તાન્સર્વાસ્તત્ર દૃષ્ટ્વાઽથ મુદા યુક્તો ધનઞ્જયટઃ। વશે ચક્રે સ રત્નાનિ લેભે ચ સુબહૂનિ ચ
આ બધું જોઈને ધનંજય આનંદથી ભરાઈ ગયા. તેણે તેમને પોતાના વશમાં કરી લીધા અને ઘણાં કિંમતી રત્નો મેળવ્યા.
તતો નિષધમાસાદ્ય ગિરિસ્થાનજયત્પ્રભુઃ। અથ રાજન્નતિક્રમ્ય નિષધં શૈલમાયતમ્
પછી તેણે નિષધ નામના પર્વતીય પ્રદેશ પર વિજય મેળવ્યો. હે રાજન, વિશાળ નિષધ પર્વતને પાર કરીને આગળ વધ્યા.
વિવેશ મધ્યમં વર્ષં પાર્થો દિવ્યમિલાવૃતમ્। તત્ર દિવ્યોપમાન્દિવ્યાન્પુરુષાન્દેવદર્શનાન્
પાર્થએ પછી મધ્યવર્તી પ્રદેશમાં પ્રવેશ કર્યો, જે દિવ્ય વનોથી શોભિત હતો. ત્યાં તેણે દેવતાજેવા રૂપાળા પુરુષો જોયા.
અદૃષ્ટપૂર્વાન્સુભગાન્સ દદર્શ ધનઞ્જયઃ। સદનાનિ ચ શુભ્રાણિ નારીશ્ચાપ્સરસંનિભાઃ
ધનંજયએ પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલા, અતિ શુભ અને ભાગ્યશાળી જીવ, તેજસ્વી મકાનો અને અપ્સરાસમાન સ્ત્રીઓ જોયા.
દૃષ્ટ્વા તાનજયદ્રમ્યાન્સ તૈશ્ચ દદૃશે તદા। જિત્વા ચ તાન્મહાભાગાન્કરે ચ વિનિવેશ્ય ચ
આ સૌંદર્યમય લોકોને જોઈને અર્જુન પણ તેમને દેખાયા. તેણે એ મહાન આત્માઓને જીત્યા અને પોતાના વશમાં કર્યા.
રત્નાન્યાદાય દિવ્યાનિ ભૂષણાન્યાસનૈઃ સહ। ઉદીચીમથ રાજેન્દ્ર યયૌ પાર્થો મુદાઽન્વિતઃ
દિવ્ય રત્નો, આભૂષણો અને આસનો લઈને, પાર્થ આનંદથી ભરાઈ ઉત્તર દિશામાં આગળ વધ્યા, હે રાજે.
સ દદર્શ તતો મેરું શિખરીણાં પ્રભું મહત્। તં કાઞ્ચનમયં દિવ્યં ચતુર્વણં દુરાસદમ્
પછી તેણે મહાન શિખરોવાળા, વિશાળ અને સુવર્ણ, ચારે બાજુથી અપ્રાપ્ય એવા દિવ્ય મેરુ પર્વતને જોયો.
ઉન્નતં શતસાહસ્રં યોજનાનાં તુ સુસ્થિતમ્। જ્વલન્તમચલં મેરું તેજોરાશિમનુત્તમમ્
એ મેરુ પર્વત લાખ યોજન જેટલો ઊંચો અને મજબૂત હતો, તેજથી ઝગમગતો અને અડગ, જેની સમકક્ષ બીજું કંઈ નહોતું.
આક્ષિપન્તં પ્રભાં ભાનોઃ સ્વશૃઙ્ગૈઃ કાઞ્ચનોજ્જ્વલૈઃ। કાઞ્ચનાભરણં દિવ્યદેવગન્ધર્વસેવિતમ્
તેના સુવર્ણ અને તેજસ્વી શિખરો સૂર્યના પ્રકાશને પણ ઝીલતા હતા. મેરુ પર્વત સુવર્ણ આભૂષણોથી શોભિત અને દેવો તથા ગંધર્વો દ્વારા સેવા પામતો હતો.
અપ્રમેયમનાધૃષ્યમધર્મબહુલૈર્જનૈઃ। વ્યાલૈરાચરિતં ધોરૈર્દિવ્યૌષધિવિદીપિતમ્
એ પર્વત અપરિમિત અને પાપી લોકો માટે અપ્રાપ્ય હતો. ત્યાં સાપો અને ભયાનક પ્રાણીઓ વસતા અને દિવ્ય ઔષધિઓથી પ્રકાશિત થતો.
સ્વર્ગમાવૃત્ય તિષ્ઠન્તમુચ્છ્રાયેણ મહાગિરિમ્। અગમ્યં મનસાપ્યન્યૈર્નદીવૃક્ષસમન્વિતમ્
એ મહાન પર્વત પોતાની ઊંચાઈથી સ્વર્ગને આવરી લેતો, નદીઓ અને વૃક્ષોથી ભરપૂર અને બીજાઓ માટે કલ્પનામાં પણ અપ્રાપ્ય હતો.
નાનાવિહગસઙ્ઘૈશ્ચ નાદિતં સુમનોહરૈઃ। તં દૃષ્ટા ફલ્ગુનો મેરું પ્રીતિમાનભવત્તદા
અનેક મનમોહક પક્ષીઓના જૂથોથી ગુંજતો એ મેરુ પર્વત જોઈને ફાલ્ગુન આનંદથી ભરાઈ ગયા.
મેરોરિલાવૃતં દિવ્યં સર્વતઃ પરિમણ્ડિતમ્। મેરોસ્તુ દક્ષિણે પાર્શ્વે જમ્બૂર્નામ વનસ્પતિઃ
મેરુ પર્વતની આજુબાજુ દિવ્ય ઇલાવૃત પ્રદેશ સર્વત્ર સુંદર રીતે શોભિત છે. મેરુના દક્ષિણ ભાગે જાંબુ નામનું વૃક્ષ ઊભું છે.
નિત્યપુષ્પફલોપેવઃ સિદ્ધચારણસેવિતઃ। આસ્વર્ગમુચ્છ્રિતા રાજંસ્તસ્ય શાખા વનસ્પતેઃ
એ વૃક્ષ હંમેશા ફૂલતું અને ફળતું રહે છે, સિદ્ધો અને ચારણો તેની સેવા કરે છે. એ વૃક્ષની ડાળીઓ, હે રાજન, સ્વર્ગ સુધી ઊંચી છે.
યસ્ય નામ્ના ત્વિદં દ્વીપં જન્બૂદ્વીપમિતિ સ્મૃતમ્। તાં ચ જમ્બૂં દદર્શાથ સવ્યસાચી પરન્તપઃ
આ વૃક્ષના નામ પરથી જ આ દ્વીપને જાંબુદ્વીપ કહેવાય છે. શત્રુઓને દહન કરનાર સવ્યસાચીએ એ જાંબુ વૃક્ષ જોયું.
તૌ દૃષ્ટ્વાઽપ્રતિમૌ લોકે જમ્બૂં મેરું ચ સંસ્થિતૌ। પ્રતીમાનભવદ્રાજન્સર્વતઃ સ વિલોકયન્
જ્યારે તેણે જગતમાં અનન્ય એવા જાંબુ વૃક્ષ અને મેરુ પર્વતને સાથે ઊભેલા જોયા, ત્યારે રાજાને ચારે બાજુ જોઈને આશ્ચર્ય થયું.
તત્ર લેભે તતો જિષ્ણુઃ સિદ્ધૈર્દિવ્યૈશ્ચ ચારણૈઃ। રત્નાનિ બહુસાહસ્રં દત્તાન્યાભરણાનિ ચ
ત્યાં અર્જુને સિદ્ધો અને દૈવી ચરણો પાસેથી હજારો કિંમતી રત્નો અને આભૂષણો પ્રાપ્ત કર્યા.
વાસાંસિ ચ મહાર્હાણિ તત્ર લબ્ધ્વાઽર્જુનસ્તદા। આમન્ત્રયિત્વા તાન્સર્વાન્યજ્ઞમુદ્દિશ્ય વૈ ગુરોઃ
ત્યાંથી અર્જુને બહુ કિંમતી વસ્ત્રો મેળવ્યા અને બધા સાથે ગુરુના યજ્ઞ માટે વાત કરી.
અથાદાય બહૂન્રત્નાન્ગમનાયયોપચક્રમે। મેરું પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રવતપ્રવરં પ્રભુઃ
પછી અર્જુને અનેક રત્નો લઈને પાછો જવાની તૈયારી કરી અને મહાન પર્વત મેરુની પરિક્રમા કરી.
યયૌ જમ્બૂનદીતીરે નદીં શ્રેષ્ઠાં વિલોકયન્। સ તાં મનોરમાં દિવ્યાં જમ્બૂસ્વાદુરસાવહામ્
પછી તે જાંબુ નદીના કાંઠે ગયો અને એ અતિ સુંદર અને દૈવી નદી જોઈ, જેના પાણી જાંબુફળ જેટલા મીઠા હતા.
હૈમપક્ષિગણૈર્જુષ્ટાં સૌવર્ણજલજાકુલામ્। હૈમપઙ્કાં હૈમજલાં સૌવર્ણોજ્જ્વલવાલુકામ્
એ નદીમાં સોનાના પક્ષીઓના ટોળા, સોનાની કમળો, સોનાની કાદવી, સોનાનું પાણી અને ચમકતા સોનાના રેતીથી ભરેલી હતી.
ક્વચિત્મુપિષ્પિતૈઃ પૂર્ણાં સૌવર્ણકુસુમોત્પલૈઃ। ક્વચિત્તીરરુહૈઃ કીર્ણાં હૈમપુષ્પૈઃ સુપુષ્પિતૈઃ
કેટલાક સ્થળે એ નદી સોનાના咲ેલા કમળ અને ઉટપલોથી ભરેલી હતી; અન્યત્ર કાંઠે咲ેલા વૃક્ષોના સુંદર સોનાના ફૂલો છવાયેલા હતા.
તીર્થૈશ્ચ રુક્મસોપાનૈઃ સર્વતઃ સમલઙ્કુતામ્। વિમલૈર્મણિજાલૈશ્ચ નૃત્તગીતરવૈર્યુતામ્
એ નદીના કાંઠા સર્વત્ર પવિત્ર તીર્થો અને સોનાની સીડીઓથી શોભિત હતા, શુદ્ધ મણિની જાળીઓથી અને નૃત્ય-ગાનના અવાજથી ગૂંજતા હતા.
દીપ્તૈર્હેમવિતાનૈશ્ચ સમન્તાચ્છોભિતાં શુભામ્। તથાવિધાં નદીં દૃષ્ટ્વા પાર્થસ્તાં પ્રશશંસ હ
તે ચારે બાજુથી તેજસ્વી સોનાની છતોથી શોભાયમાન હતી; આવી નદી જોઈને પાર્થએ તેની પ્રશંસા કરી.
દૃષ્ટપૂર્વાં રાજેન્દ્ર દૃષ્ટ્વા હર્ષમવાપ ચ। દર્શનીયાં નદીતીરે પુરુષાન્સુમનોહરાન્
આવી નદી, જે તેણે ક્યારેય જોઈ નહોતી, જોઈને રાજા, તેને આનંદ થયો અને કાંઠે અદ્ભુત રૂપાળાં પુરુષો જોયા.
તાન્નદીસલિલાહારાન્સદારાનમરોપમાન્। નિત્યં સુખમુદા યુક્તાન્સર્વાલઙ્કારશોભિતાન્
એ લોકો, જેઓ નદીના પાણી પર જીવન ગુજારતા, પત્નીઓ સાથે અમર દેવતાઓ જેવાં લાગતા, હંમેશાં સુખ અને આનંદથી ભરેલા અને સર્વાંગી શોભાવતાં હતા.
તેભ્યો બહૂનિ રત્નાનિ તદા લેભે ધનઞ્જયઃ। દિવ્યજમ્બૂફલં હૈમં ભૂષણાનિ ચ પેશલમ્
એ લોકો પાસેથી ધનંજયે અનેક રત્નો, દૈવી સોનાના જાંબુફળ અને સુંદર આભૂષણો મેળવ્યા.
લબ્ધ્વા તાન્દુર્લભાન્પાર્થઃ પ્રતીચીં પ્રયયૌ દિશમ્। નાગાનાં રક્ષિતં દેશમજયશ્ચ પુનસ્તતઃ
આ દુર્લભ ખજાના મેળવી પાર્થ પશ્ચિમ દિશામાં ગયો અને ફરીથી નાગો દ્વારા રક્ષિત પ્રદેશને જીત્યો.
તતો ગન્વા મહારાજ વારુણીં પાકશાસનિઃ। ગન્ધમાદનમાસાદ્ય તતસ્તાનજયત્પ્રભુઃ
પછી, રાજા, પાકશાસન ધારીને અર્જુન વરુણી ગયા, ત્યાંથી ગંધમાદન પહોંચ્યા અને એ પ્રદેશો જીત્યા.
તં ગન્ધમાદનં રાજન્નતિક્રમ્ય તતોઽર્જુનઃ। કેતુમાલં દદર્શાથ વર્ષં રત્નસમન્વિતમ્
ગંધમાદન પાર કરીને અર્જુને પછી રત્નોથી ભરેલું કેતુમાલ પ્રદેશ જોયો.