દર્શને સહદેવસ્ય ન ચ તૃપ્તા નરાઃ પરે। ગચ્છન્તમનુગચ્છન્તઃ પ્રાપ્તાઃ કૌતૂહલાન્વિતાઃ
સહદેવને જોઈને પણ બીજા લોકો સંતોષ્યા નહોતા; તેઓ તેની પાછળ ગયા અને ઉત્સુકતાથી ત્યાં પહોંચ્યા.
તતો માદ્રીસુતોં રાજન્મૃગસઙ્ઘાન્વિલોકયન્। ગજાન્વનચરાનન્યાન્વ્યાઘ્રાન્કુષ્ણમૃગાન્બહૂન્
પછી, હે રાજા, માદ્રીપુત્રે હરણોના ટોળા, હાથીઓ, અન્ય જંગલમાં રહેતા પ્રાણીઓ, વાઘ અને ઘણા ચિતરેલા હરણો જોયા.
શુકાન્મયૂરાન્દૃષ્ટ્વા તુ ગૃધ્રાનારણ્યકુક્કુટાન્। તતો દેશં સમાસાદ્ય શ્વશુરસ્ય મહીપતેઃ
તેમણે તોતા, મોર, ગૃધ્ર અને જંગલી કૂકડી પણ જોયા; પછી પોતાના સસરા, રાજાના દેશમાં પહોંચ્યા.
પ્રેષયામાસ માદ્રેયો દૂતાન્પાણ્ડ્યાય વૈ તદા। પ્રતિજગ્રાહ તસ્યાજ્ઞાં સમ્પ્રીત્યા મલયધ્વજઃ
એ સમયે માદ્રીપુત્રે પાંડ્યને દૂત મોકલ્યા; મલયધ્વજએ આનંદપૂર્વક તેની આજ્ઞા સ્વીકારી.
ભાર્યા રૂપવતી જિષ્ણોઃ પાણ્ડ્યસ્ય તનયા શુભા। ચિત્રાઙ્ગદેતિ વિખ્યાતા દ્રમિડી યોષિતાં વરા
જિષ્ણુની રૂપાળી પત્ની, પાંડ્યની પ્રસિદ્ધ પુત્રી, ચિત્રાંગદા નામે જાણીતી, દ્રવિડ સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતી.
આગતં સહદેવં તુ સા શ્રુત્વાઽન્તઃ પુરે પિતુઃ। પ્રેષયામાસ સમ્પ્રીત્યા પૂજારત્નં ચ વૈ બહુ
પિતા ના શહેરમાં સહદેવ આવ્યો છે એમ સાંભળીને, તેણે આનંદથી ઘણાં પૂજાની વસ્તુઓ અને રત્નો મોકલ્યા.
પાણ્ડ્યોઽપિ બહુરત્નાનિ દૂતૈઃ સહ મુમોચ હ। મણિમુક્તાપ્રવાલાનિ સહદેવાય કીર્તિમાન્
પ્રસિદ્ધ પાંડ્યએ પણ પોતાના દૂત સાથે અનેક રત્નો—મોતી, મણિ અને મોતી—સહદેવને મોકલ્યા.
તાં દૃષ્ટ્વાઽપ્રતિમાં પૂજાં પાણ્ડવોઽપિ મુદા નૃપ। ભ્રાતુઃ પુત્રે બહૂન્રત્નાન્દત્વા વૈ બભ્રૂવાહને
એ અનન્ય પૂજા જોઈને, પાંડવે આનંદથી પોતાના ભાઈના પુત્ર, બભ્રુવાહનને ઘણાં રત્નો આપ્યા.
પાણ્ડ્યં દ્રમિડરાજાનં શ્વશુરં મલયધ્વજમ્। સ દૂતૈસ્તં વશે કૃત્વા મણલૂરેશ્વરં તદા
પછી તેણે પાંડ્ય, દ્રવિડના રાજા, પોતાના સસરા મલયધ્વજ અને મણલૂરના રાજાને દૂત દ્વારા પોતાના વશમાં કર્યા.
તતો રત્નાન્યુપાદાય દ્રમિડૈરાવૃતો યયૌ। અગસ્ત્યસ્યાલયં દિવ્યં દેવલોકસમં ગિરિમ્
પછી, રત્નો લઈને, દ્રવિડોથી ઘેરાયેલો, એ અગસ્ત્યના દિવ્ય આશ્રમ, દેવલોક સમાન પર્વત તરફ ગયો.
સ તં પ્રદક્ષિમં કૃત્વા મલયં ભરતર્ષભ। લઙ્ઘયિત્વા તુ માદ્રેયસ્તામ્રપણીં નદીં શુભામ્
તેમણે મલય પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરી અને માદ્રીપુત્રે સુંદર તામ્રપર્ણી નદી પાર કરી.
પ્રસન્નસલિલાં દિવ્યાં સુશીતાં ચ મનોહરામ્। સમુદ્રતીરમાસાદ્ય ન્યવિશત્પાણ્ડુનન્દનઃ
પાંડુનંદન સમુદ્રકાંઠે પહોંચ્યો, જ્યાં પાણી સ્વચ્છ, દિવ્ય, ઠંડુ અને મનોહર હતું; ત્યાં તેણે વિશ્રામ લીધો.
સહદેવસ્તતો રાજા મન્ત્રિભિઃ સહ ભારત। સમ્પ્રધાર્ય મહાબાહુઃ સચિવૈર્બુદ્ધિમત્તરૈઃ
પછી રાજા સહદેવે પોતાના બુદ્ધિશાળી મંત્રીઓ સાથે ચર્ચા કરીને, બધાની સલાહ લઈ, વિચાર કર્યો.
સ વિચાર્ય તદા રાજન્સહદેવસ્ત્વરાન્વિતઃ। ચિન્તયામાસ રાજેન્દ્ર ભ્રાતુઃ પુત્રં ઘટોત્કચમ્
એ રીતે વિચાર કર્યા પછી, સહદેવે ઝડપથી પોતાના ભાઈના પુત્ર ઘટોત્કચ વિશે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
તતશ્ચિન્તિતમાત્રે તુ રાક્ષસઃ પ્રત્યદૃશ્યત। અતિદીર્ઘો મહાબાહુ સર્વાભરણભૂષિતઃ
અને જેમજ તેણે વિચાર્યું, તેટલામાં જ એ રાક્ષસ ઘટોત્કચ દેખાયો—એ બહુ ઊંચો હતો, બલવાન હાથવાળો અને સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ હતો.
નીલજીમૂતસઙ્કાશસ્તપ્તકાઞ્ચનકુણ્ડલઃ। વિચિત્રહારકેયૂરઃ કિઙ્કિણીમણિભૂષિતઃ
એ ઘટોત્કચ કાળી મેઘ જેવી કાયાવાળો હતો, તેના કાનમાં ચમકતા સોનાના કુંડળ, ગળામાં સુંદર હાર, હાથમાં કયૂર અને કમરે ઝણઝણતાં રત્નોની વેઢી પહેરી હતી.
હેમમાલી મહાદંષ્ટ્રઃ કિરીટી કુક્ષિબન્ધનઃ। તામ્રકેશો હરિશ્મશ્રુર્ભીમાઙ્ગઃ કટકાઙ્ગદઃ
એના ગળામાં સોનાની માળા હતી, મોટા દાંત, મસ્તક પર મુગટ, કમરે પટ્ટો, તાંબાં જેવા વાળ, પીળા શ્વેત વાળ અને દાઢી, ભયાનક શરીર અને હાથમાં કડાં-અંગદ પહેર્યા હતા.
રક્તચન્દનદિગ્ધાઙ્ગઃ સૂક્ષ્મામ્બરધરો બલી। બલેન સ યયૌ તત્ર ચાલયન્નિવ મેદિનીમ્
એના શરીર પર લાલ ચંદન લગાવેલું હતું, એ સૂક્ષ્મ વસ્ત્ર પહેરતો અને ખૂબ જ બલવાન હતો; એ આગળ વધતો ત્યારે જાણે જમીન પણ ધ્રૂજી ઊઠતી હોય એમ લાગતું.
તતો દૃષ્ટ્વા જના રાજન્નાયાન્તં પર્વતોપમમ્। ભયાદ્ધિ દુદ્રુવુઃ સર્વે સિંહાત્ક્ષુદ્રમૃગા યથા
પછી, રાજા, જ્યારે લોકોએ એ પર્વત જેવો ઘટોત્કચ આવતો જોયો, ત્યારે બધા ડરીને ભાગી પડ્યા, જેમ સિંહને જોઈને નાના પ્રાણીઓ ભાગે છે.
આસસાદ ચ માદ્રેયં પુલસ્ત્યં રાવણો યથા। અભિવાદ્ય તતો રાજન્સહદેવં ઘટોત્કચઃ
એ ઘટોત્કચ માદ્રીપુત્ર સહદેવ પાસે આવી પહોંચ્યો, જેમ રાવણે પુલસ્ત્ય પાસે ગયો હતો; પછી સહદેવને વંદન કરીને એ ઊભો રહ્યો.
પ્રહ્વઃ કૃતાઞ્જલિસ્તસ્થૌ કિં કાર્યમિતિ ચાબ્રવીત્। તં પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય પાણ્ડવઃ
એ હાથ જોડીને નમ્રતાથી ઊભો રહ્યો અને પૂછ્યું, 'શું આદેશ છે?' ત્યારે પાંડવે એને બન્ને હાથથી અંકમાં લીધો અને માથું સૂંઘ્યું.
તં મેરુશિખરાકારમાગતં પાણ્ડુનન્દનઃ। પૂજયિત્વા સહામાત્યઃ પ્રીતો વાક્યમુવાચ હ
પાંડુપુત્રે, જે મેરુ પર્વતની ચોટી જેવો દેખાતો હતો, એને મંત્રીઓ સાથે સન્માનપૂર્વક આવકાર્યો અને આનંદથી વાત કરી.
ગચ્છ લઙ્કાં પુરીં વત્સ કરાર્થં મમ શાસનાત્। ।। તત્ર દૃષ્ટ્વા મહાત્માનં રાક્ષસેન્દ્રં બિભીષણમ્
'મારા આદેશે, બેટા, લંકા શહેરમાં જા; ત્યાં રાક્ષસોના રાજા, મહાન આત્માવાળા વિભીષણને મળજે.'
રત્નાનિ રાજસૂયાર્થં વિવિધાનિ બહૂનિ ચ। ઉપાદાય ચ સર્વાણિ પ્રત્યાગચ્છ મહાબલ
'રાજસૂય યજ્ઞ માટે વિવિધ પ્રકારના અને ઘણાં રત્નો લઈ આવજે અને પછી પરાક્રમી ઘટોત્કચ, પાછો આવી જજે.'
પાણ્ડવેનૈવમુક્તસ્તુ મુદા યુક્તો ઘટોત્કચઃ। તથેત્યુક્ત્વા મહારાજ પ્રતસ્યે દક્ષિણાં દિશમ્
પાંડવે આવું કહ્યું ત્યારે ઘટોત્કચ આનંદથી ભરાઈને બોલ્યો, 'જેમ કહો તેમ,' અને દક્ષિણ દિશામાં રવાના થયો.
પ્રયયૌ દક્ષિણં કૃત્વા સહદેવં ઘટોત્કચઃ। લઙ્કામભિમુકો રાજન્સમુદ્રં સ વ્યલોકયત્
સહદેવને વિદાય આપી, ઘટોત્કચ દક્ષિણ તરફ લંકા તરફ ચાલ્યો અને રસ્તામાં દરિયાને જોયો.
કૂર્મગ્રાહઝષાકીર્ણં મીનનક્રૈસ્તથાઽઽકુલમ્। શુક્તિવ્રાતસમાકીર્ણં શઙ્કાનાં નિચયાકુલમ્
એ દરિયો કાચબા, ઘોડાપક્ષી અને મોટા માછલીઓથી ભરેલો હતો, શંખ અને શુક્તિની ગોઠો અને ઢગલાંથી ભરેલો હતો.
સ દૃષ્ટ્વા રામસેતું ચ ચિન્તયન્રામવિક્રમમ્।। ગત્વા પારં સમુદ્રસ્ય દક્ષિણં સ ઘટોત્કચઃ
એ રામસેતુ જોઈને રામના પરાક્રમનું સ્મરણ કરતો ગયો અને પછી ઘટોત્કચ દરિયાની દક્ષિણ કાંઠે પહોંચી ગયો.
દદર્શ લઙ્કાં રાજેન્દ્ર નાકપૃષ્ઠોપમાં શુભામ્। પ્રાકારેણાવૃતાં રમ્યાં શુભદ્વારૈશ્ચ શોભિતામ્
ત્યાં તેણે લંકા શહેર જોયું, રાજાધિરાજ, જે આકાશની ચોટી જેવી તેજસ્વી હતી, ભવ્ય પ્રાકારોથી ઘેરાયેલી અને સુંદર દ્વારો વડે શોભતી હતી.
પ્રાસાદૈર્બહુસાહસ્રૈઃ શ્વેતરક્તૈશ્ચ સઙ્કુલામ્। દિવ્યદુન્દુભિનિર્હ્રાદામુદ્યાનવનશોભિતામ્
એ શહેરમાં હજારો સફેદ અને લાલ મહેલો હતા, દેવદુંદુભિના ઘંટારવથી ગૂંજતું અને બગીચા-વનોથી શોભાયમાન હતું.