વિપુલૈર્બાહુભિર્વીરસ્તેઽભિહત્યાભ્યપાતયન્। તતસ્તે માગધં હૃષ્ટાઃ પુરં પ્રવિવિશુસ્તદા
એ વીરોએ પોતાના વિશાળ બાહુઓથી એ શિખરને તોડી પાડી દીધું; પછી આનંદથી તેઓ માગધ શહેરમાં પ્રવેશ્યા.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ। દૃષ્ટ્વા તુ દુર્નિમિત્તાનિ જરાસન્ધમદર્શયન્
એ જ સમયે, વેદોમાં પારંગત બ્રાહ્મણોએ અશુભ સંકેતો જોઈને જરાસંધને બતાવ્યા.
પર્યુગ્ન્યકુર્વંશ્ચ નૃપં દ્વિરદસ્થં પુરોહિતાઃ। તતસ્તચ્છાન્તયે રાજા જરાસન્ધઃ પ્રતાપવાન્। દીક્ષિતો નિયમસ્થોઽસાવુપવાસપરોઽભવત્
પુરોહિતોએ હાથી પર બેઠેલા રાજાને શાંતિવિધિ કરાવી; પછી એ અશુભતા દૂર કરવા માટે પરાક્રમી જરાસંધ રાજાએ વ્રત ધારણ કર્યું અને ઉપવાસમાં લાગ્યો.
સ્નાતકવ્રતિનસ્તે તુ બાહુશસ્ત્રા નિરાયુધાઃ। યુયુત્સવઃ પ્રવિવિશુર્જરાસન્ધેન ભારત
પણ જે શિષ્યવ્રત પૂર્ણ કરી ચૂક્યા હતા, એવા બાહુબલીઓ, નિશસ્ત્ર અને મલ્લયુદ્ધમાં નિપુણ, જરાસંધ સાથે મુકાબલો કરવા પ્રવેશ્યા, હે ભારત.
ભક્ષ્યમાલ્યાપણાનાં ચ દદૃશુઃ શ્રિયમુત્તમામ્। સ્ફીતાં સર્વગુણોપેતાં સર્વકામસમૃદ્ધિનામ્
તેઓએ ખાદ્ય અને ફૂલોની દુકાનોમાં સર્વોત્તમ સમૃદ્ધિ જોઈ, જે સર્વ ગુણોથી ભરપૂર અને ઇચ્છિત દરેક સુખ-સગવડથી ભરેલી હતી.
તાં તુ દૃષ્ટ્વા સમૃદ્ધિં તે વીથ્યાં તસ્યાં નરોત્તમાઃ। રાજમાર્ગેણ ગચ્છન્તઃ કૃષ્ણભીમધનઞ્જયાઃ। બલાદ્ગૃહીત્વા માલ્યાનિ માલાકારાન્મહાબલાઃ
તે સમૃદ્ધિ જોઈને કૃષ્ણ, ભીમ અને ધનંજય રાજમાર્ગે આગળ વધ્યા અને શક્તિશાળી માલાકારો પાસેથી જોરથી ફૂલોની માળા લઈ લીધી.
કર્પૂરશૃઙ્ગં કોષ્ઠં ચ સફલં ચાન્તરાપણે। વૈશ્યાદ્બલાદ્ગૃહીત્વા તે વિહૃત્ય ચ મહારથાઃ
પછી મહાબલી યુદ્ધવીરો એ વેપારી પાસેથી અંદરની દુકાનમાંથી કપૂર, સુગંધિત શૃંગ અને ફળો જોરથી લઈ મોજમાં ફર્યા.
વિરાગવસનાઃ સર્વે સ્રગ્વિણો મૃષ્ટકુણ્ડલાઃ। નિવેશનમથાજગ્મુર્જરાસન્ધસ્ય ધીમતઃ
બધા વિરંગી વસ્ત્રો પહેરી, ગળામાં માળા અને ચમકતા કુંડળો પહેરી, પછી બુદ્ધિશાળી જરાસંધના મહેલમાં પ્રવેશ્યા.
ગોવાસમિવ વીક્ષન્તઃ સિંહા હૈમવતા યથા। શાલસ્તમ્ભનિભાસ્તેષાં ચન્દનાગુરુરૂષિતાઃ
તેઓ ગાયના ચામડાં પહેરેલા હિમાલયના સિંહો જેવા લાગતા, તેમના હાથો શાલ વૃક્ષના થાંભલાં જેવી મજબૂત અને ચંદન, અગરૂ અને સુગંધથી સુગંધિત હતા.
અશોભન્ત મહારાજ બાહવો યુદ્ધશાલિનામ્। તાન્દૃષ્ટ્વા દ્વિરદપ્રખ્યાઞ્શાલસ્કન્દાનિવોદ્ગતાન્
હે રાજા, યુદ્ધમાં નિપુણ એવા તેમના હાથો હાથીના સુંડ જેવી દીप्तિમાન લાગતા, જાણે શાલ વૃક્ષમાંથી બહાર નીકળ્યા હોય.
વ્યૂઢોરસ્કાન્માગધાનાં વિસ્મયઃ સમપદ્યત। `અદ્વારેણાભ્યવસ્કન્દ્ય વિવિશુર્માગધાલયમ્
મગધના પહોળા છાતીવાળા લોકો તેમને જોઈ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા, અને તેઓ બાજુના દરવાજેથી મગધના રાજમહેલમાં પ્રવેશ્યા.
તે ત્વતીત્ય જનાકીર્ણાઃ કક્ષાસ્તિસ્રો નરર્ષભાઃ। અહઙ્કારેણ રાજાનમુપતસ્થુર્ગતવ્યથાઃ
એ પુરુષશ્રેષ્ઠોએ ત્રણ ભીડભરી ઓટલીઓ પાર કરી અને ગર્વભેર, નિર્ભય થઈને રાજા પાસે પહોંચ્યા.
ભો શબ્દેનૈવ રાજાનમુચુસ્તે તુ મહારથાઃ'। તાન્પાદ્યમધુપર્કાર્હાન્ગવાર્હાન્સત્કૃતિં ગતાન્। પ્રત્યુત્થાય જરાસન્ધ ઉપતસ્થે યથાવિધિ
મહાબલી યુદ્ધવીરો રાજાને 'હો' કહી સંબોધ્યા. તેમને જોઈ, જે પાદ્ય, મધુપર્ક અને ગાય જેવી સન્માનની લાયક હતા, જરાસંધે ઊભા રહી વિધિ મુજબ તેમનું સ્વાગત કર્યું.
ઉવાચ ચૈતાન્રાજાઽસૌ સ્વાગતં વોસ્ત્વિતિ પ્રભુઃ। મૌનમાસીત્તદા પાર્થભીમયોર્જનમેજય
એ રાજાએ તેમને કહ્યું: 'તમારું સ્વાગત છે.' એ સમયે પાર્થે અને ભીમ શાંત રહ્યા, હે જનમેજય.
તેષાં મધ્યે મહાબુદ્ધિઃ કૃષ્ણો વચનમબ્રવીત્। વક્તું નાયાતિ રાજેન્દ્ર એતયોર્નિયમસ્થયોઃ
તેમના વચ્ચે મહાબુદ્ધિશાળી કૃષ્ણે વાત કરી, કારણ કે એ બે પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ હોવાથી બોલ્યા નહીં, હે રાજેન્દ્ર.
અર્વાઙ્નિશીથાત્પરતસ્ત્વાયા સાર્ધં વદિષ્યતઃ। યજ્ઞાગારે સ્થાપયિત્વા રાજા રાજગૃહં વદિષ્યતઃ
મધ્યરાત્રિ પછી, આ બંને યજ્ઞશાળામાં રાખીને સાથે વાત કરશે; રાજા તો રાજમહેલમાં વાત કરશે.
તતોઽર્ધરાત્રે સમ્પ્રાપ્તે યાતો યત્ર સ્થિતા દ્વિજાઃ। તસ્ય હ્યેતદ્વ્રતં રાજન્બભૂવ ભુવિ વિશ્રુતમ્
પછી જ્યારે અર્ધી રાત થઈ, ત્યારે તે ત્યાં ગયો જ્યાં બ્રાહ્મણો ભેગા થયા હતા; કારણ કે એનું આ વ્રત આખી પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ હતું, હે રાજા.
સ્નાતકાન્બ્રાહ્મણાન્પ્રાપ્તાઞ્શ્રુત્વા સ સમિતિઞ્જયઃ। અપ્યર્ધરાત્રે નૃપતિઃ પ્રત્યુદ્ગચ્છતિ ભારત
સ્નાતક બ્રાહ્મણો આવ્યા છે એ સાંભળીને, એ વિજયી રાજા અર્ધી રાતે પણ તેમને મળવા બહાર ગયો, હે ભારત.
તાંસ્ત્વપૂર્વેણ વેષેણ દૃષ્ટ્વા સ નૃપસત્તમઃ। ઉપતસ્થે જરાન્ધો વિસ્મિતશ્ચાભવત્તદા
તેમને અનોખા વેશમાં જોઈ, એ રાજાશ્રેષ્ઠ જરાસંધે તેમની પાસે જઈ આશ્ચર્યચકિત થયો.
તે તુ દૃષ્ટ્વૈવ રાજાનં જરાસન્ધં નરર્ષભાઃ। ઇદમૂચુરમિત્રઘ્નાઃ સર્વે ભરતસત્તમ
પણ એ શત્રુવિનાશક પુરુષોએ રાજા જરાસંધને જોઈને, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, બધાએ એમ કહ્યું.
સ્વસ્ત્યસ્તુ કુશલં રાજન્નિતિ તત્ર વ્યવસ્થિતાઃ। તં નૃપં નૃપશાર્દૂલ પ્રેક્ષમાણાઃ પરસ્પરમ્
ત્યાં ઊભા રહી તેઓએ કહ્યું: 'તમારે સુખ-શાંતિ રહે, હે રાજા,' અને એ રાજશેરને તથા એકબીજાને જોયા.
તાનબ્રવીઞ્જરાસન્ધસ્તથા પાણ્ડવયાદવાન્। આસ્યતામિતિ રાજેન્દ્ર બ્રાહ્મણચ્છદ્મસંવૃતાન્
પછી જરાસંધે પાંડવો અને યાદવોને, જે બ્રાહ્મણના વેશમાં હતા, કહ્યું: 'બેસો,' હે રાજેન્દ્ર.
અથોપવિવિશુઃ સર્વે ત્રયસ્તે પુરુષર્ષભાઃ। સમ્પ્રદીપ્તાસ્ત્રયો લક્ષ્મ્યા મહાધ્વર ઇવાગ્નયઃ
પછી એ ત્રણેય મહાન પુરુષો ત્યાં બેઠા, જેમ મહાયજ્ઞમાં ત્રણ અગ્નિ તેજથી પ્રગટ થાય છે, એમ તેઓ કાંતિથી ઝગમગતા હતા.
તાનુવાચ જરાસન્ધઃ સત્યસન્ધો નરાધિપઃ। વિગર્હમાણઃ કૌરવ્ય વેષગ્રહણવૈકૃતાન્।। ન સ્નાતકવ્રતા વિપ્રા વહિર્માલ્યાનુલેપનાઃ
પછી સત્યનિષ્ઠ રાજા જરાસંધે, કૌરવના વેશ બદલાવને લઈને તેમને ઠપકો આપતાં કહ્યું: 'તમે સ્નાન કર્યા પછી વ્રત ધારણ કરનાર બ્રાહ્મણો જેવા માળા કે ચંદન લગાવ્યા નથી.'
ભવન્તીતિ નૃલોકેઽસ્મિન્વિદિતં મમ સર્વશઃ। કે યૂયં પુષ્પવન્તશ્ચ ભુજૈર્જ્યાકૃતલક્ષણૈઃ
આ જગતમાં મને સારી રીતે ખબર છે કે તમે એવા બ્રાહ્મણો નથી. તમે કોણ છો, ફૂલો પહેર્યા છો અને તમારાં હાથમાં ધનુષની ડોરીના નિશાન છે?
બિભ્રતઃ ક્ષાત્રમોજશ્ચ બ્રાહ્મણ્યં પ્રતિજાનથ। એવં વિરાગવસના બહિર્માલ્યાનુલેપનાઃ
તમે તો ક્ષત્રિયોની જેમ તાકાત ધરાવો છો, છતાં પોતાને બ્રાહ્મણ કહો છો. ફિક્કા કપડાં પહેરીને બહારથી ફૂલો અને ચંદન લગાવ્યા છો—
ક્ષત્રિયા એવ લોકેઽસ્મિન્વિદિતા મમ સર્વશઃ'।। સત્યં વદત કે યૂયં સત્યં રાજસુ શોભતે
આ જગતમાં મને સ્પષ્ટ ખબર છે કે તમે ક્ષત્રિય જ છો. સાચું કહો—તમે કોણ છો? રાજાઓને તો સત્ય જ શોભે છે.
ચૈત્યકસ્ય ગિરેઃ શૃઙ્ગં ભિત્ત્વા કિમિહ સદ્મનિ। અદ્વારેણ પ્રવિષ્ટાઃ સ્થ નિર્ભયા રાજકિલ્વિષાત્
તમે ચૈત્યક પર્વતની ચોટી તોડી આ મહેલમાં કેવી રીતે આવ્યા? ગુપ્ત રસ્તે આવ્યા, રાજદંડનો ડર પણ નહોતો.
વદધ્વં વાચિ વીર્યં ચ બ્રાહ્મણસ્ય વિશેષતઃ। કર્મ ચૈતદ્વિલિઙ્ગસ્થં કિં વોઽદ્ય પ્રસમીક્ષિતમ્
તમારો હેતુ અને શક્તિ જણાવો, ખાસ કરીને જો તમે બ્રાહ્મણ હોવ તો. તમારો આ કૃત્ય તો તમારું સાચું સ્વરૂપ બતાવે છે—આજે અહીં શું ઇચ્છો છો?
એવં ચ મામુપાસ્થાય કસ્માચ્ચ વિધિર્નાહણામ્। પ્રણીતાં નાનુગૃહ્ણીત કાર્યં કિં વાઽસ્મદાગમે
અને, આ રીતે મારી પાસે આવીને પણ યોગ્ય વચન કેમ નથી બોલ્યા? આપેલી મહેમાનગતિ સ્વીકારતા કેમ નથી? અમારે શું કામ છે અહીં આવવાનો?