતઃ
અને જેમજ તેણે વિચાર્યું, તેટલામાં જ એ રાક્ષસ ઘટોત્કચ દેખાયો—એ બહુ ઊંચો હતો, બલવાન હાથવાળો અને સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ હતો.
નીલજીમૂતસઙ્કાશસ્તપ્તકાઞ્ચનકુણ્ડલઃ। વિચિત્રહારકેયૂરઃ કિઙ્કિણીમણિભૂષિતઃ
એ ઘટોત્કચ કાળી મેઘ જેવી કાયાવાળો હતો, તેના કાનમાં ચમકતા સોનાના કુંડળ, ગળામાં સુંદર હાર, હાથમાં કયૂર અને કમરે ઝણઝણતાં રત્નોની વેઢી પહેરી હતી.
હેમમાલી મહાદંષ્ટ્રઃ કિરીટી કુક્ષિબન્ધનઃ। તામ્રકેશો હરિશ્મશ્રુર્ભીમાઙ્ગઃ કટકાઙ્ગદઃ
એના ગળામાં સોનાની માળા હતી, મોટા દાંત, મસ્તક પર મુગટ, કમરે પટ્ટો, તાંબાં જેવા વાળ, પીળા શ્વેત વાળ અને દાઢી, ભયાનક શરીર અને હાથમાં કડાં-અંગદ પહેર્યા હતા.
રક્તચન્દનદિગ્ધાઙ્ગઃ સૂક્ષ્મામ્બરધરો બલી। બલેન સ યયૌ તત્ર ચાલયન્નિવ મેદિનીમ્
એના શરીર પર લાલ ચંદન લગાવેલું હતું, એ સૂક્ષ્મ વસ્ત્ર પહેરતો અને ખૂબ જ બલવાન હતો; એ આગળ વધતો ત્યારે જાણે જમીન પણ ધ્રૂજી ઊઠતી હોય એમ લાગતું.
તતો દૃષ્ટ્વા જના રાજન્નાયાન્તં પર્વતોપમમ્। ભયાદ્ધિ દુદ્રુવુઃ સર્વે સિંહાત્ક્ષુદ્રમૃગા યથા
પછી, રાજા, જ્યારે લોકોએ એ પર્વત જેવો ઘટોત્કચ આવતો જોયો, ત્યારે બધા ડરીને ભાગી પડ્યા, જેમ સિંહને જોઈને નાના પ્રાણીઓ ભાગે છે.
આસસાદ ચ માદ્રેયં પુલસ્ત્યં રાવણો યથા। અભિવાદ્ય તતો રાજન્સહદેવં ઘટોત્કચઃ
એ ઘટોત્કચ માદ્રીપુત્ર સહદેવ પાસે આવી પહોંચ્યો, જેમ રાવણે પુલસ્ત્ય પાસે ગયો હતો; પછી સહદેવને વંદન કરીને એ ઊભો રહ્યો.
પ્રહ્વઃ કૃતાઞ્જલિસ્તસ્થૌ કિં કાર્યમિતિ ચાબ્રવીત્। તં પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય પાણ્ડવઃ
એ હાથ જોડીને નમ્રતાથી ઊભો રહ્યો અને પૂછ્યું, 'શું આદેશ છે?' ત્યારે પાંડવે એને બન્ને હાથથી અંકમાં લીધો અને માથું સૂંઘ્યું.
તં મેરુશિખરાકારમાગતં પાણ્ડુનન્દનઃ। પૂજયિત્વા સહામાત્યઃ પ્રીતો વાક્યમુવાચ હ
પાંડુપુત્રે, જે મેરુ પર્વતની ચોટી જેવો દેખાતો હતો, એને મંત્રીઓ સાથે સન્માનપૂર્વક આવકાર્યો અને આનંદથી વાત કરી.
ગચ્છ લઙ્કાં પુરીં વત્સ કરાર્થં મમ શાસનાત્। ।। તત્ર દૃષ્ટ્વા મહાત્માનં રાક્ષસેન્દ્રં બિભીષણમ્
'મારા આદેશે, બેટા, લંકા શહેરમાં જા; ત્યાં રાક્ષસોના રાજા, મહાન આત્માવાળા વિભીષણને મળજે.'
રત્નાનિ રાજસૂયાર્થં વિવિધાનિ બહૂનિ ચ। ઉપાદાય ચ સર્વાણિ પ્રત્યાગચ્છ મહાબલ
'રાજસૂય યજ્ઞ માટે વિવિધ પ્રકારના અને ઘણાં રત્નો લઈ આવજે અને પછી પરાક્રમી ઘટોત્કચ, પાછો આવી જજે.'
પાણ્ડવેનૈવમુક્તસ્તુ મુદા યુક્તો ઘટોત્કચઃ। તથેત્યુક્ત્વા મહારાજ પ્રતસ્યે દક્ષિણાં દિશમ્
પાંડવે આવું કહ્યું ત્યારે ઘટોત્કચ આનંદથી ભરાઈને બોલ્યો, 'જેમ કહો તેમ,' અને દક્ષિણ દિશામાં રવાના થયો.
પ્રયયૌ દક્ષિણં કૃત્વા સહદેવં ઘટોત્કચઃ। લઙ્કામભિમુકો રાજન્સમુદ્રં સ વ્યલોકયત્
સહદેવને વિદાય આપી, ઘટોત્કચ દક્ષિણ તરફ લંકા તરફ ચાલ્યો અને રસ્તામાં દરિયાને જોયો.
કૂર્મગ્રાહઝષાકીર્ણં મીનનક્રૈસ્તથાઽઽકુલમ્। શુક્તિવ્રાતસમાકીર્ણં શઙ્કાનાં નિચયાકુલમ્
એ દરિયો કાચબા, ઘોડાપક્ષી અને મોટા માછલીઓથી ભરેલો હતો, શંખ અને શુક્તિની ગોઠો અને ઢગલાંથી ભરેલો હતો.
સ દૃષ્ટ્વા રામસેતું ચ ચિન્તયન્રામવિક્રમમ્।। ગત્વા પારં સમુદ્રસ્ય દક્ષિણં સ ઘટોત્કચઃ
એ રામસેતુ જોઈને રામના પરાક્રમનું સ્મરણ કરતો ગયો અને પછી ઘટોત્કચ દરિયાની દક્ષિણ કાંઠે પહોંચી ગયો.
દદર્શ લઙ્કાં રાજેન્દ્ર નાકપૃષ્ઠોપમાં શુભામ્। પ્રાકારેણાવૃતાં રમ્યાં શુભદ્વારૈશ્ચ શોભિતામ્
ત્યાં તેણે લંકા શહેર જોયું, રાજાધિરાજ, જે આકાશની ચોટી જેવી તેજસ્વી હતી, ભવ્ય પ્રાકારોથી ઘેરાયેલી અને સુંદર દ્વારો વડે શોભતી હતી.
પ્રાસાદૈર્બહુસાહસ્રૈઃ શ્વેતરક્તૈશ્ચ સઙ્કુલામ્। દિવ્યદુન્દુભિનિર્હ્રાદામુદ્યાનવનશોભિતામ્
એ શહેરમાં હજારો સફેદ અને લાલ મહેલો હતા, દેવદુંદુભિના ઘંટારવથી ગૂંજતું અને બગીચા-વનોથી શોભાયમાન હતું.
સર્વકાલફલૈર્વૃક્ષૈઃ પુષ્પિતૈરુપશોભિતામ્। પુષ્પગન્ધૈશ્ચ સઙ્કીર્ણાં રમણીયમહારથામ્
સર્વ ઋતુઓમાં ફળ આપતા વૃક્ષો અને ફૂલો થી શોભાયમાન, સુગંધિત ફૂલોથી ભરપૂર અને ભવ્ય રથોથી સજ્જ એવી સુંદર જગ્યા હતી.
નાનારત્નૈશ્ચ સમ્પૂર્ણામિન્દ્રસ્યેવામરાવતીમ્। વિવેશ સ પુરીં લઙ્કાં રાક્ષસૈશ્ચ નિષેવિતામ્
વિવિધ રત્નોથી ભરપૂર, ઇન્દ્રની અમરાવતી જેવી, રાક્ષસો વસે છે એવી લંકા નગરીમાં તે પ્રવેશ્યો.
દદર્શ સ પુરીં લઙ્કાં રાક્ષસૈશ્ચ નિષેવિતામ્।। નાનાવેષધરાન્દક્ષાન્નારીશ્ચ પ્રિયદર્શનાઃ
તે લંકા નગરીમાં રાક્ષસો વસે છે, વિવિધ વેશમાં કુશળ પુરુષો અને મનોહર રૂપવાળી સ્ત્રીઓ પણ હતી, તે બધું તેણે જોયું.
દિવ્યમાલ્યામ્બરધરા દિવ્યભૂષણભૂષિતાઃ। મદરક્તાન્તનયનાઃ પીનશ્રોણિપયોધરાઃ
દિવ્ય વણાવેલા હાર અને વસ્ત્રો પહેરેલી, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, મદથી આંખો લાલ થયેલી, ભરાવદાર નિતંબ અને ઉન્નત સ્તનવાળી સ્ત્રીઓ હતી.
ભૈમસેનિં તતો દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટાસ્તે વિસ્મયં ગતાઃ। આસસાદ ગૃહં રાજ્ઞ ઇન્દ્રસ્ય સદનોપમમ્
પછી ભીમસેનના પુત્રને જોઈને, તેઓ આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થયા; તે રાજાના મહેલ તરફ આગળ વધ્યો, જે ઇન્દ્રના મહેલ જેવું લાગતું હતું.
bકુરૂણામૃષ્ટબો રાજા પાણ્ડુર્નામ મહાબલઃ।। aકનીયાંસ્તસ્ય દાયાદઃ સહદેવ ઇતિ શ્રુતઃ। bતેનાહં પ્રેષિતો દૂતઃ કરાર્થં કૌરવસ્ય ચ
કુરુઓના રાજા, મહાબલી પાંડુ નામે, જેમનો સૌથી નાનો વારસદાર સહદેવ કહેવાય છે—એમણે મને દૂત તરીકે કૌરવોની સંમતિ માટે મોકલ્યો છે.
દ્રષ્ટુમિચ્છામિ રાજેનદ્રં ત્વં ક્ષિપ્રં માં નિવેદય
હું રાજાને મળવા ઇચ્છું છું; કૃપા કરીને તુરંત મને તેમનો સંદેશ આપો.
તથેત્યુક્ત્વા વિવેશાથ ભવનં સ નિવેદકઃ। પ્રાઞ્જલિઃ સ્રવમાચષ્ટ સ્રવાં દૂતગિરં તદા
'જેમ કહો તેમ,' એમ કહી સંદેશ આપનાર ભવનમાં ગયો અને હાથ જોડીને દૂતના શબ્દો સંભળાવ્યા.
દ્વારપાલવચઃ શ્રુત્વા રાક્ષસેન્દ્રો વિભીષણઃ। ઉવાચ વાક્યં ધર્માત્મા સમીપં મે પ્રવેશ્યતામ્
દ્વારપાળના શબ્દો સાંભળીને, રાક્ષસોનો રાજા વિભીષણ, જે ધર્મપ્રિય છે, બોલ્યો: 'મને મળવા તેને અંદર લાવો.'
એવમુક્તસ્તુ રાજ્ઞા સ ધર્મજ્ઞેન મહાત્મના। અથનિષ્કમ્ય સમ્ભ્રાન્તો દ્વાર્સ્થોહૈડિમ્બમબ્રવીત્
મહાન અને ધર્મજ્ઞ રાજાએ આમ કહ્યાના પછી, દ્વારપાળ ઉતાવળથી બહાર આવ્યો અને હિડીંબાને સંદેશ આપ્યો.