વિજિગ્યે શાકલદ્વીપે પ્રતિવિન્ધ્યં ચ પાર્થિવમ્। કલદ્વીપવાસાશ્ચ સપ્તદ્વીપેષુ યે નૃપાઃ
પછી તેણે શાકલદ્વીપમાં પ્રતિવિંધ્યના રાજાને અને કલદ્વીપમાં વસતા રાજાઓ તેમજ સાતેય દ્વીપોના રાજાઓને પણ જીત્યા.
અર્જુનસ્ય ચ સૈન્યસ્થૈર્વિગ્રહસ્તુમુલોઽભવત્। તાન્સર્વાનજયત્પાર્તો ધર્મરાજપ્રિયેપ્સયા
અર્જુન અને એ રાજાઓ વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું, પણ પાર્થએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને પ્રસન્ન કરવા માટે બધા રાજાઓને હરાવી દીધા.
તૈરેવ સહિતઃ સર્વૈઃ પ્રગ્જ્યોતિષમુપાદ્રવત્
પછી એ બધા રાજાઓને સાથે લઈ, પાર્થ પ્રાગ્યોતિષપુર તરફ આગળ વધ્યો.
તત્ર રાજા મહાનાસીદ્ભગદત્તો વિશામ્પતે। તેનાસીત્સુમહદ્યુદ્ધં પાણ્ડવસ્ય મહાત્મનઃ
પ્રાગ્યોતિષપુરમાં મહાન રાજા ભગદત્ત હતા; પાંડુપુત્રે તેમના સાથે ભયાનક યુદ્ધ કર્યું.
સ કિરાતૈશ્ચ ચીનૈશ્ચ વૃતઃ પ્રાગ્જ્યોતિષોઽભવત્। અન્યૈશ્ચ બહુભિર્યોધૈઃ સાગરાનુપવાસિભિઃ
ભગદત્ત પોતાના આસપાસ કિરાત, ચીન અને દરિયાકાંઠે વસતા અનેક વીર યોદ્ધાઓ સાથે ઘેરાયેલા હતા.
તતઃ સ દિવસાનષ્ટૌ યોધયિત્વા ધનઞ્જયમ્। પ્રહસન્નબ્રવીદ્રાજા સઙ્ગ્રામવિગતક્રમમ્
આ રીતે ધનંજય સાથે આઠ દિવસ સુધી યુદ્ધ કર્યા પછી, યુદ્ધ શાંત પડતાં રાજાએ હસતાં-હસતાં તેને કહ્યું.
ઉપપન્નં મહાબાહો ત્વયિ કૌરવનન્દન। પાકશાસનદાયાદે વીર્યમાહવશોભિનિ
મહાબાહુ, કૌરવોના આનંદ, તું પાકાશાસનના વંશજને જેવો પરાક્રમ ધરાવે છે, એ તારી માટે યોગ્ય છે.
અહં સખા મહેન્દ્રસ્ય શક્રાદનવરો રણે। ન શક્ષ્યામિ ચ તે તાત સ્થાતું પ્રમુખતો યુધિ
હું મહેન્દ્રનો મિત્ર છું અને યુદ્ધમાં ઇન્દ્રથી ઓછો નથી, છતાં પુત્ર, હું તારા સામે યુદ્ધમાં ઊભો રહી શકતો નથી.
ત્વમીપ્સિતં પાણ્ડવેયં બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે। યદ્વક્ષ્યસિ મહાબાહો તત્કરિષ્યામિ પુત્રક
પાંડુપુત્ર, તને જે ઇચ્છા હોય તે કહેજે; મહાબાહુ, તું જે કહેશે એ હું જરૂર કરીશ, પુત્ર.
કુરૂણામૃષભો રાજા ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ। ધર્મજ્ઞઃ સત્યસન્ધશ્ચ યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ
કુરુવંશના વર, રાજા યુધિષ્ઠિર ધર્મપુત્ર છે; તે ધર્મને જાણનાર, સત્યવચન અને યજ્ઞકર્તા તથા દાનમાં ઉદાર છે.
તસ્ય પાર્થિવતામીપ્સે કરસ્તસ્મૈ પ્રદીયતામ્। ભવાન્પિતૃસખશ્ચૈવ પ્રીયમાણો મયાપિ ચ। તતો નાજ્ઞાપયામિ ત્વાં પ્રીતિપૂર્વં પ્રદીયતામ્
હું તેની માટે રાજસત્તા માગું છું; તેને કર આપો. તમે મારા પિતાના મિત્ર છો અને મને પણ પ્રિય છો, તેથી હું આદેશ આપતો નથી, પ્રેમથી આપો.
કુન્તીમાતર્યથા મે ત્વં તથા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ। સર્વમેતત્કરિષ્યામિ કિં ચાન્યત્કરવાણિ તે
મારા માટે તમે જેમ માતા કુંતી સમાન છો, તેમ રાજા યુધિષ્ઠિર પણ છે; હું આ બધું કરીશ, અને તને બીજું પણ શું કરવું છે તે કહેજે.
એવમુક્તઃ પ્રત્યુવાચ ભગદત્તં ધનઞ્જયઃ। અનેનૈવ કૃતં સર્વં ભવિષ્યત્યનુજાનતા
આવી રીતે કહેતાં ધનંજયે ભગદત્તને જવાબ આપ્યો: 'આ બધું તો તમારી મંજૂરીથી જ પૂરું થયું છે.'
તં વિજિત્ય મહાબાહુઃ કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ। પ્રયયાવુત્તરાં તસ્માદ્દિશં ધનદપાલિતામ્
પછી શક્તિશાળી કુંતીપુત્ર ધનંજયે તેને જીત્યા પછી કુબેર દ્વારા રક્ષિત ઉત્તર દિશામાં આગળ વધ્યો.
અન્તર્ગિરિં ચ કૌન્તેયસ્તથૈવ ચ બહિર્ગિરિમ્। તથૈવોપગિરં ચૈવ વિજિગ્યે પુરુષર્ષભઃ
કુંતીપુત્ર, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, એ અંદરના પર્વતો, બહારના પર્વતો અને ઉપગિરિઓને પણ જીત્યા.
વિજિત્ય પર્વતાન્સર્વાન્યે ચ તત્ર નરાધિપાઃ। તાન્વશે સ્થાપયિત્વા સ ધનાન્યાદાય સર્વશઃ
એ બધા પર્વતો અને ત્યાંના રાજાઓને જીતીને, તેમને પોતાના વશમાં રાખી, તેમનું બધું ધન લઈ લીધું.
તૈરેવ સહિતઃ સર્વૈરનુરજ્ય ચ તાન્નુપાન્। ઉલૂકવાસિનં રાજન્બૃહન્તમુપજગ્મિવાન્
પછી એ બધા રાજાઓને સાથે રાખી, તેમનું મન જીતીને, રાજા, ધનંજયે ઉલૂકાના રાજા બૃહંત પાસે પહોંચ્યો.
મૃદઙ્ગવરનાદેન રથનેમિસ્વનેન ચ। હસ્તિનાં ચ નિનાદેન કમ્પયન્વસુધામિમામ્
ઉત્તમ મૃદંગના ઘંટ, રથના ચકરાંની ગર્જના અને હાથીઓના ડંકારથી પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી.
તતો બૃહન્તસ્ત્વરિતો બલેન ચતુરઙ્ગિણા। નિષ્ક્રમ્ય નગરાત્તસ્માદ્યોધયામાસ ફાલ્ગુનમ્
પછી બૃહંતે ઝડપથી પોતાની ચતુરંગી સેના સાથે શહેરમાંથી બહાર આવી, ફાલ્ગુન સાથે યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
સુમહાન્સન્નિપાતોઽભૂદ્ધનઞ્જયબૃહન્તયોઃ। ન શશાક બૃહન્તસ્તુ સોઢું પાણ્ડવવિક્રમમ્
ધનંજય અને બૃહંત વચ્ચે મહાન યુદ્ધ થયું; પણ બૃહંત પાંડવના પરાક્રમ સામે ટકી શક્યો નહીં.
સોઽવિષહ્યતમં મત્વા કૌન્તેયં પર્વતેશ્વરઃ। ઉપાવર્તત દુર્ધર્ષો રત્નાન્યાદાય સર્વશઃ
કુંતીપુત્રને અપરાજેય જાણીને, પર્વતોના સ્વામી, જે પોતે પણ દુર્જય હતો, એ બધાં રત્નો લઈને પાછો વળી ગયો.
સ તદ્રાજ્યમવસ્થાપ્ય ઉલૂકસહિતો યયૌ। સેનાબિન્દુમથો રાજન્રાજ્યાદાશુ સમાક્ષિપત્
એ રાજ્યને સ્થિર કરી, ઉલૂકાઓ સાથે ધનંજયે ત્યાંથી પ્રસ્થાન કર્યું અને રાજા, ઝડપથી સેનાબિંદુની સેનાને પોતાના કબજામાં લીધી.
મોદાપુરં વામવેદં સુદામાનં સુસઙ્કુલમ્। ઉલૂકાનુત્તરાંશ્ચૈવ તાંશ્ચ રાજ્ઞઃ સમાનયત્
મોદાપુર, વામવેદ, સુદામાન, ભરપૂર વસવાટવાળું સુસંકુલ, ઉત્તરના ઉલૂકાઓ અને એ રાજાઓને એકત્ર કર્યા.
તત્રસ્થઃ પુરુષૈરેવ ધર્મરાજસ્ય શાસનાત્। કિરીટી જિતવાન્રાજન્દેશાન્પઞ્ચગણાંસ્તતઃ
ત્યાં યુધિષ્ઠિરના આદેશથી કિરીટી એ દેશના પાંચ જૂથો અને તેમના લોકો પર વિજય મેળવ્યો.
સ દેવપ્રસ્થમાસાદ્ય સેનાબિન્દોઃ પુરં પ્રતિ। બલેન ચતુરઙ્ગેણ નિવેશમકરોત્પ્રભુઃ
પછી દેવપ્રસ્થ પહોંચીને, એ સેનાબિંદુના શહેર તરફ ચતુરંગી સેના સાથે પડાવ નાખ્યો.
સ તૈઃ પરિવૃતઃ સર્વૈર્વિષ્વગશ્વં નરાધિપમ્।। અભ્યગચ્છન્મહાતેજાઃ પૌરવં પુરુષર્ષભ
પછી ચારેય બાજુથી એ રાજાઓથી ઘેરાયેલા કુંતીપુત્રે, મહાન તેજસ્વી, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પૌરવ રાજા તરફ કૂચ કરી.
વિજિત્ય ચાહવે શૂરાન્પાર્વતીયાન્મહારથાન્। જિગાય સેનયા રાજન્પુરં પૌરવરક્ષિતમ્
પર્વતીય શૂરવીરો અને મહારથીઓને યુદ્ધમાં હરાવી, પૌરવ રાજાની સેના સાથે રક્ષિત શહેર પર વિજય મેળવ્યો.
પૌરવં યુધિ નિર્જિત્ય દસ્યૂન્પર્વતવાસિનઃ। ગણાનુત્સવસઙ્કેતાનજયત્સપ્ત પાણ્ડવઃ
પૌરવ રાજાને યુદ્ધમાં હરાવી અને પર્વતોમાં વસતા દસ્યુઓને પણ જીત્યા; પાંડવે એ સાત ઉત્સવપ્રિય અને શક્તિશાળી જાતિઓને પણ વશ કરી લીધી.
તતઃ કાશ્મીરકાન્વીરાન્ક્ષત્રિયાન્ક્ષત્રિયર્ષભઃ। વ્યજયલ્લોહિતં ચૈવ મણ્ડલૈર્દશભિઃ સહ
પછી ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ધનંજયે કાશ્મીર અને લોહિતના પરાક્રમી ક્ષત્રિયો અને દસ મંડળોને જીત્યા.
તતસ્ત્રિગર્તાઃ કૌન્તેયં દાર્વાઃ કોકનદાસ્તથા। ક્ષત્રિયા બહવો રાજન્નુપાવર્તન્ત સર્વશઃ
પછી ત્રિગર્તો, દાર્વો, કોકનદો અને અનેક અન્ય ક્ષત્રિયો, રાજા, બધા કુંતીપુત્રના વશમાં આવ્યા.