તતઃ કૃષ્ણં મહાબાહું ભ્રાતૃભ્યાં સહિતં તદા। રથસ્થં માગધા દૃષ્ટ્વા સમપદ્યન્ત વિસ્મિતાઃ
પછી, કૃષ્ણને તેમના ભાઈઓ સાથે રથ પર ઊભેલા જોઈને, માગધ લોકો ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
હયૈર્દિવ્યૈઃ સમાયુક્તો રથો વાયુસમો જવે। અધિષ્ઠિતઃ સ શુશુભે કૃષ્ણેનાતીવ ભારત
દિવ્ય ઘોડાઓ જોડાયેલો અને પવન જેટલો ઝડપી એ રથ, કૃષ્ણના ઉપસ્થિતથી ખૂબ જ તેજસ્વી લાગતો હતો, હે ભારત.
અસઙ્ગો દેવવિહિતસ્તસ્મિન્રથવરે ધ્વજઃ। યોજનાદ્દદૃશે શ્રીમાનિન્દ્રાયુધસમપ્રભઃ
એ શ્રેષ્ઠ રથ પર દેવો દ્વારા સ્થાપિત અને ક્યાંય બંધાયેલો નહીં એવો ધ્વજ ફરકતો હતો; એ ઇન્દ્રના અસ્ત્ર જેવો તેજસ્વી અને એક યોજન દૂરથી પણ દેખાતો હતો.
ચિન્તયામાસ કૃષ્ણોઽથ ગરુત્મન્તં સ ચાભ્યયાત્। ક્ષણે તસ્મિન્સ તેનાસીચ્ચૈત્યવૃક્ષ ઇવોત્થિતઃ
પછી કૃષ્ણે ગરુડનો વિચાર કર્યો અને ગરુડ તરત જ ત્યાં આવી પહોંચ્યા; એ ક્ષણે જ, ગરુડ પવિત્ર વૃક્ષ જેવો ઊભો રહ્યો.
વ્યાદિતાસ્યૈર્મહાનાદૈઃ સહ ભૂતૈર્ધ્વજાલયૈઃ। તસ્મિન્રથવરે તસ્થૌ ગુરુત્માન્પન્નગાશનઃ
મોટા મોં ખોલીને, ભયાનક અવાજ સાથે, અનેક જીવ અને ધ્વજપટ્ટીઓ સાથે, સાપોને ભક્ષનારા ગરુડ એ શ્રેષ્ઠ રથ પર ઊભા રહ્યા.
દુર્નિરીક્ષ્યો હિ ભૂતાનાં તેજસાઽઽભ્યાધિકં બભૌ। આદિત્ય ઇવ મધ્યાહ્ને સહસ્રકિરણાવૃતઃ
ગરુડનું તેજ એટલું વધારે હતું કે, કોઈ પણ જીવ માટે તેમને જોઈ શકવું મુશ્કેલ હતું; તેઓ મધ્યાહ્નના સૂર્ય જેવો હજારો કિરણોથી ઘેરાયેલા લાગતા હતા.
ન સજ્જતિ વૃક્ષેષુ શસ્ત્રૈશ્ચાપિ ન રિષ્યતે। દિવ્યો ધ્વજવરો રાજન્દૃશ્યતે ચેહ માનુષૈઃ
એ દેવધ્વજ વૃક્ષો પર અટકતો નથી, શસ્ત્રોથી પણ તેને કોઈ નુકસાન થતું નથી; એ દિવ્ય અને શ્રેષ્ઠ ધ્વજ, હે રાજા, અહીં મનુષ્યોને સ્પષ્ટ દેખાય છે.
તમાસ્થાય રથં દિવ્યં પર્જન્યસમનિઃ સ્વનમ્। નિર્યયૌ પુરુષવ્યાઘ્રઃ પાણ્ડવાભ્યાં સહાચ્યુતઃ
એ મેઘના ગર્જન જેવો અવાજ કરતો દિવ્ય રથ ચડીને, પુરુષોમાં વાઘ સમાન અચ્યૂત પાંડવો સાથે બહાર નીકળી પડ્યા.
યં લેભે વાસવાદ્રાજા વસુસ્તસ્માદ્બૃહદ્રથઃ। બૃહદ્રથાત્ક્રમેણૈવ પ્રાપ્તો બાર્હદ્રથો રથમ્
જે રથ રાજા વસુએ ઇન્દ્ર પાસેથી મેળવ્યો હતો, એ રથ પછી ક્રમે બૃહદ્રથ અને પછી બાર્હદ્રથ વંશમાં ગયો.
સ નિર્યાય મહાબાહુઃ પુણ્ડરીકેક્ષણસ્તતઃ। ગિરિવ્રજાદ્બહિસ્તસ્થૌ સમદેશે મહાયશાઃ
પછી મહાબળવાન, કમળની આંખોવાળા અને મહાપ્રસિદ્ધ કૃષ્ણ, ગિરિવ્રજ શહેરની બહાર યોગ્ય સ્થળે ઊભા રહ્યા.
તત્રૈનં નાગરાઃ સર્વે સત્કારેણાભ્યયુસ્તદા। બ્રાહ્મણપ્રમુખા રાજન્વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા
ત્યાં બધા નાગરિકો, બ્રાહ્મણો આગેવાનીમાં, વિધિ પ્રમાણે સન્માન સાથે તેમને મળવા આવ્યા.
બન્ધનાદ્વિપ્રમુક્તાશ્ચ રાજાનો મધુસૂદનમ્। પૂજયામાસુરૂચુશ્ચ સ્તુતિપૂર્વમિદં વચઃ
અને બંધનમાંથી મુક્ત થયેલા રાજાઓએ મધુસૂદનનું પૂજન કર્યું અને સ્તુતિથી પૂર્વે આ વચન કહ્યું.
નૈતચ્ચિત્રં મહાબાહો ત્વયિ દેવકિનન્દને। ભીમાર્જુનબલોપેતે ધર્મસ્ય પ્રતિપાલનમ્
હે મહાબાહુ દેવકીનંદન, તારી પાસે ભીમ અને અર્જુન જેટલી શક્તિ છે, એથી તું ધર્મનું પાલન કરે છે એમાં કોઈ આશ્ચર્ય નથી.
જરાસન્ધહ્રદે ઘોરે દુઃખપઙ્કે નિમજ્જતામ્। રાજ્ઞાં સમભ્યુદ્ધરમં યદિદં કૃતમદ્ય વૈ
તમે આજે જરાસંધના ભયાનક કેદખાનામાં દુઃખમાં ડૂબેલા રાજાઓને બચાવી લીધા છે.
વિષ્ણો સમવસન્નાનાં ગિરિદુર્ગે સુદારુણે। દિષ્ટ્યા મોક્ષાદ્યશો દીપ્તમાપ્તં તે યદુનન્દન
હે વિષ્ણુ, હે યદુનંદન, ભલામણથી today તું જેઓ પહાડના કિલ્લામાં ફસાયેલા હતા તેમને મુક્ત કરી, તેથી તારી કીર્તિ આજે તેજસ્વી બની છે.
કિં કર્મઃ પુરુષવ્યાઘ્ર શાધિ નઃ પ્રણતિસ્થિતાન્। કૃતમિત્યેવ તદ્વિદ્વિ નૃપૈર્યયદ્યપિ દુષ્કરમ્
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, હવે આગળ શું કરવું એ અમને કહો; અમે સૌ તારી આજ્ઞા માટે તૈયાર છીએ, કામ કેટલું પણ કઠિન હોય, રાજાઓ તારી ઈચ્છા પ્રમાણે તે પૂર્ણ કરશે.
તાનુવાચ હૃમ્પીકેશઃ સમાશ્ચાસ્ય મહામનાઃ। યિધિષ્ઠિરો રાજસૂયં ક્રતુમાર્હતુમિચ્છતિ
પછી હૃષીકેશ, જેનું મન મહાન છે, એ બધાને કહ્યું: 'યદી યુધિષ્ઠિર રાજસૂય યજ્ઞ કરવા માંગે છે—'
તસ્ય ધર્મપ્રવૃત્તસ્ય પાર્થિવત્વં ચિકીર્ષતઃ। સર્વૈર્ભવદ્ભિર્વિજ્ઞાય સાહાય્યં ક્રિયતામિતિ
જે ધર્મમાં સ્થિર છે અને રાજસિંહાસન મેળવવા ઈચ્છે છે, એ માટે તમે બધા સમજદારીપૂર્વક સહાય કરો.
તતઃ સુપ્રીતમનસસ્તે નૃપા નૃપસત્તમ। તથેત્યેવાબ્રુવન્સર્વે પ્રતિગૃહ્યાસ્ય તાં ગિરમ્
પછી, હે રાજાશ્રેષ્ઠ, બધા રાજાઓ આનંદથી ભરાઈ, તેની વાત માનીને કહ્યું: 'જેમ તું કહેશે તેમ જ થશે.'
રત્નભાજં ચ દાશાર્હં ચક્રુસ્તે પૃથિવીશ્વરાઃ। કૃચ્છ્રાઞ્જગ્રાહ ગોવિન્દસ્તેષાં તદનુકમ્પયા
પૃથ્વીના રાજાઓએ દાશાર્હમાં શ્રેષ્ઠ શ્રીકૃષ્ણને અમૂલ્ય રત્નોથી સન્માન આપ્યો; અને ગોવિંદે દયાથી તેમના કિંમતી રત્નો સ્વીકાર્યા.
જરાસન્ધાત્મજશ્ચૈવ સહદેવો મહામનાઃ। નિર્યયૌ સજનામાત્યઃ પુરસ્કૃત્ય પુરોહિતમ્
જરાસંધનો પુત્ર મહાન મનવાળો સહદેવ, પોતાના લોકો અને મંત્રીઓ સાથે, કુળપુજારીને આગળ રાખીને બહાર નીકળી ગયો.
સ નીચૈઃ પ્રણતો ભૂત્વા બહુરત્નપુરોગમઃ। સહદેવો નૃણાં દેવં વાસુદેવમુપસ્થિતઃ
સહદેવ ઘણી કિંમતી રત્નો લઈને, નમ્રતાથી વાસુદેવ પાસે ગયો અને દંડવત્ નમસ્કાર કર્યો.
ભયાર્તાય તતસ્તસ્મૈ કૃષ્ણો દત્ત્વાઽભયં તદા। આદદેઽસ્ય મહાર્હાણિ રત્નાનિ પુરુષોત્તમઃ
પછી કૃષ્ણે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, ભયભીત સહદેવને નિર્ભયતા આપી અને તેના અમૂલ્ય રત્નો સ્વીકાર્યા.
યત્કૃતં પુરુષવ્યાઘ્ર મમ પિત્રા જનાર્દન। તત્તે હૃદિ મહાબાહો ન કાર્યં પુરુષોત્તમ
હે જનાર્દન, મારા પિતાએ તારા પર જે કંઈ કર્યું, હે મહાબાહુ, એ વાત તું મનમાં ન રાખજે, હે પુરુષોત્તમ.
ત્વાં પ્રપન્નોઽસ્મિ ગોવિન્દ પ્રાસદં કુરુ મે પ્રભો। પિતુરિચ્છામિ સંસ્કારં કર્તું દેવકિનન્દન
હું તારી શરણે આવ્યો છું, હે ગોવિંદ, મને કૃપા આપજે, હે પ્રભુ. હે દેવકીનંદન, હું મારા પિતાના અંત્યક્રિયા કરવા માંગું છું.
ત્વત્તોઽભ્યનુજ્ઞાં સમ્પ્રાપ્ય ભીમસેનાત્તથાર્જુનાત્। નિર્ભયો વિચરિષ્યામિ યથાકામં યથાસુખમ્
તારા તેમજ ભીમસેન અને અર્જુન પાસેથી અનુમતિ મેળવી, હવે હું નિર્ભય થઈને, મનગમતું અને સુખથી જીવન વિતાવીશ.
એવં વિજ્ઞાપ્યમાનસ્ય સહદેવસ્ય મારિષ। પ્રહૃષ્ટો દેવકીપુત્રઃ પાણ્ડવૈ ચ મહારથૌ
સહદેવે આવું વિનંતી કરતાં, હે મારિષા, દેવકીપુત્ર અને પાંડવોના મહાન યુધ્ધાઓ ખૂબ ખુશ થયા.
ક્રિયતાં સંસ્ક્રિયા રાજન્પિતુસ્ત ઇતિ ચાબ્રુવન્। તચ્છ્રુત્વા વાસુદેવસ્ય પાર્થયોશ્ચ સ માગધઃ
તેઓએ કહ્યું: 'હે રાજા, તારા પિતાની અંત્યક્રિયા કરી લે.' વાસુદેવ અને પૃથાપુત્રોની આ વાત સાંભળી, માગધ રાજકુમારે—
પ્રવિશ્ય નગરં તૂર્ણં સહ મન્ત્રિભિરપ્યુત। ચિતાં ચન્દનકાષ્ઠૈશ્ચ કાલેયસરલૈસ્તથા
પછી તે પોતાના મંત્રીઓ સાથે ઝડપથી શહેરમાં ગયો અને ચંદન, કાળી અગર અને સરળ કાંઠા વડે ચિતા તૈયાર કરી.
કાલાગરુસુનગન્ધૈશ્ચ તૈલૈશ્ચ વિવિધૈરપિ। ઘૃતધારાશતૈશ્ચૈવ સુમનોભિશ્ચ ભારત
કાળી અગર, સુગંધિત દ્રવ્ય, વિવિધ તેલ, ઘીનો ધારો અને અનેક ફૂલો વડે તે ચિતાને સુંદર રીતે શણગારી.