પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયૈસ્તમર્ચયામાસ ભારત। સ નૃપો રાજ્યસહિતં પુત્રં તસ્મૈ ન્યવેદયત્
પાદ્ય, અર્જ્ય અને આચમનથી રાજાએ મહાત્માને સન્માન આપ્યો અને પોતાનો પુત્ર તથા રાજ્ય પણ તેમને અર્પણ કર્યો.
પ્રતિગૃહ્ય ચ તાં પૂજાં પાર્થિવાદ્ભગવાનૃષિઃ। ઉવાચ માગધં રાજન્પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના
રાજાની પૂજા સ્વીકારીને ભગવાન ઋષિ આનંદભર્યા હૃદયથી મગધના રાજાને બોલ્યા.
સર્વમેતન્મયા જ્ઞાતં રાજન્દિવ્યેન ચક્ષુષા। પુત્રસ્તુ શૃણુ રાજેન્દ્ર યાદૃશોઽયં ભવિષ્યતિ
હે રાજા, મેં આ બધું દૈવી દ્રષ્ટિથી જાણી લીધું છે; હવે, હે રાજાધિરાજ, સાંભળો કે તમારો પુત્ર આગળ શું બનશે.
અસ્ય રૂપં ચ સત્વં ચ બલમૂર્જિતમેવ ચ। એષ શ્રિયા સમુદિતઃ પુત્રસ્તવ ન સંશયઃ
તમારા પુત્રનું રૂપ, સ્વભાવ, બળ અને પરાક્રમ — એ બધું સમૃદ્ધિથી ભરપૂર છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
પ્રાપયિષ્યતિ તત્સર્વં વિક્રમેણ સમન્વિતઃ। અસ્ય વીર્યવતો વીર્યં નાનુયાસ્યન્તિ પાર્થિવાઃ
એ પરાક્રમી બધું પ્રાપ્ત કરશે; તેની શક્તિએ બીજા રાજાઓ તેની બરાબરી કરી શકશે નહીં.
પતતો વૈનતેયસ્ય ગતિમન્યે યથા ખગાઃ। વિનાશમુપયાસ્યન્તિ યે ચાસ્ય પરિપન્થિનઃ
જેમ બીજા પક્ષીઓ વેનતેના ઉડાનની ગતિ સુધી પહોંચી શકતા નથી, તેમ જે તેની સામે આવશે તેઓ વિનાશ પામશે.
દેવૈરપિ વિસૃષ્ટાનિ શસ્ત્રાણ્યસ્ય મહીપતે। ન રુજં જનયિષ્યન્તિ ગિરેરિવ નદીરયાઃ
હે રાજા, દેવતાઓએ છોડેલા શસ્ત્રો પણ તેને નુકસાન કરી શકશે નહીં, જેમ નદીઓ પર્વતને નુકસાન કરતી નથી.
સર્વમૂર્ધાભિષિક્તાનામેવ મૂર્ધ્નિ જ્વલિષ્યતિ। પ્રભાહરોઽયં સર્વેષાં જ્યોતિષામિવ ભાસ્કરઃ
બધા મુગટધારી રાજાઓમાં એનું તેજ ચમકશે, જેમ બધા તારાઓમાં પ્રકાશ આપતો સૂર્ય ચમકે છે.
એનમાસાદ્ય રાજાનઃ સમૃદ્ધબલવાહનાઃ। વિનાશમુપયાસ્યન્તિ શલભા ઇવ પાવકમ્
મહાન સેનાઓ અને સંપત્તિ ધરાવતાં રાજાઓ પણ તેને મળીને, જ્યોતમાં પડેલા પતંગિયાં જેમ, વિનાશ પામશે.
એષ શ્રિયઃ સમુદિતાઃ સર્વરાજ્ઞાં ગ્રહીષ્યતિ। વર્ષાસ્વિવોદીર્ણજલા નદીર્નદનદીપતિઃ
આ સમૃદ્ધિવાળો બધા રાજાઓની ધન-સંપત્તિ પોતાના હાથમાં લઈ લેશે, જેમ નદીનાથ વરસાદમાં નદીઓનું પાણી ખેંચે છે.
એષ ધારયિત સમ્યક્ચાતુર્વર્ણ્યં મહાબલઃ। શુભાં શુભવતીં સ્ફીતાં સર્વસસ્યધરાં ધરામ્
આ મહાબળવાન યોગ્ય રીતે ચાર વર્ણની વ્યવસ્થા જાળવી રાખશે અને તેની રાજમાં ધરતી સર્વ અનાજથી ભરપૂર, સુખી અને સમૃદ્ધ રહેશે.
અસ્યાજ્ઞાવશગાઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ નરાધિપાઃ। સર્વભૂતાત્મભૂતસ્ય વાયોરિવ શરીરિણઃ
બધા રાજાઓ તેની આજ્ઞા હેઠળ રહેશે, જેમ બધા જીવાત્માઓ માટે વાયુ સર્વત્ર વ્યાપક છે.
એષ રુદ્રં મહાદેવં ત્રિપુરાન્તકરં હરમ્। સર્વલોકેષ્વતિબલઃ સાક્ષાદ્દ્રક્ષ્યતિ માગધઃ
આ માગધેને સર્વ વિશ્વમાં અત્યંત શક્તિશાળી એવા મહાદેવ, ત્રિપુરા વિનાશક, હરનું સીધું દર્શન થશે.
એવં બ્રુવન્નેવ મુનિઃ સ્વકાર્યમિવ ચિન્તયન્। વિસર્જયામાસ નૃપં બૃહદ્રથમથારિહન્
આ રીતે બોલતા બોલતા, મુનિએ પોતાનું કામ મનમાં વિચારી, રાજા બૃહદ્રથને વિદાય આપી.
પ્રવિશ્ય નગરીં ચાપિ જ્ઞાતિસમ્બન્ધિભિર્વૃતઃ। અભિષિચ્ય જરાસન્ધં મગધાધિપતિસ્તદા
પછી, પોતાના સગા-સંબંધીઓથી ઘેરાઈને, મગધના રાજાએ શહેરમાં પ્રવેશ કરીને જરાસંધનું અભિષેક કર્યું.
બૃહદ્રથો નરપતિઃ પરાં નિર્વૃતિમાયયૌ। અભિષિક્તે જરાસન્ધે તદા રાજા બૃહદ્રથઃ। પત્નીદ્વયેનાનુગતસ્તપોવનચરોઽભવત્
જ્યારે જરાસંધનો અભિષેક થયો, ત્યારે રાજા બૃહદ્રથને પરમ સંતોષ મળ્યો; પોતાની બે પત્નીઓ સાથે તે તપોવનમાં રહેવા ગયો.
તતો વનસ્થે પિતરિ માતૃભ્યાં સહ ભારત। જરાસન્ધઃ સ્વવીર્યેણ પાર્થિવાનકરોદ્વશે
પછી, પિતા અને બંને માતાઓ જ્યારે વનમાં રહેવા ગયા, ત્યારે જરાસંધે પોતાની શક્તિથી બધા રાજાઓને પોતાના વશમાં કર્યા, હે ભારત.
અથ દીર્ઘસ્ય કાલસ્ય તપોવનચરો નૃપઃ। સભાર્યઃ સ્વર્ગમગમત્તપસ્તપ્ત્વા બૃહદ્રથઃ
લાંબા સમય પછી, બૃહદ્રથ રાજા પોતાની પત્નીઓ સાથે તપોવનમાં રહી, તપ કરીને સ્વર્ગમાં પહોંચ્યો.
જરાસન્ધોઽપિ નૃપતિર્યથોક્તં કૌશિકેન તત્। વરપ્રદાનમખિલં પ્રાપ્ય રાજ્યમપાલયત્
અને પછી, કૌશિકે જે વર આપ્યા હતા તે બધા પ્રાપ્ત કરીને, રાજા જરાસંધે રાજ્યનું સુશાસન કર્યું.
હતે ચૈવ મયા કંસે સહંસડિભિકે તદા। જરાસન્ધસ્ય દુહિતા રોદતે પાર્શ્વતઃ પિતુઃ। જાતો વૈ વૈરનિર્બન્ધો મયાસીત્તત્ર ભારત
જ્યારે મેં કંસ અને તેના ભાઈઓને મારી નાખ્યા, ત્યારે જરાસંધની દીકરી પિતાના બાજુએ રડી; એ રીતે અમારા વચ્ચે દુશ્મનાવટ ઊભી થઈ, હે ભારત.
ભ્રામયિત્વા શતગુણમેકોનં યેન ભારત। ગદા ક્ષિપ્તા બલવતા માગધેન ગિરિવ્રજાત્
માઘધેને પોતાની ગદા સો ગણી જોરથી ફેરવીને ગિરિવ્રજથી ફેંકી.
તિષ્ઠતો મથુરાયાં વૈ કુત્સ્નસ્યાદ્ભુતકર્મણઃ। એકોનયોજનશતે સા પપાત ગદા શુભા
જ્યારે હું મથુરામાં ઊભો હતો, ત્યારે એ ઉત્તમ ગદા લગભગ એક યોજન ઓછા અંતરે પડી.
દૃષ્ટ્વા પૌરૈસ્તદા સમ્યગ્ગદા ચૈવ નિવેદિતા। ગદાવસાનં તત્ખ્યાતં મથુરાયાઃ સમીપતઃ
પૌરોએ આ જોઈને ગદાને સાચી રીતે જાણ કરી; ગદા જ્યાં પડી, એ સ્થળ મથુરાની નજીક પ્રસિદ્ધ થયું.
તસ્યાસ્તાં હંસડિભિકાવશસ્ત્રનિધનાવુભૌ। મન્ત્રે મતિમતાં શ્રેષ્ઠૌ નીતિશાસ્ત્રે વિશારદૌ
હંસ અને ડિભિકા બંને શસ્ત્રથી મૃત્યુ પામ્યા; તેઓ સલાહમાં અને રાજનીતિમાં સૌથી વધુ કુશળ હતા.
યૌ તૌ મયા તે કથિતૌ પૂર્વમેવ મહાબલૌ। ત્રયસ્ત્રયાણાં લોકાનાં પર્યાપ્તા ઇતિ મે મતિઃ
જે બે મહાબલીનો હું પહેલા ઉલ્લેખ કર્યો, મારી દૃષ્ટિએ તેઓ ત્રણેય લોકની રક્ષા માટે પૂરતા હતા.
એવમેષ તદા વીર બલિભિઃ કુકુરાન્ધકૈઃ। વૃષ્ણિભિશ્ચ મહારાજ નીતિહેતોરુપેક્ષિતઃ
એ સમયે, હે મહારાજ, આ વીરને શક્તિશાળી કુકુર, અંધક અને વૃષ્ણિએ રાજનીતિના હિત માટે અવગણ્યા હતા.
પતિતૌ હંસડિભિકૌ કંસશ્ચ સગણો હતઃ। જરાસન્ધસ્ય નિધને કાલોઽયં સમુપાગતઃ
હંસ અને ડિભિકા મૃત્યુ પામ્યા, કંસ અને તેનો સમૂહ પણ સંહારાયો; હવે જરાસંધના અંતનો સમય આવી ગયો છે.
ન શક્યોઽસૌ રણે જેતું સર્વૈરપિ સુરાસુરૈઃ। પ્રાણયુદ્ધેન જેતવ્યઃ સ ઇત્યુપલભામહે
તેને યુદ્ધમાં બધા દેવો અને દાનવો મળીને પણ હરાવી શકતા નથી; આપણે સમજીએ છીએ કે તેને જીવના યુદ્ધમાં જીતવો પડશે.
મયિ નીતિર્બલં ભીમે રક્ષિતા ચાવયોર્જયઃ। માગધં સાધયિષ્યામ ઇષ્ટિં ત્રય ઇવાગ્નયઃ
મારી નીતિ, ભીમની બલ અને તારી રક્ષા—આપણે ત્રણેય મળીને, માગધને યજ્ઞના ત્રણ અગ્નિ જેવો વિજય મેળવી લઈશું.
ત્રિભિરાસાદિતોઽસ્માભિર્વિજને સ નરાધિપઃ। ન સન્દેહો યથા યુદ્ધમેકેનાપ્યુપયાસ્યતિ
અમે ત્રણ જણા એકાંતમાં તેને મળીએ, તો એ રાજા નિશ્ચિતપણે એકલ યુદ્ધમાં ઉતરશે—આમાં કોઈ સંશય નથી.