તદા ક્ષાત્રં વિદિત્વાઽસ્ય પૃથિવીવિજયં પ્રતિ। અમર્ષાત્પાર્થિવેન્દ્રાણાં તં સમેયાય વારયત્
પછી, પૃથ્વી વિજય માટે તેની રાજકીય શક્તિ જાણીને, રાજાઓએ ઈર્ષાથી એકઠા થઈને તેને રોકવાનો વિચાર કર્યો.
તત્સમેત્ય ભુવઃ ક્ષાત્રં રથનાગાશ્વપત્તિમત્। અભ્યયાત્પાર્થિવં જિષ્ણું મોઘં કર્તું જનાધિપ
પછી, બધા રાજાઓ રથ, હાથી, ઘોડા અને પદાતી સાથે ભેગા થઈ, વિજયી યુવાન રાજાને રોકવા આગળ વધ્યા.
તત્પાર્થઃ પાર્થિવં ક્ષાત્રં યુયુત્સું પરમાહવે। પ્રત્યુદ્યયૌ મહાબાહુસ્તરસા પાકશાસનિઃ
પછી, મહાબાહુ પાર્થ, વજ્રધારી, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક રાજાઓ સામે ઝડપથી લડવા ગયો.
તદ્ભગ્રં પાર્થિવં ક્ષાત્રં પાર્થેનાક્લિષ્ટકર્મણા। વાયુનેવ ઘનાનીકં તૂલીભૂતં યયૌ દિશઃ
પાર્થના નિષ્કલંક કાર્યોથી તે રાજસેનાઓ તૂટી પડી અને પવનથી વાદળો વિખેરાય તેમ ચારે દિશામાં ફાટી પડી.
તજ્જિત્વા પાર્થિવં ક્ષાત્રં સમરે પરવીરહા। યયૌ તદા વશે કર્તુમુદીચીં પાણ્ડુનન્દનઃ
પાંડુપુત્રએ યુદ્ધમાં રાજાઓને હરાવી, દુશ્મન વીરોને વિજય કરી, ઉત્તર દિશાના પ્રદેશોને પોતાના વશમાં લેવા માટે આગળ વધ્યો.
પૂર્વં કુલિઙ્ગવિષયે વશે ચક્રે મહીપતિમ્। ધનઞ્જયો મહાબાહુર્નાતિતીવ્રેણ કર્મણા
મહાબાહુ ધનંજયે પહેલા કુલિંગ પ્રદેશના રાજાને વધારે કઠોરતા વિના પોતાના વશમાં કર્યો.
તેનૈવ સહિતઃ પ્રાયાજ્જિષ્ણુઃ સાલ્વપુરં પ્રતિ। સ સાલ્વપુરમાસાદ્ય સાલ્વરાજં ધનઞ્જયટઃ
પછી ધનંજયે એ રાજાને સાથે લઈ સાલ્વાપુર તરફ પ્રયાણ કર્યું અને ત્યાં પહોંચીને સાલ્વાના રાજાને સામનો કર્યો.
વિક્રમેણોગ્રધન્વાનં વશે ચક્રે મહામનાઃ। તં પાર્થઃ સહસા જિત્વા દ્યુમત્સેનં મહીશ્વરમ્
પાર્થએ પોતાના પરાક્રમથી ઉગ્ર ધનુર્ધર દ્યુમત્સેનને ઝડપથી હરાવી, તેને પોતાના વશમાં કર્યો.
કૃત્વા સ સૈનિકં પ્રાયાત્કટદેશમરિન્દમઃ। તત્ર પાર્થો રણે જિષ્ણુઃ સુનાભં વસુધાધિપમ્
આ વિજય પછી, દુશ્મનોના દમનકર્તા પાર્થ પોતાની સેનાને લઈને કટ પ્રદેશ તરફ ગયો અને ત્યાં યુદ્ધમાં સુનાભ નામના રાજાને હરાવ્યો.
વિક્રમેણ વશે કૃત્વા કૃતવાનનુસૈનિકમ્। એતેન સહિતો રાજન્સવ્યસાચી પરન્તપઃ
પાર્થએ પોતાના શૌર્યથી સુનાભ અને તેની સેનાને વશમાં કર્યા અને પછી રાજા, એ સુનાભને સાથે લઈ આગળ વધ્યો.
વિજિગ્યે શાકલદ્વીપે પ્રતિવિન્ધ્યં ચ પાર્થિવમ્। કલદ્વીપવાસાશ્ચ સપ્તદ્વીપેષુ યે નૃપાઃ
પછી તેણે શાકલદ્વીપમાં પ્રતિવિંધ્યના રાજાને અને કલદ્વીપમાં વસતા રાજાઓ તેમજ સાતેય દ્વીપોના રાજાઓને પણ જીત્યા.
અર્જુનસ્ય ચ સૈન્યસ્થૈર્વિગ્રહસ્તુમુલોઽભવત્। તાન્સર્વાનજયત્પાર્તો ધર્મરાજપ્રિયેપ્સયા
અર્જુન અને એ રાજાઓ વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું, પણ પાર્થએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને પ્રસન્ન કરવા માટે બધા રાજાઓને હરાવી દીધા.
તૈરેવ સહિતઃ સર્વૈઃ પ્રગ્જ્યોતિષમુપાદ્રવત્
પછી એ બધા રાજાઓને સાથે લઈ, પાર્થ પ્રાગ્યોતિષપુર તરફ આગળ વધ્યો.
તત્ર રાજા મહાનાસીદ્ભગદત્તો વિશામ્પતે। તેનાસીત્સુમહદ્યુદ્ધં પાણ્ડવસ્ય મહાત્મનઃ
પ્રાગ્યોતિષપુરમાં મહાન રાજા ભગદત્ત હતા; પાંડુપુત્રે તેમના સાથે ભયાનક યુદ્ધ કર્યું.
સ કિરાતૈશ્ચ ચીનૈશ્ચ વૃતઃ પ્રાગ્જ્યોતિષોઽભવત્। અન્યૈશ્ચ બહુભિર્યોધૈઃ સાગરાનુપવાસિભિઃ
ભગદત્ત પોતાના આસપાસ કિરાત, ચીન અને દરિયાકાંઠે વસતા અનેક વીર યોદ્ધાઓ સાથે ઘેરાયેલા હતા.
તતઃ સ દિવસાનષ્ટૌ યોધયિત્વા ધનઞ્જયમ્। પ્રહસન્નબ્રવીદ્રાજા સઙ્ગ્રામવિગતક્રમમ્
આ રીતે ધનંજય સાથે આઠ દિવસ સુધી યુદ્ધ કર્યા પછી, યુદ્ધ શાંત પડતાં રાજાએ હસતાં-હસતાં તેને કહ્યું.
ઉપપન્નં મહાબાહો ત્વયિ કૌરવનન્દન। પાકશાસનદાયાદે વીર્યમાહવશોભિનિ
મહાબાહુ, કૌરવોના આનંદ, તું પાકાશાસનના વંશજને જેવો પરાક્રમ ધરાવે છે, એ તારી માટે યોગ્ય છે.
અહં સખા મહેન્દ્રસ્ય શક્રાદનવરો રણે। ન શક્ષ્યામિ ચ તે તાત સ્થાતું પ્રમુખતો યુધિ
હું મહેન્દ્રનો મિત્ર છું અને યુદ્ધમાં ઇન્દ્રથી ઓછો નથી, છતાં પુત્ર, હું તારા સામે યુદ્ધમાં ઊભો રહી શકતો નથી.
ત્વમીપ્સિતં પાણ્ડવેયં બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે। યદ્વક્ષ્યસિ મહાબાહો તત્કરિષ્યામિ પુત્રક
પાંડુપુત્ર, તને જે ઇચ્છા હોય તે કહેજે; મહાબાહુ, તું જે કહેશે એ હું જરૂર કરીશ, પુત્ર.
કુરૂણામૃષભો રાજા ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ। ધર્મજ્ઞઃ સત્યસન્ધશ્ચ યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ
કુરુવંશના વર, રાજા યુધિષ્ઠિર ધર્મપુત્ર છે; તે ધર્મને જાણનાર, સત્યવચન અને યજ્ઞકર્તા તથા દાનમાં ઉદાર છે.
તસ્ય પાર્થિવતામીપ્સે કરસ્તસ્મૈ પ્રદીયતામ્। ભવાન્પિતૃસખશ્ચૈવ પ્રીયમાણો મયાપિ ચ। તતો નાજ્ઞાપયામિ ત્વાં પ્રીતિપૂર્વં પ્રદીયતામ્
હું તેની માટે રાજસત્તા માગું છું; તેને કર આપો. તમે મારા પિતાના મિત્ર છો અને મને પણ પ્રિય છો, તેથી હું આદેશ આપતો નથી, પ્રેમથી આપો.
કુન્તીમાતર્યથા મે ત્વં તથા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ। સર્વમેતત્કરિષ્યામિ કિં ચાન્યત્કરવાણિ તે
મારા માટે તમે જેમ માતા કુંતી સમાન છો, તેમ રાજા યુધિષ્ઠિર પણ છે; હું આ બધું કરીશ, અને તને બીજું પણ શું કરવું છે તે કહેજે.
એવમુક્તઃ પ્રત્યુવાચ ભગદત્તં ધનઞ્જયઃ। અનેનૈવ કૃતં સર્વં ભવિષ્યત્યનુજાનતા
આવી રીતે કહેતાં ધનંજયે ભગદત્તને જવાબ આપ્યો: 'આ બધું તો તમારી મંજૂરીથી જ પૂરું થયું છે.'
તં વિજિત્ય મહાબાહુઃ કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ। પ્રયયાવુત્તરાં તસ્માદ્દિશં ધનદપાલિતામ્
પછી શક્તિશાળી કુંતીપુત્ર ધનંજયે તેને જીત્યા પછી કુબેર દ્વારા રક્ષિત ઉત્તર દિશામાં આગળ વધ્યો.
અન્તર્ગિરિં ચ કૌન્તેયસ્તથૈવ ચ બહિર્ગિરિમ્। તથૈવોપગિરં ચૈવ વિજિગ્યે પુરુષર્ષભઃ
કુંતીપુત્ર, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, એ અંદરના પર્વતો, બહારના પર્વતો અને ઉપગિરિઓને પણ જીત્યા.
વિજિત્ય પર્વતાન્સર્વાન્યે ચ તત્ર નરાધિપાઃ। તાન્વશે સ્થાપયિત્વા સ ધનાન્યાદાય સર્વશઃ
એ બધા પર્વતો અને ત્યાંના રાજાઓને જીતીને, તેમને પોતાના વશમાં રાખી, તેમનું બધું ધન લઈ લીધું.
તૈરેવ સહિતઃ સર્વૈરનુરજ્ય ચ તાન્નુપાન્। ઉલૂકવાસિનં રાજન્બૃહન્તમુપજગ્મિવાન્
પછી એ બધા રાજાઓને સાથે રાખી, તેમનું મન જીતીને, રાજા, ધનંજયે ઉલૂકાના રાજા બૃહંત પાસે પહોંચ્યો.
મૃદઙ્ગવરનાદેન રથનેમિસ્વનેન ચ। હસ્તિનાં ચ નિનાદેન કમ્પયન્વસુધામિમામ્
ઉત્તમ મૃદંગના ઘંટ, રથના ચકરાંની ગર્જના અને હાથીઓના ડંકારથી પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી.
તતો બૃહન્તસ્ત્વરિતો બલેન ચતુરઙ્ગિણા। નિષ્ક્રમ્ય નગરાત્તસ્માદ્યોધયામાસ ફાલ્ગુનમ્
પછી બૃહંતે ઝડપથી પોતાની ચતુરંગી સેના સાથે શહેરમાંથી બહાર આવી, ફાલ્ગુન સાથે યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
સુમહાન્સન્નિપાતોઽભૂદ્ધનઞ્જયબૃહન્તયોઃ। ન શશાક બૃહન્તસ્તુ સોઢું પાણ્ડવવિક્રમમ્
ધનંજય અને બૃહંત વચ્ચે મહાન યુદ્ધ થયું; પણ બૃહંત પાંડવના પરાક્રમ સામે ટકી શક્યો નહીં.