સા તં બાલમુપાદાય મેઘલેખેન ભાસ્કરમ્। કૃત્વા ચ માનુષં રૂપમુવાચ વસુધાધિપમ્
પછી એ રાક્ષસી એ બાળકને ઉઠાવી, વાદળની રેખા જેવી દેખાતી માનવી રૂપ ધારણ કરી, ધરતીના રાજાને કહ્યું.
બૃહદ્રથ સુતસ્તેઽયં મયા દત્તઃ પ્રગૃહ્યતામ્। તવ પત્નીદ્વયે જાતો દ્વિજાતિવરશાસનાત્। ધાત્રીજનપરિત્યક્તો મયાઽયં પરિરક્ષિતઃ
આ તારો પુત્ર છે, બૃહદ્રથનો દીકરો, જે તારી બે રાણીઓથી, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણના આદેશથી જન્મ્યો હતો; ધાયાઓએ છોડી દીધો હતો, પણ મેં તેને સાચવી રાખ્યો છે.
તતસ્તે ભરતશ્રેષ્ઠ કાશિરાજસુતે શુભે। તં બાલમભિપદ્યાશુ પ્રસ્રવૈરભ્યષિઞ્જતામ્
પછી, ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ, કાશીરાજાની બંને પુત્રીઓએ તરત જ એ બાળકને ઉઠાવીને, વહેતા દૂધથી તેને સ્નાન કરાવ્યું.
તતઃ સ રાજા સંહૃષ્ટઃ સર્વં તદુપલભ્ય ચ। અપૃચ્છદ્ધેમગર્ભાભાં રાક્ષસીં તામરાક્ષસીમ્
પછી રાજા, બધું સમજીને અને આનંદિત થઈ, સોનેરી જેવી તેજવાળી, તાંબાના રંગની આંખવાળી રાક્ષસીને પૂછવા લાગ્યા.
કાત્વં કમલગર્ભાભે મમ પુત્રપ્રદાયિની। કામં મા બ્રૂહિ કલ્યાણિ દેવતા પ્રતિભાસિ મે
તું કોણ છે, કમળ જેવી આંખવાળી, મને પુત્ર આપનાર? સાચું કહે, શુભે, કેમ કે તું મને દેવી જેવી લાગે છે.
જરા નામાસ્મિ ભદ્રં તે રાક્ષસી કામરૂપિણી। તવ વેશ્મનિ રાજેન્દ્ર પૂજિતા ન્યવસં સુખમ્
હું જરા નામની રાક્ષસી છું, રાજા, જે મનગમતું રૂપ ધારણ કરી શકે છે; તારા મહેલમાં મને સન્માન મળ્યો અને હું આનંદથી રહી.
ગૃહે ગૃહે મનુષ્યાણાં નિત્યં તિષ્ઠામિ રાક્ષસી। ગૃહદેવીતિ નામ્ના વૈ પુરા સૃષ્ટા સ્વયંમ્ભુવા
હું દરેક મનુષ્યના ઘરમાં હંમેશા વસું છું, રાક્ષસી તરીકે; પહેલાં સ્વયંભૂએ મને 'ગૃહદેવી' નામે રચી હતી.
દાનવાનાં વિનાશાય સ્થાપિતા દિવ્યરૂપિણી। યો માં ભક્ત્યા લિખેત્કુડ્યે સપુત્રાં યૌવનાન્વિતામ્
દૈત્યોના વિનાશ માટે મને દૈવી રૂપે સ્થાપી હતી; જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક મને દીકરા સાથે, યુવાન અવસ્થામાં, દિવાલ પર ચિત્રિત કરે છે—
ગૃહે તસ્ય ભવેદ્વૃદ્ધિરન્યથા ક્ષયમાપ્નુયાત્। ત્વદ્ગૃહે તિષ્ઠમાનાઽહં પૂજિતાઽહં સદા વિભો
એના ઘરમાં હંમેશા વૃદ્ધિ થાય છે; નહીં તો ઘટાડો આવે છે. હે રાજા, તારા ઘરમાં હું હંમેશા પૂજાયેલી રહી છું.
લિખિતા ચૈવ કુડ્યેષુ પુત્રૈર્બહુભિરાવૃતા। ગન્ધપુષ્પૈસ્તથા ધૂપૈર્ભક્ષ્યભોજ્યૈઃ સુપૂજિતા
મને દિવાલો પર અનેક પુત્રો સાથે ચિત્રિત કરવામાં આવી છું અને સુગંધિત ફૂલો, ધૂપ અને વિવિધ ભોજનથી પૂજવામાં આવી છું.
સાઽહં પ્રત્યુપકારાર્થં ચિન્તયન્ત્યનિશં નૃપ। તવેમે પુત્રશકલે દૃષ્ટવત્યસ્મિ ધાર્મિકા
હું તારા ઉપકારનું પ્રતિફળ આપવા હંમેશા વિચારી, રાજા, ધર્મપાલક તરીકે, તારા પુત્રના ભાગ જુદા પડેલા જોયા હતા.
સંશ્લિષિતે મયા દૈવાત્કુમારઃ સમપદ્યત। તવ ભાગ્યાન્મહારાજ હેતુમાત્રમહં ત્વિહ
મારા દ્વારા, દૈવી ઇચ્છાથી, એ ટુકડા જોડાયા અને કુમાર ફરી પૂર્ણ થયો; મહારાજા, હું તો માત્ર ઉપાય છું, સાચું ફળ તો તારા સદગુણનું છે.
મેરું વા ખાદિતું શક્તા કિં પુનસ્તવ બાલકમ્। ગૃહસમ્પૂજનાત્તુષ્ટ્યા મયા પ્રત્યર્પિતસ્તવ
હું તો મેરુ પર્વત પણ ભક્ષી શકું, તો તારો દીકરો શું છે? પણ તારા ઘરની પૂજાથી પ્રસન્ન થઈ, મેં તને પુત્ર પાછો આપ્યો છે.
એવમુક્ત્વા તુ સા રાજંસ્તત્રૈવાન્તરધીયત। સ સઙ્ગૃહ્ય કુમારં તં પ્રવિવેશ ગૃહં નૃપઃ
આ રીતે કહી, એ રાક્ષસી ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગઈ; અને રાજા એ બાળકને લઈને પોતાના ઘરમાં પ્રવેશ્યા.
તસ્ય બાલસ્ય યત્કૃત્યં તચ્ચકાર નૃપસ્તદા। આજ્ઞાપયચ્ચ રાક્ષસ્યા મગધેષુ મહોત્સવમ્
એ સમયે રાજાએ બાળક માટે જરૂરી બધા કામો કર્યા અને મગધના લોકોમાં મહાન ઉત્સવ ઉજવવાનો હુકમ આપ્યો.
તસ્ય નામાકરોચ્ચૈવ પિતામહસમઃ પિતા। જરયા સન્ધિતો યસ્માજ્જરાસન્ધો ભવત્વયમ્
પિતાએ, જે પિતામહ સમાન હતા, તેને નામ આપ્યું: 'જેને વૃદ્ધાવસ્થાએ જોડ્યો છે, તેને જરાસંધ કહેવો.'
સોઽવર્ધત મહાતેજા માગધાધિપતેઃ સુતઃ। પ્રમાણબલસમ્પન્નો હુતાહુતિરિવાનલઃ
મગધના રાજાના આ પુત્ર મહાન તેજવાળો હતો, તે દેહ અને બળથી ભરપૂર થયો, જેમ યજ્ઞમાં આહુતિથી અગ્નિ વધે છે તેમ.
એવં સ વવૃધે રાજન્કુમારઃ પુષ્કરેક્ષણઃ। લેન મહતા ચાપિ યૌવનસ્થો બભૂવ હ'।। માતાપિત્રોર્નન્દકરઃ શુક્લપક્ષે યથા શશી
હે રાજા, કમળ જેવી આંખો ધરાવતો એ કુમાર આવી રીતે વધ્યો અને યુવાનીમાં પ્રવેશી માતા-પિતાને આનંદ આપતો થયો, જેમ શુક્લપક્ષમાં ચાંદ્રમા વધે છે તેમ.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય પુનરેવ મહાતપાઃ। મગધેષુપજક્રામ ભગવાંશ્ચણ્ડકૌશિકઃ
થોડા સમય પછી મહાન તપસ્વી અને પૂજ્ય ચંડકૌશિક ફરી મગધમાં આવ્યા.
તસ્યાઽઽગમનસંહૃષ્ટઃ સામાત્યઃ સપુરઃ સરઃ। સભાર્યઃ સહ પુત્રેણ નિર્જગામ બૃહદ્રથઃ
તેમના આગમનથી આનંદિત થઈને બૃહદ્રથ પોતાના મંત્રીઓ, નાગરિકો, પત્ની અને પુત્ર સાથે તેમને મળવા ગયા.
પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયૈસ્તમર્ચયામાસ ભારત। સ નૃપો રાજ્યસહિતં પુત્રં તસ્મૈ ન્યવેદયત્
પાદ્ય, અર્જ્ય અને આચમનથી રાજાએ મહાત્માને સન્માન આપ્યો અને પોતાનો પુત્ર તથા રાજ્ય પણ તેમને અર્પણ કર્યો.
પ્રતિગૃહ્ય ચ તાં પૂજાં પાર્થિવાદ્ભગવાનૃષિઃ। ઉવાચ માગધં રાજન્પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના
રાજાની પૂજા સ્વીકારીને ભગવાન ઋષિ આનંદભર્યા હૃદયથી મગધના રાજાને બોલ્યા.
સર્વમેતન્મયા જ્ઞાતં રાજન્દિવ્યેન ચક્ષુષા। પુત્રસ્તુ શૃણુ રાજેન્દ્ર યાદૃશોઽયં ભવિષ્યતિ
હે રાજા, મેં આ બધું દૈવી દ્રષ્ટિથી જાણી લીધું છે; હવે, હે રાજાધિરાજ, સાંભળો કે તમારો પુત્ર આગળ શું બનશે.
અસ્ય રૂપં ચ સત્વં ચ બલમૂર્જિતમેવ ચ। એષ શ્રિયા સમુદિતઃ પુત્રસ્તવ ન સંશયઃ
તમારા પુત્રનું રૂપ, સ્વભાવ, બળ અને પરાક્રમ — એ બધું સમૃદ્ધિથી ભરપૂર છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
પ્રાપયિષ્યતિ તત્સર્વં વિક્રમેણ સમન્વિતઃ। અસ્ય વીર્યવતો વીર્યં નાનુયાસ્યન્તિ પાર્થિવાઃ
એ પરાક્રમી બધું પ્રાપ્ત કરશે; તેની શક્તિએ બીજા રાજાઓ તેની બરાબરી કરી શકશે નહીં.
પતતો વૈનતેયસ્ય ગતિમન્યે યથા ખગાઃ। વિનાશમુપયાસ્યન્તિ યે ચાસ્ય પરિપન્થિનઃ
જેમ બીજા પક્ષીઓ વેનતેના ઉડાનની ગતિ સુધી પહોંચી શકતા નથી, તેમ જે તેની સામે આવશે તેઓ વિનાશ પામશે.
દેવૈરપિ વિસૃષ્ટાનિ શસ્ત્રાણ્યસ્ય મહીપતે। ન રુજં જનયિષ્યન્તિ ગિરેરિવ નદીરયાઃ
હે રાજા, દેવતાઓએ છોડેલા શસ્ત્રો પણ તેને નુકસાન કરી શકશે નહીં, જેમ નદીઓ પર્વતને નુકસાન કરતી નથી.
સર્વમૂર્ધાભિષિક્તાનામેવ મૂર્ધ્નિ જ્વલિષ્યતિ। પ્રભાહરોઽયં સર્વેષાં જ્યોતિષામિવ ભાસ્કરઃ
બધા મુગટધારી રાજાઓમાં એનું તેજ ચમકશે, જેમ બધા તારાઓમાં પ્રકાશ આપતો સૂર્ય ચમકે છે.
એનમાસાદ્ય રાજાનઃ સમૃદ્ધબલવાહનાઃ। વિનાશમુપયાસ્યન્તિ શલભા ઇવ પાવકમ્
મહાન સેનાઓ અને સંપત્તિ ધરાવતાં રાજાઓ પણ તેને મળીને, જ્યોતમાં પડેલા પતંગિયાં જેમ, વિનાશ પામશે.
એષ શ્રિયઃ સમુદિતાઃ સર્વરાજ્ઞાં ગ્રહીષ્યતિ। વર્ષાસ્વિવોદીર્ણજલા નદીર્નદનદીપતિઃ
આ સમૃદ્ધિવાળો બધા રાજાઓની ધન-સંપત્તિ પોતાના હાથમાં લઈ લેશે, જેમ નદીનાથ વરસાદમાં નદીઓનું પાણી ખેંચે છે.