પાણ્ડ્યાંશ્ચ દ્રવિડાંશ્ચૈવ સહિતાંશ્ચોડ્રકેરલૈઃ। અન્ધ્રાંસ્તાવનાંશ્ચૈવ કલિઙ્ગાનુષ્ટ્રકર્ણિકાન્
પછી પાંડ્ય, દ્રવિડ, ઓડ્ર-કેરળ, આંધ્ર, તાવન, કલિંગ અને ઉષ્ટ્રકર્ણિક લોકોને પણ પોતાના વશમાં કર્યા.
આટવીં ચ પુરીં રમ્યાં યવનાનાં પુરં તથા। દૂતૈરેવ વશે ચક્રે કરં ચૈનાનદાપયત્
પછી તેણે દૂત દ્વારા આટવી નામની સુંદર નગરી અને યવનોની નગરીને વશમાં કરી, તેમને કર ચૂકવવા લગાડ્યા.
તાત્રપર્ણી તતો ગત્વા કન્યાતીર્થમતીત્ય ચ। દક્ષિણાં ચ દિશં સર્વા વિજિત્ય કુરુનન્દનઃ
પછી તાત્રપર્ણી નદી પાર કરી અને કન્યા તીર્થ પહોંચ્યા પછી, કુરુપુત્રએ આખી દક્ષિણ દિશા જીતીને આગળ વધ્યા.
ઉત્તરં તીરમાસાદ્ય સાગરસ્યોર્મિમાલિનઃ। ચિન્તયામાસ કૌન્તેયો ભ્રાતુઃ પુત્રં ઘટોત્કચમ્
પછી, સાગરના ઉત્તર કાંઠે પહોંચીને, કૌંતેયે પોતાના ભાઈના પુત્ર ઘટોત્કચને મનમાં વિચારવા લાગ્યા.
તતશ્ચિન્તિતમાત્રસ્તુ રાક્ષસઃ પ્રત્યદૃશ્યત। તં મેરુશિખરાકારમાગતં પાણ્ડુનન્દનઃ
પછી, જેમ જ વિચાર્યું, એમ જ રાક્ષસ દેખાયો; પાંડુપુત્રએ તેને મેરુ પર્વતની ચોટી જેવો આવતો જોયો.
ભૃગુકચ્છાત્તતો ધીમાન્સામ્નૈવામિત્રકર્શનઃ। આગમ્યતામિતિ પ્રાહ ધર્મરાજસ્ય શસનાઃ
પછી ભૃગુકચ્છથી બુદ્ધિશાળી દુશ્મનોના વિનાશક, ધર્મરાજના આદેશ પ્રમાણે, 'એને બોલાવો' એમ કહ્યું.
સ રાક્ષસપરીવારસ્તં પ્રણમ્યાશુ સંસ્થિતઃ। ઘટોત્કચં મહાત્માનં રાક્ષસં ઘોરદર્શનમ્
તે રાક્ષસો સાથે ઘેરાયેલો, ઝડપથી મહાન આત્માવાળા, ભયાનક દેખાવ ધરાવતા ઘટોત્કચને નમન કરીને ત્યાં ઊભો રહ્યો.
તત્રસ્થઃ પ્રેષયામાસ પૌલસ્ત્યાય મહાત્મને'। બિભીષણાય ધર્માત્મા પ્રીતિપૂર્વમરિન્દમઃ
ત્યાં ઊભેલા ધર્મપ્રિય દુશ્મનોને જીતનારએ પ્રેમપૂર્વક મહાન આત્માવાળા પૌલસ્ત્ય, એટલે કે વિભીષણને સંદેશો મોકલ્યો.
સ ચાસ્ય પ્રતિજગ્રાહ શાસનં પ્રીતિપૂર્વકમ્। તચ્ચ કૃષ્ણકૃતં ધીમાનભ્યમન્યત સ પ્રભુઃ
તે બુદ્ધિશાળી પ્રભુએ આનંદપૂર્વક એ આજ્ઞા સ્વીકારી અને તેને કૃષ્ણ દ્વારા આપવામાં આવેલી માન્યો.
તતઃ સમ્પ્રેષયામાસ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ। ચન્દનાગુરુકાષ્ઠાનિ દિવ્યાન્યાભરણાનિ ચ
પછી તેણે વિવિધ રત્નો, ચંદન, અગરૂના લાકડાં અને દૈવી આભૂષણો મોકલ્યા.
ઇચ્છામ્યાગમનં શ્રોતું હૈડિમ્બસ્ય દ્વિજોત્તમ। લઙ્કાયાં ચ ગતિં બ્રહ્મન્પૌલસ્ત્યસ્ય ચ દર્શનમ્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, મને હિડિંબના આવવાનો, તેની લંકા સુધીની યાત્રાનો અને પૌલસ્ત્ય સાથેના મુલાકાતનો વર્ણન સાંભળવું છે.
કાવેરીદર્શનં ચૈવ આનુપૂર્વ્યા વદસ્વ મે
કૃપા કરીને કાવેરી દર્શનનું વર્ણન પણ ક્રમશઃ મને કહો.
કાલનદ્વીપગાંશ્ચૈવ તરસાઽજિત્ય ચાહવે। દક્ષિણાં ચ દિશં જિત્વા ચોલસ્ય વિષયં યયૌ
કાળદ્વીપના વાસીઓને યુદ્ધમાં ઝડપથી જીત્યા પછી અને દક્ષિણ દિશા પર વિજય મેળવ્યા પછી, તે ચોળ દેશના પ્રદેશમાં પ્રવેશ્યો.
દદર્શ પુણ્યતોયાં વૈ કાવેરીં સરિતાં વરામ્। નાજાપક્ષિગણૈર્જુષ્ટાં તાપસૈરુપશોભિતામ્
તેને પવિત્ર જળવાળી, સર્વ શ્રેષ્ઠ નદીઓમાંની કાવેરી દેખાઈ, જ્યાં પાણીના પક્ષીઓ નહોતા, પણ તપસ્વીઓથી શોભાયમાન હતી.
સાલલોધ્રાર્જુનૈલ્વૈર્જમ્બૂશાલ્મલકિંશુકૈઃ। કદમ્બૈઃ સપ્તપર્ણૈશ્ચ કશ્મર્યામલકૈર્વૃતામ્
તે કાવેરી સાળ, લોધ્ર, અર્જુન, ઇલ્વ, જામ્બુ, શાલમળી, કિંચુક, કદંબ, સપ્તપર્ણ, કશ્મરી અને આમળા જેવા વૃક્ષોથી ઘેરાયેલી હતી.
ન્યગ્રોધૈશ્ચ મહાશાખૈઃ પ્લક્ષૈરૌદુમ્બરૈરપિ। શમીપલાશવૃક્ષૈશ્ચ અશ્વત્થૈઃ ખદિરૈર્વૃતામ્
તે મહાન ડાળીઓવાળા વટવૃક્ષ, પ્લક્ષ, ઉદુમ્બર, શમી, પલાશ, પિપળ અને ખેરના વૃક્ષોથી પણ ઘેરાયેલી હતી.
બદરીભિશ્ચ સઞ્છન્નામશ્વકર્ણૈશ્ચ શોભિતામ્। ચૂતૈઃ પુણ્ડ્રકપત્રૈશ્ચ કદલીવનસંવૃતામ્
તે બોરના ઝાડોથી ઢંકાયેલી અને અશ્વકર્ણ, કેરી, પુંડ્રપત્ર અને કેળાના વનોથી શોભાયમાન હતી.
ચક્રવાકગણૈઃ કીર્ણં પ્લવૈશ્ચ જલવાયસૈઃ। સમુદ્રકાકૈઃ ક્રૌઞ્ચૈશ્ચ નાદિતાં જલકુક્કુટૈઃ
તે ચક્રવાક પક્ષીઓના ઝુંડ, પાણીમાં રહેતા પક્ષીઓ, દરિયાઈ કાગડા, ક્રૌંચ અને જળકુક્કુટના રવથી ગૂંજી ઉઠતી હતી.
એવં ખગૈશ્ચ બહુભિઃ સઙ્ઘુષ્ટાં જલવાસિભિઃ। આશ્રમૈર્બહુભિઃ સક્તાં ચૈત્યવૃક્ષૈશ્ચ શોભિતામ્
એવી રીતે, તે અનેક જળમાં વસતા પક્ષીઓથી ગૂંજી ઉઠતી, અનેક આશ્રમો અને પવિત્ર વૃક્ષોથી શોભાયમાન હતી.
શોભિતાં બ્રાહ્મણૈઃ શુભ્રૈર્વેદવેદાઙ્ગપારગૈઃ। ક્વચિત્તીરરુહૈર્વૃક્ષૈર્માલાભિરિવ શોભિતામ્
તે શુદ્ધ બ્રાહ્મણો, જે વેદ અને વેદાંગમાં પારંગત હતા, દ્વારા શોભાયમાન હતી; અને ક્યાંક કાંઠાના વૃક્ષોની માળાઓથી પણ શોભતી હતી.
ક્વચિત્સુપુષ્પિતૈર્વૃક્ષૈઃ ક્વચિત્સૌગન્ધિકોત્પલૈઃ। કહ્લારકુમુદોત્ફુલ્લૈઃ કમલૈરુપશોભિતામ્
ક્યાંક સુગંધિત પુષ્પોથી ભરેલા વૃક્ષો, ક્યાંક સુગંધિત નીલકમળ, કાહલાર, કુમુદ અને ખીલેલા કમળોથી શોભતી હતી.
કાવેરીં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા પ્રીતિમાન્પાણ્ડવસ્તદા। અસ્મદ્રાષ્ટ્રે યથા ગઙ્ગા કાવેરી ચ તથા શુભા
એવી કાવેરીને જોઈને પાંડવ ખૂબ આનંદિત થયા; જેમ આપણા દેશમાં ગંગા પવિત્ર છે, તેમ અહીં કાવેરી પણ એવી જ શુભ છે.
સહદેવસ્તુ તાં તીર્ત્વા નદીમનુચરૈઃ સહ। દક્ષિણં તીરભાસાદ્ય ગમનાયોપચક્રમે
પણ સહદેવ પોતાના અનુયાયીઓ સાથે એ નદી પાર કરીને દક્ષિણ કાંઠા તરફ જવા નીકળી પડ્યા.
આગતં પાણ્ડવં તત્ર શ્રુત્વા વિષયવાસિનઃ। દર્શનાર્થં યયુસ્તે તુ કૌતૂહલસમન્વિતાઃ
પાંડવ આવ્યા છે એ સાંભળીને, એ પ્રદેશના રહેવાસીઓ ઉત્સુકતાથી તેમને જોવા માટે આવી પહોંચ્યા.
દ્રમિડાઃ પુરુષા રાજન્સ્રિયચશ્ચ પ્રિયદર્શનાઃ। ગત્વા પાણ્ડુસુતં તત્ર દદૃશુસ્તે મુદાઽન્વિતાઃ
હે રાજા, દ્રવિડના પુરુષો, સુંદર અને સૌમ્ય દેખાતા, પાંડુપુત્ર પાસે ગયા અને આનંદથી તેમને જોયા.
સુકુમારં વિશાલાક્ષં વ્રજન્તં ત્રિદશોપમમ્। દર્શનીયતમં લોકે નેત્રૈરનિમિષૈરિવ
તેમણે તેને, કોમળ શરીરવાળા, વિશાળ આંખો ધરાવતા, દેવતાજેવા ચાલતા, દુનિયામાં સૌથી આકર્ષક એવા, એમ જોયો કે જાણે તેમની આંખો ઝપકતી જ ન હોય.
આશ્ચર્યભૂતં દદૃશુર્દ્રમિડાસ્તે સમાગતાઃ। મહાસેનોપમં દૃષ્ટ્વા પૂજાં ચક્રુશ્ચ તસ્ય વૈ
એકઠા થયેલા દ્રવિડોએ તેમને અદ્ભુત માન્યા અને મહાન સેનાપતિ સમાન જોઈ, તેમની પૂજા કરી.
રત્નૈશ્ચ વિવિધૈરિષ્ટૈર્ભોગૈરન્યૈશ્ચ સંમતૈઃ। ગતિમઙ્ગલયુક્તાર્ભિઃ સ્તુવન્તો નકુલાનુજમ્
વિવિધ ઇચ્છિત રત્નો અને અન્ય મનપસંદ ભોગો સાથે, શુભ ચઢાવા લઈને, તેઓ નકુલના નાના ભાઈની સ્તુતિ કરતા હતા.
સહદેવસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા દ્રમિલાનાગતાન્મુદા। વિસૃજ્ય તાન્મહાબાહુઃ પ્રસ્થિતો દક્ષિણાં દિશમ્
પણ સહદેવે, આવ્યા આવેલા દ્રવિડોને જોઈને આનંદ કર્યો અને મહાબાહુએ તેમને વિદાય આપી દક્ષિણ દિશામાં રવાના થયો.
દૂતેન તરસા ચોલં વિજિત્ય દ્રમિડેશ્વરમ્। તતો રત્નાન્યુપાદાય પાણ્ડસ્ય વિષયં યયૌ
દૂત દ્વારા ઝડપથી ચોળ અને દ્રવિડના રાજાને જીત્યા પછી, તેમણે તેમના રત્નો લઈને પાંડુના પ્રદેશમાં ગયા.