વસુદેવસ્ય તત્કૃત્યં ન શૃણોતિ સ મન્દધીઃ। ત તેન સહ તદ્રાજ્યં ધર્મતઃ પર્યપાલયત્
એ મૂર્ખે વસુદેવના ઉપદેશને કદી સાંભળ્યો નહીં; છતાં, તેણે વસુદેવ સાથે મળીને એ રાજ્ય ધર્મથી ચલાવ્યું.
પ્રીતિમાન્સ તુ દૈત્યેન્દ્રો વસુદેવસ્ય દેવકીમ્। વાહ ભાર્યા સ તદા દુહિતા દેવકસ્ય યા
એ દૈત્યરાજા પ્રસન્ન થઈ, વસુદેવ માટે દેવકાની પુત્રી દેવકીને પત્ની તરીકે લાવ્યો.
તસ્યામુદ્વાહ્યમાનાયાં રથેન જનમેજય। ઉપારુરોહ વાર્ષ્ણેયં કંસો ભૂમિપતિસ્તદા
જ્યારે દેવકીનું વિવાહ થઈ રહ્યું હતું, ત્યારે, હે જનમેજય, કંસે વૃષ્ણિના રથ પર ચઢી દેવકી અને વસુદેવને લઈ ગયો.
તતોઽન્તરિક્ષે વાગાસીદ્દેવદૂતસ્ય કસ્યચિત્। વસુદેવશ્ચ શુશ્રાવ તાં વાચં પાર્થિવશ્ચ સઃ
પછી, આકાશમાંથી એક દેવદૂતની અવાજ સંભળાઈ, જે વસુદેવ અને એ રાજાએ બંનેએ સાંભળ્યો.
યામેતાં વહમાનોઽદ્ય કંસોદ્વહસિ દેવકીમ્। અસ્યા યશ્ચાષ્ટમો ગર્ભઃ સ તે મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ
કંસ, આજે જ્યારે તું દેવકીને રથમાં બેસાડી લઈ જઈ રહ્યો છે, ત્યારે જાણ કે તેના આઠમો દીકરો તારો અંત લાવશે.
સોઽવતીર્ય તતો રાજા ખડ્ગમુદ્ધૃત્ય નિર્મલમ્। ઇયેષ તસ્યા મૂર્ધાનં છેત્તું પરમદુર્મતિઃ
પછી રાજા રથમાંથી નીચે ઉતર્યો, નિર્મળ તલવાર કાઢી અને ભારે ભ્રમમાં આવી દેવકીનું માથું કાપવા દોડ્યો.
સાન્ત્વયન્સ તદા કંસં હસન્કોધવશાનુગમ્। રાજન્નનુનયામાસ વસુદેવો મહામતિઃ
એ સમયે બુદ્ધિશાળી વસુદેવએ ગુસ્સામાં ભરાયેલા કંસને હળવી હાસ્ય સાથે શાંત કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
અહિંસ્યાં પ્રમદામાહુઃ સર્વધર્મેષુ પાર્થિવ। અકસ્માદબલાં નારીં હન્તાસીમામનાગસીમ્
રાજા, દરેક ધર્મમાં સ્ત્રીને અહિંસા કરવાની આજ્ઞા છે; નિર્દોષ અને નિરપરાધ સ્ત્રીને અચાનક મારી નાખશો?
યચ્ચ તેઽત્ર ભયં રાજઞ્શક્યતે બાધિતું ત્વયા। ઇયં શક્યા પાલયિતું સમયં ચૈવ રક્ષિતુમ્
રાજા, તને જે ભય છે, એ તું પોતે દૂર કરી શકે છે; આ સ્ત્રીને સુરક્ષિત રાખી શકાય છે અને વચન પણ પાળવું શક્ય છે.
અસ્યાસ્ત્વમષ્ટમં ગર્ભં જાતમાત્રં મહીપતે। વિધ્વંસય તદા પ્રાપ્તમેવં પરિહૃતં ભવેત્
પૃથ્વીના રાજા, જ્યારે તેના ગર્ભમાંથી આઠમો દીકરો જન્મે, ત્યારે તું તેને નાશ કરી દે; આમ તારો ભય દૂર થઈ જશે.
એવં સ રાજા કથિતો વસુદેવેન ભારત। તસ્ય તદ્વચનં ચકે શૂરસેનપતિસ્તદા
વસુદેવએ આમ સમજાવ્યા પછી, શૂરસેનાના વડાએ તેના શબ્દો અનુસાર વર્તન કર્યું.
તતસ્તસ્યાં સમ્બભૂવુઃ કુમારાઃ સૂર્યવર્ચસઃ। જાતાઞ્ચાતાંસ્તુ તાન્સર્વાઞ્જઘાન મધુરેશ્વરઃ
પછી દેવકીના ગર્ભથી તેજસ્વી પુત્રો જન્મ્યા, અને મથુરાના રાજાએ દરેકને જન્મતાની સાથે મારી નાખ્યા.
અથ તસ્યાં સમભવદ્બલદેવસ્તુ સત્તમઃ। યામ્યતા માયયા તં તુ યમો રાજા વિશામ્પતે
પછી દેવકીના ગર્ભમાં ઉત્તમ બલરામ આવ્યા; યમરાજની માયાથી તેને ખસેડવામાં આવ્યા.
દેવક્યા ગર્ભમતુલં રોહિણ્યા જઠરેઽક્ષિપત્। આકૃષ્ય કર્ષણાત્સમ્યક્સઙ્કર્ષણં ઇતિ સ્મૃતઃ
દેવકીના અનન્ય ગર્ભને ખેંચી રોહિણીના ગર્ભમાં મૂકવામાં આવ્યો; સંપૂર્ણ રીતે ખેંચાયા હોવાથી તેને સંકર્ષણ કહે છે.
બલશ્રેષ્ઠતયા તસ્ય બલદેવ ઇતિ સ્મૃતઃ। પુનસ્તસ્યાં સમભવદષ્ટમો મધુમૂદનઃ
મહાન બળ માટે તેને બલદેવ કહે છે; પછી ફરીથી દેવકીના ગર્ભમાં આઠમો, મધુનો વિનાશક, અવતર્યા.
તસ્ય ગર્ભસ્ય રક્ષાં તુ સ ચક્રેઽભ્યધિકં નૃપઃ। તતઃ કાલે રક્ષણાર્થં વસુદેવસ્ય તત્વતઃ।। aઉગ્રઃ પ્રયુક્તઃ કંસેન સચિવઃ ક્રૂરકર્મકૃત્
રાજાએ એ ગર્ભની ખાસ સુરક્ષા કરી; પછી યોગ્ય સમયે, વસુદેવના બાળકની રક્ષા માટે કંસએ ક્રૂર અને ભયાનક મંત્રીને નિયુક્ત કર્યો.
જાતમાત્રં વાસુદેવમથાકૃષ્ય પિતા તતઃ। ઉપજહ્રે પરિક્રીતાં સુતાં ગોપસ્ય કસ્યચિત્
વસુદેવ જન્મતાની સાથે, તેના પિતાએ તેને લઈ એક ગોપની નવી જન્મેલી દીકરી સાથે બદલી દીધો.
અમૃષ્યમાણસ્તં શબ્દં દેવદૂતસ્ય પાર્થિવઃ। વાસુદેવં મહાત્માનમર્પયામાસ ગોકુલે
દૈવી દૂતના શબ્દો સહન ન થઈ, તો રાજાએ મહાત્મા વસુદેવને ગોકુલમાં સોંપી દીધા.
વાસુદેવોપિ ગોપેષુ વવૃધેઽબ્જમિવામ્ભસિ। અજ્ઞાયમાનઃ કંસેન ગૂઢોઽગ્નિરિવ દારુષુ
વસુદેવ ગોપોમાં પાણીમાં ખીલેલા કમળની જેમ વધ્યો, કંસને ખબર પણ ન પડી, જેમ લાકડામાં અગ્નિ છુપાય છે તેમ.
વિપ્રચકે તદા સર્વાન્બલ્લવાન્મધુરેશ્વરઃ। વર્ધમાનો મહાબાહુસ્તેજોબલસમન્વિતઃ
પછી મથુરાના રાજાએ બધા ગોપોમાં ગુપ્તચરો મોકલ્યા, પણ મહાબળવાન અને તેજસ્વી કૃષ્ણ સતત વધતા રહ્યા.
તતસ્તે ક્લિશ્યમાનાસ્તુ પુણ્ડરીકાક્ષમચ્યુતમ્। ભયેન કામાદપરે ગણશઃ પર્યવારયન્
જે લોકો દુઃખી હતા, કમળનેત્ર અને અચ્યૂતને પામવા ઇચ્છતા, તેઓ ભય કે ઇચ્છાથી ટોળા-ટોળામાં તેમને ઘેરી લેતા.
સ તુ લબ્ધ્વા બલં રાજન્નુગ્રસેનસ્ય સંમતઃ। વસુદેવાત્મજઃ સર્વૈર્ભ્રાતૃભિઃ સહિતં પુનઃ
પછી જ્યારે કૃષ્ણે બળ મેળવ્યું અને ઉગ્રસેનાએ મંજૂરી આપી, ત્યારે વસુદેવપુત્ર પોતાના બધા ભાઈઓ સાથે ફરીથી...
નિર્જિત્ય યુધિ ભોજેન્દ્રં હત્વા કંસં મહાબલઃ। અભ્યષિઞ્ચત્તતો રાજ્ય ઉગ્રસેનં વિશામ્પતે
યુદ્ધમાં ભોજરાજને હરાવી અને મહાબલી કંસને મારીને, પછી શ્રીકૃષ્ણે ઉગ્રસેનને રાજગાદી પર બેસાડ્યા, હે પ્રજાપતિ.
તતઃ શ્રુત્વા જરાસન્ધો માધવેન હતં યુધિ। શૂરસેનાધિપં ચક્રે કંસપુત્રં તદા નૃપ
પછી જયારે માધવના હાથે યુદ્ધમાં જરાસંધના મૃત્યુની ખબર મળી, ત્યારે રાજાએ કંસપુત્રને શૂરસેન દેશનો રાજા બનાવ્યો, હે રાજન.
સસૈન્યં મહદુત્થાપ્ય વાસુદેવં તદા નૃપ। અભ્યષિઞ્ચત્સુતં તત્ર સુતાયા જનમેજય
પછી મહાન સેના એકઠી કરીને, વાસુદેવપુત્રને ત્યાં રાજગાદી પર બેસાડ્યો અને પોતાના પુત્ર જનમેજયને પણ રાજા બનાવ્યો.
ઉગ્રસેનં ચ વૃષ્ણીંશ્ચ મહાબલસમન્વિતઃ। સ તત્ર વિપ્રકુરુતે જરાસન્ધઃ પ્રતાપવાન્
મહાબલી જરાસંધે ત્યાં ઉગ્રસેન અને વૃષ્ણિઓને ઘણીવાર તકલીફ આપી.
એતદ્વૈરં કૌરવેય જરાસન્ધસ્ય માધવે। આશાસિતાર્થે રાજેન્દ્ર સંરુરોધ વિનિર્જિતાન્
હે કૌરવપુત્ર, જરાસંધ અને માધવ વચ્ચેનું આ જ વેર છે; રાજ્ય મેળવવા માટે તેણે જીતેલા લોકોને કેદમાં રાખ્યા.
પાર્થિવૈસ્તૈર્નૃપતિભિર્યક્ષ્યમાણઃ સમૃદ્ધિમાન્। દેવશ્રેષ્ઠં મહાદેવં કૃત્તિવાસં ત્રિયમ્બકમ્
એ બધા રાજાઓ અને મહારાજાઓથી ઘેરાયેલા, એ સમૃદ્ધ જરાસંધે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા મહાદેવ, કૃત્તિવાસ, ત્ર્યંબકની પૂજા કરી.
એતત્સર્વં યથાવૃત્તં કથિતં ભરતર્ષભ। યથા તુ સ હતો રાજા ભીમસેનેન તચ્છૃણુ
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અત્યાર સુધી જે કથા જેવી ઘટી હતી તે બધું કહી દીધું; હવે સાંભળો કે એ રાજા કેવી રીતે ભીમસેનના હાથે મારાયો.
તતસ્તં નિશ્ચિતાત્માનં યુદ્ધાય યદુનન્દનઃ। ઉવાચ વાગ્મી રાજાનં જરાસન્ધમધોક્ષજઃ
પછી, જ્યારે યદુનંદન અધોક્ષજએ જોયું કે જરાસંધ યુદ્ધ માટે સંપૂર્ણ તૈયાર છે, ત્યારે એ વાક્પટુ શ્રીકૃષ્ણે રાજાને કહ્યું.