અનુરાગં પ્રજાનાં ચેત્યેવમષ્ટૌ વરાન્નૃપ। ગચ્છ ત્વં કૃતકૃત્યોઽસિ નિવર્તસ્વ જનાધિપ
અને પ્રજાનો પ્રેમ—હું તને આ આઠ આશીર્વાદ આપું છું, રાજા. હવે તારો હેતુ પૂરું થયો છે; પાછો ફર, પ્રજાના સ્વામી.
અનુજ્ઞાતઃ સ ઋષિણા પત્નીભ્યાં સહિતો નૃપઃ। પૌરૈરનુગતશ્ચાપિ વિવેશ સ્વપુરં તતઃ
મુનિએ અનુમતિ આપ્યા પછી, રાજાએ પોતાની પત્નીઓ સાથે અને નગરજનોની સાથે પોતાના શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો.
યથાસમયમાજ્ઞાય તદા સ નૃપસત્તમઃ। દ્વાભ્યામેકં ફલં પ્રાદાત્પત્નીભ્યાં ભરતર્ષભ
પછી, યોગ્ય સમય સમજીને, એ શ્રેષ્ઠ રાજાએ પોતાની બે પત્નીઓને એક ફળ આપ્યું.
મુનેશ્ચ બહુમાનેન કાલસ્ય ચ વિપર્યયાત્। તે તદામ્રં દ્વિધા કૃત્વા ભક્ષયામાસતુઃ શુભે
મુનિ પ્રત્યે વિશેષ માન અને સમય બદલાવને કારણે, બંને સારા સ્ત્રીએ એ કેરીને બે ભાગ કરી અને ખાધી.
તયોઃ સમભવદ્ગર્ભઃ ફલપ્રાશનસમ્ભવઃ। તે ચ દૃષ્ટ્વા સ નૃપતિઃ પરાં મુદમવાપ હ
ફળ ખાવાથી બંનેને ગર્ભ રહ્યો; આ જોઈને રાજાને ખૂબ આનંદ થયો.
અથ કાલે મહાપ્રાજ્ઞ યથાસમયમાગતે। જાયેતામુભે રાજઞ્શરીરશકલે તદા
પછી, યોગ્ય સમય આવ્યો ત્યારે, રાજા, બંને રાણીઓએ શરીરના બે અર્ધાં જન્માવ્યાં.
એકાક્ષિબાહુચરણે અર્ધોદરમુખસ્ફિચે। દૃષ્ટ્વા શરીરશકલે પ્રવેપતુરુભે ભૃશમ્
પ્રત્યેક અર્ધમાં એક આંખ, એક હાથ, એક પગ, અડધું પેટ, મોઢું અને નિતંબ હતું; આ અર્ધ શરીરો જોઈને બંને સ્ત્રીઓ ખૂબ ડરી ગઈ.
ઉદ્વિગ્રે સહ સંમન્ત્ર્ય તે ભગિત્યૌ તદાઽબલે। સજીવે પ્રાણિશકલે તત્યજાતે સુદુઃખિતે
ઘણા દુઃખ સાથે, બંને બેધારી સ્ત્રીઓએ પરસ્પર ચર્ચા કરી અને જીવતા અર્ધ શરીરોને ત્યજી દીધાં.
તયોર્ધાત્ર્યૌ સુસંવીતે કૃત્વા તે ગર્ભસમ્પ્લવે। નિર્ગમ્યાન્તઃ પુરદ્વારાત્સમુત્સૃજ્યાભિજગ્મતુઃ
બંને ધાત્રીમાતાઓએ એ બાળકોને સારી રીતે વાળી, શહેરના અંદરના દરવાજેથી બહાર લઈ જઈને ત્યાં મૂકી દીધાં.
દુકૂલાભ્યાં સુસઞ્છન્ને પાણ્ડરાભ્યામુભે તદા। અજ્ઞાતે કસ્યચિત્તે તુ જહતુસ્તે ચતુષ્પથે
પછી, બંને અર્ધ શરીરોને સફેદ વસ્ત્રોથી ઢાંકી, કોઈને ખબર ન પડે એ રીતે ચાર રસ્તા પર મૂકી દીધાં.
તતો વિવિશતુર્ધાત્ર્યૌ પુનરન્તઃ પુરં તદા। કથયામાસતુરુભે દેવીભ્યાં તુ પૃથક્પૃથક્
પછી, બંને ધાત્રીમાતાઓ પાછી મહેલમાં ગઈ અને બંને રાણીઓને અલગ અલગ બધું કહી સંભળાવ્યું.
તે ચતુષ્પથનિક્ષિપ્તે જરા નામાથ રાક્ષસી। જગ્રાહ મનુજવ્યાઘ્ર માંસશોણિતભોજના
પછી, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, જરા નામની રાક્ષસી, જે માંસ અને લોહી ખાય છે, એ ચાર રસ્તા પર મૂકાયેલા બંને અર્ધોને લઈ ગઈ.
કર્તુકામા સુખવહે શકલે સા તુ રાક્ષસી। સંયોજયામાસ તદા વિધાનબલચોદિતા
શુભ કાર્ય કરવાની ઇચ્છાથી અને વિધિના પ્રેરણે, એ રાક્ષસીએ બંને અર્ધોને જોડ્યા.
તે સમાનીતમાત્રે તુ શકલે પુરુષર્ષભ। એકમૂર્તિધરો વીરઃ કુમારઃ સમપદ્યત
બંને અર્ધો જોડાતા જ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, એક સાજો અને બહાદુર બાળક જન્મ્યો.
તતઃ સા રાક્ષસી રાજન્વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચના। ન શશાક સમુદ્વોદું વજ્રસારમયં શિશુમ્
પછી, રાજા, એ રાક્ષસી આશ્ચર્યથી આંખો ફાડીને જોઈ રહી, પણ એ બાળકનું શરીર વજ્ર જેટલું કઠણ હતું, તેથી એ એને ઉઠાવી શકી નહીં.
બાલસ્તામ્રતલં મુષ્ટિં કૃત્વા ચાસ્યે નિધાય સઃ। પ્રાક્રોશદતિસંરબ્ધઃ સતોય ઇવ તોયદઃ
એ બાળકે તાંબાના રંગની મુઠી બનાવીને મોઢામાં મૂકી, ભારે ગુસ્સાથી રડવાનું શરૂ કર્યું, જેમ પાણીથી ભરેલો મેઘ ગર્જના કરે.
તેન શબ્દેન સમ્ભ્રાન્તઃ સહસાઽન્તઃ પુરે જનઃ। નિર્જગામ નરવ્યાઘ્ર રાજ્ઞા સહ પરન્તપ
એ અવાજ સાંભળીને શહેરના અંદરના લોકો અને રાજા, દુશ્મનોને હરાવનાર, અચાનક ડરીને બહાર દોડી આવ્યા.
તે ચાબલે પરિમ્લાને પયઃ પૂર્ણપયોધરે। નિરાશે પુત્રલાભાય સહસૈવાબ્યગચ્છતામ્
એ બંને સ્ત્રીઓ, થાકેલી અને નિરાશ, દૂધથી ભરેલા સ્તન સાથે, પુત્રની આશા છોડી, પણ તત્કાળ ત્યાં આવી પહોંચી.
તે ચ દૃષ્ટ્વા તથાભૂતે રાજાનં ચેષ્ટસંતતિમ્। તં ચ બાલં સુબલિનં ચિન્તયામાસ રાક્ષસી
તેઓએ રાજાને અને તેની વંશને આવી પરિસ્થિતિમાં જોયા, અને એ મજબૂત બાળકને જોયો, ત્યારે રાક્ષસી વિચારવા લાગી.
નાર્હામિ વિષયે રાજ્ઞો વસન્તી પુત્રગૃદ્ધિનઃ। બાલં પુત્રમિમં હન્તું ધાર્મિકસ્ય મહાત્મનઃ
ધર્મી અને મહાન આત્માવાળા રાજાના રાજ્યમાં, જે પુત્રની ઇચ્છા રાખે છે, હું એના પુત્રને મારી ન શકું—મારે આવું કરવું યોગ્ય નથી.
સા તં બાલમુપાદાય મેઘલેખેન ભાસ્કરમ્। કૃત્વા ચ માનુષં રૂપમુવાચ વસુધાધિપમ્
પછી એ રાક્ષસી એ બાળકને ઉઠાવી, વાદળની રેખા જેવી દેખાતી માનવી રૂપ ધારણ કરી, ધરતીના રાજાને કહ્યું.
બૃહદ્રથ સુતસ્તેઽયં મયા દત્તઃ પ્રગૃહ્યતામ્। તવ પત્નીદ્વયે જાતો દ્વિજાતિવરશાસનાત્। ધાત્રીજનપરિત્યક્તો મયાઽયં પરિરક્ષિતઃ
આ તારો પુત્ર છે, બૃહદ્રથનો દીકરો, જે તારી બે રાણીઓથી, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણના આદેશથી જન્મ્યો હતો; ધાયાઓએ છોડી દીધો હતો, પણ મેં તેને સાચવી રાખ્યો છે.
તતસ્તે ભરતશ્રેષ્ઠ કાશિરાજસુતે શુભે। તં બાલમભિપદ્યાશુ પ્રસ્રવૈરભ્યષિઞ્જતામ્
પછી, ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ, કાશીરાજાની બંને પુત્રીઓએ તરત જ એ બાળકને ઉઠાવીને, વહેતા દૂધથી તેને સ્નાન કરાવ્યું.
તતઃ સ રાજા સંહૃષ્ટઃ સર્વં તદુપલભ્ય ચ। અપૃચ્છદ્ધેમગર્ભાભાં રાક્ષસીં તામરાક્ષસીમ્
પછી રાજા, બધું સમજીને અને આનંદિત થઈ, સોનેરી જેવી તેજવાળી, તાંબાના રંગની આંખવાળી રાક્ષસીને પૂછવા લાગ્યા.
કાત્વં કમલગર્ભાભે મમ પુત્રપ્રદાયિની। કામં મા બ્રૂહિ કલ્યાણિ દેવતા પ્રતિભાસિ મે
તું કોણ છે, કમળ જેવી આંખવાળી, મને પુત્ર આપનાર? સાચું કહે, શુભે, કેમ કે તું મને દેવી જેવી લાગે છે.
જરા નામાસ્મિ ભદ્રં તે રાક્ષસી કામરૂપિણી। તવ વેશ્મનિ રાજેન્દ્ર પૂજિતા ન્યવસં સુખમ્
હું જરા નામની રાક્ષસી છું, રાજા, જે મનગમતું રૂપ ધારણ કરી શકે છે; તારા મહેલમાં મને સન્માન મળ્યો અને હું આનંદથી રહી.
ગૃહે ગૃહે મનુષ્યાણાં નિત્યં તિષ્ઠામિ રાક્ષસી। ગૃહદેવીતિ નામ્ના વૈ પુરા સૃષ્ટા સ્વયંમ્ભુવા
હું દરેક મનુષ્યના ઘરમાં હંમેશા વસું છું, રાક્ષસી તરીકે; પહેલાં સ્વયંભૂએ મને 'ગૃહદેવી' નામે રચી હતી.
દાનવાનાં વિનાશાય સ્થાપિતા દિવ્યરૂપિણી। યો માં ભક્ત્યા લિખેત્કુડ્યે સપુત્રાં યૌવનાન્વિતામ્
દૈત્યોના વિનાશ માટે મને દૈવી રૂપે સ્થાપી હતી; જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક મને દીકરા સાથે, યુવાન અવસ્થામાં, દિવાલ પર ચિત્રિત કરે છે—
ગૃહે તસ્ય ભવેદ્વૃદ્ધિરન્યથા ક્ષયમાપ્નુયાત્। ત્વદ્ગૃહે તિષ્ઠમાનાઽહં પૂજિતાઽહં સદા વિભો
એના ઘરમાં હંમેશા વૃદ્ધિ થાય છે; નહીં તો ઘટાડો આવે છે. હે રાજા, તારા ઘરમાં હું હંમેશા પૂજાયેલી રહી છું.
લિખિતા ચૈવ કુડ્યેષુ પુત્રૈર્બહુભિરાવૃતા। ગન્ધપુષ્પૈસ્તથા ધૂપૈર્ભક્ષ્યભોજ્યૈઃ સુપૂજિતા
મને દિવાલો પર અનેક પુત્રો સાથે ચિત્રિત કરવામાં આવી છું અને સુગંધિત ફૂલો, ધૂપ અને વિવિધ ભોજનથી પૂજવામાં આવી છું.