તતસ્તૌ નરશાર્દૂલૌ બાહુશસ્ત્રૌ સમીયતુઃ। વીરૌ પરમસંહૃષ્ટાવન્યોન્યજયકાઙ્ક્ષિણૌ
પછી એ બે વીર પુરુષો, બાહુબળના શસ્ત્રોમાં પારંગત, એકબીજાને જીતવાની તીવ્ર ઇચ્છા સાથે, આનંદથી ભરપૂર થઈને સામસામે આવ્યા.
કરગ્રહણપૂર્વં તુ કૃત્વા પાદાભિવન્દનમ્। કક્ષૈઃ કક્ષાં વિધુન્વાનાવાસ્ફોટં તત્ર ચક્રતુઃ
પહેલા બંનેએ એકબીજાના પગે નમન કર્યું, હાથ પકડીને બાહુઓથી બગલ પાસે બગલ જકડી અને ત્યાં જોરદાર અથડામણ શરૂ કરી.
સ્કન્ધે દોર્ભ્યાં સમાહત્ય નિહત્ય ચ મુહુર્મુહુઃ। અઙ્ગમઙ્ગૈઃ સમાશ્લિષ્ય પુનરાસ્ફાલનં ચ ચક્રતુઃ
બન્નેએ બાહુઓથી એકબીજાના ખભા મજબૂતીથી પકડી, વારંવાર ઘા કર્યા, અંગે અંગ જકડી ફરીથી જોરદાર ઘા વરસાવ્યા.
ચિત્રહસ્તાદિકં કૃત્વા સસ્ફુલિઙ્ગેન ચાશનિમ્।। ગલગણ્ડાભિઘાતેન સસ્ફુલિઙ્ગેન ચાશનિમ્
બન્નેએ હાથના વિવિધ કૌશલ્યપૂર્વકના પ્રહારો કર્યા, વીજળી જેવી ચમક સાથે ગળા અને ગાલ પર ઘા માર્યા, જેથી ચમકતા કણકા ઉડી નીકળ્યા.
બાહુપાશાદિકં કૃત્વા પાદાહતશિરાવુભૌ। ઉરોહસ્તં તતશ્ચક્રે પૂર્ણકુમ્ભૌ પ્રયુજ્ય તૌ
બાહુઓથી વિવિધ પકડીઓ કરીને, બંનેએ પગથી એકબીજાના માથા પર ઘા કર્યા; પછી 'પૂરું ઘડો' પકડથી છાતી પર દબાણ કર્યું.
કરસમ્પીડનં કૃત્વા ગર્જન્તૌ વારણાવિવ। નર્દન્તૌ મેઘસઙ્કાશૌ બાહુપ્રહરણાવુભૌ
હાથમાં હાથ ભીંસી, બંનેએ હાથીઓ જેવી ગર્જના કરી, મેઘ જેવી ધ્વનિ સાથે બાહુઓને શસ્ત્ર સમાન વાપરીને લડ્યા.
તલેનાહન્યમાનૌ તુ અન્યોન્યં કૃતવીક્ષણૌ। સિંહાવિવ સુસંઙ્ક્રુદ્ધાવાકૃષ્યાકૃષ્ય યુધ્યતામ્
બન્નેએ તાડીઓથી એકબીજાને માર્યા, આંખે આંખે ગુસ્સે જોઈ, સિંહોની જેમ ભયંકર રીતે ખેંચતા અને પછાડતા લડ્યા.
અઙ્ગેનાઙ્ગં સમાપીડ્ય બાહુભ્યામુભયોરપિ। આવૃત્ય બાહુભિશ્ચાપિ ઉદરં ચ પ્રચક્રતુઃ
બન્નેએ બાહુઓથી અંગે અંગ દબાવી, કમર અને પેટને બાહુઓથી મજબૂતીથી વળી જકડી લીધા.
ઉભૌ કટ્યાં સુપાર્શ્વે તુ તક્ષવન્તૌ ચ શિક્ષિતૌ। અધો હસ્તં સ્વકણ્ઠે તૂદરસ્યોરસિ ચાક્ષિપત્
બન્ને કુશળ અને તાલીમયુક્ત યુધ્ધાર્થીઓએ એકબીજાની કટિ અને બાજુ પર ઘા કર્યા, અને પોતાના ગળેથી હાથ ફેંકી સામેના પેટ અને છાતી પર માર્યા.
સર્વાતિક્રાન્તમર્યાદં પૃષ્ઠભઙ્ગં ચ ચક્રતુઃ। સમ્પૂર્ણમૂર્ચ્છાં બાહુભ્યાં પૂર્ણકુમ્ભં પ્રચક્રતુઃ
બન્નેએ બધાં મર્યાદા તોડી, પીઠ તોડતી પકડીઓ કરી, બાહુઓથી 'પૂરું ઘડો' પકડ લગાડી, બંને બેભાન થવાના આરે આવી ગયા.
તૃણપીડં યથાકામં પૂર્ણયોગં સમુષ્ટિકમ્। એવમાદીનિ યુદ્ધાનિ પ્રકુર્વન્તૌ પરસ્પરમ્
બન્નેએ 'ઘાસ દબાવવી', 'પૂરું જોડાણ', 'મુઠી પકડ' જેવી વિવિધ કુસ્તીની પકડીઓ અને અન્ય અનેક યુદ્ધકૌશલ્ય એકબીજા પર અજમાવી.
તયોર્યુદ્ધં તતો દ્રષ્ટું સમેતાઃ પુરવાસિનાઃ। બ્રાહ્મણા વણિજશ્ચૈવ ક્ષત્રિયાશ્ચ સહસ્રશઃ
પછી, એ બંનેનું યુદ્ધ જોવા માટે શહેરના લોકો ભેગા થયા—બ્રાહ્મણો, વેપારીઓ અને હજારો ક્ષત્રિયોએ પણ હાજરી આપી.
શૂદ્રાશ્ચ નરશાર્દૂલ સ્ત્રિયો વૃદ્ધાશ્ચ સર્વશઃ। નિરન્તરમભૂત્તત્ર જનૌઘૈરભિસંવૃતમ્
શૂદ્રો, વીર પુરુષો, સ્ત્રીઓ અને વૃદ્ધો—બધા ત્યાં ભેગા થયા, અને આખું સ્થળ લોકોની ભીડથી ગૂંજી ઉઠ્યું.
તયોરથ ભુજાઘાતાન્નિગ્રહપ્રગ્રહાત્તથા। આસીત્સુભીમસમ્પાતો વજ્રપર્વતયોરિવ
બન્નેના બાહુઓના ઘા, પકડ અને મુકાબલાથી એવો જોરદાર અથડામણ થયો કે જાણે વીજળી પર્વત સાથે અથડાઈ હોય.
ઉભૌ પરમસંહૃષ્ટૌ બલેન બલિનાં વરૌ। અન્યોન્યસ્યાન્તરં પ્રેપ્સૂ પરસ્પરજયૈષિણૌ
બન્ને અત્યંત આનંદિત, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, એકબીજામાં ત્રુટિ શોધતા અને જીતવાની ઈચ્છા રાખતા યુદ્ધ કરતા.
શિરોભિરિવ તૌ મેષૌ વૃક્ષૈરિવ નિશાચરૌ। પદૈરિવ શુભાવશ્વૌ તુણ્ડાભ્યાં તિત્તિરી ઇવ
બન્ને માથાથી ટક્કર મારતા મેષ જેવા, વૃક્ષ સાથે અથડાતા રાક્ષસ જેવા, પગથી ઘા કરતા સુંદર ઘોડા જેવા અને ચાંચથી ટક્કર મારતા તિતર જેવા લાગતા.
તદ્ભીમમુત્સાર્ય જનં યુદ્ધમાસીદુપપ્લવે। બલિનોઃ સંયુગે રાજન્વૃત્રવાસવયોરિવ
પછી ભીમએ ભીડને દૂર હટાવી, યુદ્ધ વધુ જોરદાર બન્યું; રાજન, એ બળવાન યુધ્ધાર્થીઓનું યુદ્ધ વૃત્ર અને ઇન્દ્રના સંઘર્ષ જેવું હતું.
પ્રકર્ષણાકર્ષણાભ્યામનુકર્ષવિકર્ષણૈઃ। આચકર્ષતુરન્યોન્યં જાનુભિશ્ચાવજઘ્નતુઃ
બન્નેએ ખેંચકાંચ, પછાડકાપ, વિરોધી ખેંચાણ અને વળાંકથી એકબીજાને ખેંચ્યા અને ઘૂંટણથી ઘા કર્યા.
તતઃ શબ્દેન મહતા ભર્ત્સયન્તૌ પરસ્પરમ્। પાષાણસઙ્ઘાતનિભૈઃ પ્રહારૈરભિજઘ્નતુઃ
પછી બંનેએ એકબીજાને ઉગ્ર અવાજે ધમકાવ્યા અને પથ્થર અથડાય તેવા જોરદાર ઘા માર્યા.
તતો ભીમં જરાસન્ધો જઘાનોરસિ મુષ્ટિના। ભીમોષિ તં જરાસન્ધં વક્ષસ્યભિજઘાન હ
ત્યાં જરા સંધએ ભીમના છાતી પર મુઠીનો ઘા માર્યો; અને ભીમએ પણ જરા સંધને છાતી પર જોરદાર ઘા આપ્યો.
વ્યૂઢોરસ્કૌ દીર્ઘભુજૌ નિયુદ્ધકુશલાવુભૌ। બાહુભિઃ સમસજ્જોતામાયસૈઃ પરિઘૈરિવ
બંનેની છાતી પહોળી, હાથ લાંબા અને કુસ્તીમાં પારંગત હતા; એમણે હાથો સાથે એવો અથડાવ કર્યો કે જાણે લોખંડના ગદા અથડાય.
કાર્તિકસ્ય તુ માસસ્ય પ્રવૃત્તં પ્રથમેઽહનિ। તદા તદ્યુદ્ધમભવદ્દિનાનિ દશ પઞ્ચ ચ। અનાહારં દિવારાત્રમવિશ્રાન્તમવર્તત
કાર્તિક મહિનાના પહેલા દિવસે એ યુદ્ધ શરૂ થયું અને પંદર દિવસ સુધી, દિવસ-રાત, ભુખ્યા અને આરામ વિના ચાલ્યું.
તદ્વૃત્તં તુ ત્રયોદશ્યાં સમવેતં મહાત્મનોઃ। ચતુર્દશ્યાં નિશાયાં તુ નિવૃત્તો માગધઃ ક્લમાત્
તે મહાન આત્માઓની લડાઈ તેરમા દિવસે પણ ચાલુ રહી; પણ ચૌદસની રાતે માગધ રાજા થાકથી થંભી ગયો.
તં રાજાનં તથા ક્લાન્તં દૃષ્ટ્વા રાજઞ્જનાર્દનઃ। ઉવાચ ભીમકર્માણં ભીમં સમ્બોધયન્નિવ
રાજા એ રીતે થાકી ગયો જોઈને જનાર્દને ભીમકર્મા ભીમને, જાણે જગાડતો હોય તેમ, સંબોધન કર્યું.
ક્લાન્તઃ શત્રુર્હિ કૌન્તેય શક્યઃ પીડયિતું રણે। પીડ્યમાનો હિ કાર્ત્સ્ન્યેન જહ્યાજ્જીવિતમાત્મનઃ
કુંતીપુત્ર, જ્યારે દુશ્મન થાકી જાય, ત્યારે તેને યુદ્ધમાં હરાવવો શક્ય છે; કારણ કે આખરે જ્યારે એ ખૂબ પીડાય, ત્યારે પોતાનું જીવ પણ છોડે છે.
તસ્માત્તેઽદ્યૈવ કૌન્તેય પીડનીયો જનાધિપઃ। સમમેતેન યુધ્યસ્વ બાહુભ્યાં ભરતર્ષભ
એથી, કુંતીપુત્ર, આજે તું એ રાજાને દબાવ; ભરત વંશના વીર, તું બંને હાથથી એ સાથે યુદ્ધ કર.
એવમુક્તઃસ કૃષ્ણેન પાણ્ડવઃ પરવીરહા। જરાસન્દસ્ય તદ્રન્ધ્રં જ્ઞાત્વા ચક્રે મતિં વધે
કૃષ્ણે આમ કહ્યું ત્યારે, પાંડવ અને દુશ્મનોના વિનાશક ભીમે, જરા સંધની કમજોરી ઓળખી, તેને મારવાનો નક્કી કર્યો.
તતસ્તમજિતં જેતું જરાસન્દં વૃકોદરઃ। સંરમ્ભાદ્બલિનાં શ્રેષ્ઠો જગ્રાહ કુરુનન્દનઃ
પછી વ્રિકોદરે, બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, ક્રોધથી ભરાઈ, અપરાજિત જરા સંધને હરાવા માટે પકડી લીધો, હે કુરુઓના આનંદ.
ભીમસેનસ્તતઃ કૃષ્ણમુવાચ યદુનન્દનમ્। બુદ્ધિમાસ્થાય વિપુલાં જરાસન્ધવધોપ્સયા
પછી ભીમસેને યદુવંશના આનંદ કૃષ્ણને, જરા સંધના વધ માટે વિશાળ યોજના બનાવીને, કહ્યું.
નાયં પાપો મયા કૃષ્ણ યુક્તઃ સ્યાદનુરોધિતુમ્। પ્રાયેણ યદુશાર્દૂલ બાન્ધવક્ષયકૃત્તવ
કૃષ્ણ, આ દુષ્ટ માણસ મારા તરફથી દયાનો હકદાર નથી; કારણ કે, યદુવંશના વીર, એણે પોતાના જ સંબંધીઓને નાશ કર્યો છે.