ન ચાત્ર કિઞ્ચિજ્જેતવ્યમર્જુનાત્ર પ્રદૃશ્યતે। ઉત્તરાઃ કુરુવો હ્યેતે નાત્ર યુદ્ધં પ્રવર્તતે
"અર્જુન, અહીં તારે જીતવું જેવું કંઈ દેખાતું નથી. આ ઉત્તર કુરુઓ છે; અહીં કોઈ યુદ્ધ થતું નથી."
પ્રવિષ્ટોઽપિ હિ કૌન્તેય નેહ દ્રક્ષ્યસિ કિઞ્ચન। ન હિ માનુષદેહેન શક્યમત્રાભિવીક્ષિતુમ્
"કુંતીપુત્ર, તું પ્રવેશ કરશો તો પણ અહીં તારે કંઈ દેખાશે નહીં, કારણ કે માનવ શરીરથી આ સ્થળ જોવું શક્ય નથી."
અથેહ પુરુષવ્યાઘ્ર કિઞ્ચિદન્યચ્ચિકીર્ષસિ। તત્પ્રબ્રૂહિ કરિષ્યામો વચનાત્તવ ભારત
"પણ, પુરુષશાર્દૂલ, જો તારે અહીં કંઈ બીજું કરવું હોય, તો અમને કહેજે, ભારતો, અમે તારા કહેવા મુજબ કરીશું."
તતસ્તાનબ્રવીદ્રાજન્નર્જુનઃ પ્રહસન્નિવ। પાર્થિવત્વં ચિકીર્ષામિ ધર્મરાજસ્ય ધીમતઃ
પછી અર્જુને હળવી સ્મિત સાથે તેમને કહ્યું: "હું ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર માટે રાજસત્તા ઇચ્છું છું."
ન પ્રવેક્ષ્યામિ વો દેશં વિરુદ્ધં યદિ માનુષૈઃ। યુધિષ્ઠિરાય યત્કિઞ્ચિત્કરપણ્યં પ્રદીયતામ્
"જો તમારો પ્રદેશ માનવો માટે મનાઈ હોય, તો હું પ્રવેશીશ નહીં. યુધિષ્ઠિરને જે કંઈક કર આપો."
નો ચેત્કૃષ્ણેન સહિતો યોધયિષ્યામિ સાયકૈઃ'। તતો દિવ્યાનિ વસ્ત્રાણિ દિવ્યાન્યાભરણાનિ ચ। ક્ષૌમાજિનાનિ દિવ્યાનિ તસ્ય તે પ્રદદુઃ કરમ્
"નહીંતર, કૃષ્ણ સાથે મળી હું તીરો વડે યુદ્ધ કરીશ." પછી તેમણે અર્જુનને દિવ્ય વસ્ત્રો, દિવ્ય આભૂષણો અને રેશમી તથા કૃષ્ણમૃગ ચામડાના દિવ્ય વસ્ત્રો કરરૂપે આપ્યા.
એવં સ પુરુષવ્યાઘ્રો વિજિત્ય દિશમુત્તરામ્। સઙ્ગ્રામાન્સુબહૂન્કૃત્વા ક્ષત્રિયૈર્દસ્યુભિસ્તથા
આ રીતે પુરુષશાર્દૂલે ઉત્તર દિશા જીતીને, અનેક ક્ષત્રિય અને લૂંટારૂઓ સાથે યુદ્ધ કર્યા.
સ વિનિર્જિત્ય રાજ્ઞસ્તાન્કરે ચ વિનિવેશ્ય તુ। ધનાન્યાદાય સર્વેભ્યો રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
એ રાજાઓને જીતીને અને કર વસૂલ કરીને, અર્જુને બધું ધન અને વિવિધ પ્રકારના રત્નો મેળવ્યા.
હયાંસ્તિત્તિરિકલ્માષાઞ્શુકપત્રનિભાનપિ। મયૂરસદૃશાન્યાન્સર્વાનનિલરંહસઃ
અર્જુને ધબ્બાવાળા, કાળા, રેશમી વસ્ત્ર જેવાં ચમકતા અને મોર જેવા, પવન જેવી ઝડપથી દોડતા ઘોડા પણ મેળવ્યા.
વૃતઃ સુમહતા રાજન્બલેન ચતુરઙ્ગિણા। આજગામ પુનર્વીરઃ શક્રપ્રસ્થં પુરોત્તમમ્
વિશાળ ચતુરંગી સેના સાથે ઘેરાઈને, એ વીર ફરીથી શ્રેષ્ઠ શહેર ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં પાછો આવ્યો.
ધર્મરાજાય તત્પાર્થો ધનં સર્વં સવાહનમ્। ન્યવેદયદનુજ્ઞાતસ્તેન રાજ્ઞા ગૃહાન્યયૌ
પછી, રાજાએ મંજૂરી આપ્યા પછી, અર્જુને બધું ધન અને રથ-ઘોડા સહિતનું સંપત્તિ ધર્મરાજને અર્પણ કરી, પોતાનાં ઘરમાં ગયો.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ભીમસેનોઽપિ વીર્યવાન્। ધર્મરાજમનુજ્ઞાપ્ય યયૌ પ્રાચીં દિશં પ્રતિ।। 5
એ જ સમયે, ભીમસેને પણ ધર્મરાજની પરવાનગી લઈને પૂર્વ દિશામાં પ્રસ્થાન કર્યું.
મહતા બલચક્રેણ પરરાષ્ટ્રાવમર્દિના। હસ્ત્યશ્વરથપૂર્ણેન દંશિતેન પ્રતાપવાન્
ભીમસેન મહાન સેનાની સાથે, વિદેશી રાજ્યોને જીતતો, હાથીઓ, ઘોડા અને રથોથી ભરેલી સેનાથી, ભયાનક અને તેજસ્વી બની આગળ વધ્યો.
વૃતો ભરતશાર્દૂલો દ્વિષચ્છોકવિવર્ધનઃ। સ ગત્વા નરશાર્દૂલઃ પઞ્ચાલાનાં પુરં મહત્
ભીમસેન, ભરતકુળમાં શ્રેષ્ઠ અને દુશ્મનોને દુઃખ આપનાર, પોતાના વીરોથી ઘેરાયેલો, પંચાલોના મહાન શહેરમાં પહોંચ્યો.
પઞ્ચાલાન્વિવિધોપાયૈઃ સાન્ત્વયામાસ પાણ્ડવઃ। `કિઞ્ચિત્કરં સમાદાય વિદેહાનાં પુરં યયૌ'।। તતઃ સ ગણ્ડકાઞ્શૂરો વિદેહાન્ભરતર્ષભઃ
પાંડવે અનેક રીતોથી પંચાલોને સંતોષ્યા અને થોડું કર લઈને, વિદેહોના શહેર તરફ ગયો; પછી ગંડક પ્રદેશના વીર, ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, વિદેહો તરફ આગળ વધ્યો.
વિજિત્યાલ્પેન કાલેન દશાર્ણાનજયત્પ્રભુઃ। તત્ર દાશાર્ણકો રાજા સુધર્મા રોમહર્ષણમ્। કૃતવાન્ભીમસેનેમ મહદ્યુદ્ધં નિરાયુધમ્
થોડા જ સમયમાં ભીમસેને દશાર્ણો પર વિજય મેળવ્યો; ત્યાં દશાર્ણનો રાજા સુધર્માએ ભીમસેન સાથે શસ્ત્ર વિના મોટું અને રોમાંચક યુદ્ધ કર્યું.
ભીમસેનસ્તુ તદ્દૃષ્ટ્વા તસ્ય કર્મ મહાત્મનઃ। અધિસેનાપતિં ચક્રે સુધર્માણં મહાબલમ્
ભીમસેને એ મહાન આત્માવાન સુધર્માના કાર્યો જોઈને, તેને પોતાની સેનાનો મુખ્ય સેનાપતિ બનાવ્યો.
તતઃ પ્રાચીં દિશં ભીમો યયૌ ભીમપરાક્રમઃ। સૈન્યેન મહતા રાજન્કમ્પયન્નિવ મેદિનીમ્
પછી ભીમ, ભયાનક પરાક્રમવાળો, મહાન સેનાની સાથે પૂર્વ દિશામાં ગયો અને જાણે પૃથ્વીને હલાવી રહ્યો હોય એમ આગળ વધ્યો.
સોઽશ્વમેધેશ્વરં રાજન્રોચમાનં સહાનુગમ્। જિગાય સમરે વીરો બલેન બલિનાં વરઃ
ત્યાં, રાજા, વીર ભીમે, શક્તિશાળી વીરોમાં શ્રેષ્ઠ, અશ્વમેઘના રાજાને અને તેના અનુયાયીઓને યુદ્ધમાં પોતાની શક્તિથી હરાવ્યો.
સ તં નિર્જિત્ય કૌન્તેયો નાતિતીવ્રેણ કર્મણા। પૂર્વદેશં મહાવીર્યં વિજિગ્યે કુરનન્દનઃ
કુંતીપુત્ર ભીમે વધુ મહેનત વિના તેને જીત્યો અને, હે કુરુકુળના આનંદ, આખા પૂર્વ પ્રદેશ પર વિજય મેળવ્યો.
તતો દક્ષિણમાગમ્ય પુલિન્દનગરં મહત્। સુકુમારં વશે ચક્રે સુમિત્રં ચ નરાધિપમ્
પછી દક્ષિણ તરફ જઈ, ભીમે પુલિંદોના મહાન શહેરને જીત્યું અને સુકુમાર તથા રાજા સુમિત્રને પોતાના વશમાં કર્યા.
તતસ્તુ ધર્મરાજસ્ય શાસનાદ્ભરતર્ષભઃ। શિશુપાલં મહાવીર્યમભ્યગાજ્જનમેજય
પછી ધર્મરાજના આદેશથી, ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ ભીમે મહાન પરાક્રમવાળા શિશુપાલ પાસે ગયો, હે જનમેજય.
ચેદિરાજોઽપિ તચ્છ્રુત્વા પાણ્ડવસ્ય ચિકીર્ષિતમ્। ઉપનિષ્કમ્ય નગરાત્પ્રત્યગૃહ્ણાત્પરન્તપ
પાંડવના ઈરાદા વિશે સાંભળીને, ચેદિ દેશના દુશ્મન વિનાશક રાજા શહેરમાંથી બહાર આવીને ભીમનું સ્વાગત કર્યું.
તૌ સમેત્ય મહારાજ કુરુચેદિવૃષૌ તદા। ઉભયોરાત્મકુલયોઃ કૌશલં પર્યપૃચ્છતામ્
પછી, મહારાજ, કુરુ અને ચેદિ કુળના એ બે વીર મળ્યા અને બંનેએ એકબીજાના કુટુંબની કૂશળતા પુછી.
તતો નિવેદ્ય તદ્રાષ્ટ્રં ચેદિરાજો વિશામ્પતે। ઉવાચ ભીમં પ્રહસન્કિમિદં કુરુષેઽનઘ
પછી, પોતાનું રાજ્ય જણાવીને, ચેદિ રાજાએ, હે રાજાઓના સ્વામી, હસતાં ભીમને પૂછ્યું: 'હે નિર્દોષ, તું શું કરી રહ્યો છે?'
તસ્ય ભીમસ્તદાચખ્યૌ ધર્મરાજચિકીર્ષિતમ્। સ ચ તં પ્રતિગૃહ્યૈવ તથા ચક્રે નરાધિપઃ
ભીમે તેને ધર્મરાજનો હેતુ સમજાવ્યો અને રાજાએ તેને સ્વીકારી, તેમ જ કર્યું.
તતો ભીમસ્તત્ર રાજન્નિષિત્વા ત્રિદશાઃ ક્ષપાઃ। સત્કૃતઃ શિશુપાલેન યયૌ સબલવાહનઃ
પછી, રાજા, ભીમે ત્યાં ત્રણ રાત વિતાવી, શિશુપાલ દ્વારા સન્માન પામી, પોતાની સેના અને વાહનો સાથે આગળ ગયો.
તતઃ કુમારવિષયે શ્રેણિમન્તમથાજયત્। કોસલાધિપતિં ચૈવ બૃહદ્બલમરિન્દમઃ
પછી, ભીમે કુમારોના પ્રદેશમાં શ્રેણિમંતને જીત્યો અને કોશલના રાજા બૃહદ્બલ તથા દુશ્મન વિનાશકને પણ પોતાના વશમાં કર્યા.
અયોધ્યાયાં તુ ધર્મજ્ઞં દીર્ઘયજ્ઞં મહાબલમ્। અજયત્ણણ્ડવશ્રેષ્ઠો નાતિતીવ્રેણ કર્મણા
અયોધ્યામાં ધર્મને જાણનારા અને મહાન બળવાળા દીર્ઘયજ્ઞ, જે નંદવાઓમાં શ્રેષ્ઠ હતા, તેમને બહુ મહેનત વિના હરાવાયા.
તતો ગોપાલકક્ષં ચ સોત્તરાનપિ કોસલાન્। મલ્લાનામધિપં ચૈવ પાર્થિવં ચાજયત્પ્રભુઃ
પછી ભગવાને ગોપાલકક્ષ, ઉત્તર કોશલ, મલ્લોનો મુખ્ય અને રાજાને પણ જીત્યા.