કેચિદ્ધિ સૌહૃદા દેવે ન દોષં પરિચક્ષતે। સ્વાર્થહેતોસ્તથૈવાન્યે પ્રિયમેવ વદન્ત્યુત
કેટલાંક મિત્રતા માટે ત્રુટિ બતાવતા નથી, હે દેવ; અને કેટલાક પોતાના હિત માટે માત્ર મનગમતું જ કહે છે.
પ્રિયમેવ પરીપ્સન્તે કેચિદાત્મનિ યદ્ધિતમ્। એવમ્પ્રાયાશ્ચ દૃશ્યન્તે જનવાદાઃ પ્રયોજને
કેટલાંક માત્ર પોતાને જે ગમતું હોય એ જ ઇચ્છે છે, પોતાનું હિત સમજે છે; લોકોમાં પોતાના હિત માટે આવી જ વાતો જોવા મળે છે.
ત્વં તુ હેતૂનતીત્યૈતાન્કામક્રોધૌ વ્યુદસ્ય ચ। પરમં યત્ક્ષમં લોકે યથાવદ્વક્તુમર્હસિ
પણ તમે તો આ બધા કારણો પાર કરી, ઇચ્છા અને ક્રોધને દૂર કરી, દુનિયામાં જે સર્વોત્તમ અને યોગ્ય હોય એ જ પ્રમાણે કહેવું જોઈએ.
સર્વૈર્ગુણૈર્મહારાજ રાજસૂયં ત્વમર્હસિ। જાનતસ્ત્વેવ તે સર્વં કિઞ્ચિદ્વક્ષ્યામિ ભારત
હે મહારાજ, તમે બધા ગુણોથી રાજસૂય માટે યોગ્ય છો; છતાં, બધું જાણતા હોવા છતાં, હું થોડુંક કહું છું, હે ભારતવંશી.
જામદગ્ન્યેન રામેણ ક્ષત્રં યદવશેષિતમ્। તસ્માદવરજં લોકે યદિદં ક્ષત્રસંજ્ઞિતમ્
જામદગ્ન્ય રામે પછી જે ક્ષત્રિય બચ્યા, એ જ આજે દુનિયામાં ક્ષત્રિય તરીકે ઓળખાય છે.
કૃતોઽયં કલુસઙ્કલ્પઃ ક્ષત્રિયૈર્વસુધાધિપ। નિદેશવાગ્ભિસ્તત્તેહ વિદિતં ભરતર્ષભ
હે ધરતીના સ્વામી, આ ક્ષત્રિયોએ દુષ્ટ વિચાર અપનાવ્યા છે; હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, તેઓના આદેશ અને વાણી તમે અહીં સારી રીતે જાણો છો.
ઐલસ્યેક્ષ્વાકુવંશસ્ય પ્રકૃતિં પરિચક્ષતે। રાજાનઃ શ્રેણિબદ્ધાશ્ચ તથાઽન્યે ક્ષત્રિયા ભુવિ
આઇલ અને ઇક્ષ્વાકુ વંશની પ્રકૃતિ વર્ણવાય છે; અને રાજાઓ તથા અન્ય ક્ષત્રિયોએ પણ પેઢીવાર ધરતી પર રાજ કર્યું છે.
ઐલવંશ્યાશ્ચ યે રાજંસ્તથૈવેક્ષ્વાકવો નૃપાઃ। તાનિ ચૈકશતં વિદ્ધિ કુલાનિ ભરતર્ષભ
હે રાજા, આઇલ અને ઇક્ષ્વાકુ વંશના રાજાઓ—હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, જાણો કે આવી શતેક રાજવંશો છે.
યયાતેસ્ત્વેવ ભોજાનાં વિસ્તરો ગુણતો મહાન્। ભજતેઽદ્ય મહારાજ વિસ્તરં સચતુર્દિશમ્
પણ ભોજોમાં યયાતિવંશની મહાનતા ખાસ જાણીતી છે, હે મહારાજ, અને આજે એ ચારેય દિશામાં ફેલાઈ છે.
તેષાં તથૈવ તાં લક્ષ્મીં સર્વક્ષત્રમુપાસતે। ઇદાનીમેવ વૈ રાજઞ્જરાસન્ધો મહીપતિઃ
હવે બધા ક્ષત્રિયોએ એ જ વૈભવને સ્વીકાર્યું છે; અને આ સમયે, હે રાજા, જરાસંધ એ ધરતીના સ્વામી છે.
અભિભૂય શ્રિયં તેષાં કુલાનામભિષેચિતઃ। સ્થિતો મૂર્ધ્નિ નરેન્દ્રાણામોજસાઽઽક્રમ્ય સર્વશઃ
એમણે એ કુળોની સંપત્તિને જીતીને, રાજાભિષેક કર્યો છે; પોતાની શક્તિથી બધા રાજાઓમાં એ સર્વોપરી સ્થાને છે.
સોઽવનીં મધ્યમાં ભુક્ત્વા મિથો ભેદમમન્યત। પ્રભુર્યસ્તુ પરો રાજા યસ્મિન્નેકવશે જગત્
એમણે મધ્યભૂમિ પર રાજ કરીને, બધામાં ફૂટ પાડવાનો વિચાર કર્યો; પણ સાચો સ્વામી એ છે, જેના વશમાં આખી દુનિયા એક થાય છે.
સ સામ્રાજ્યં મહારાજ પ્રાપ્તો ભવતિ યોગતઃ। તં સ રાજા જરાસન્ધં સંશ્રિત્ય કિલ સર્વશઃ
હે રાજા, તેણે પોતાનું સામ્રાજ્ય જોડાણ દ્વારા મેળવ્યું, અને તે સંપૂર્ણપણે જરાસંધ પર આધાર રાખતો હતો.
રાજન્સેનાપતિર્જાતઃ શિશુપાલઃ પ્રતાપવાન્। તમેવ ચ મહારાજ શિષ્યવત્સમુપસ્થિતઃ
શિશુપાલ, જે બળવાન અને પ્રસિદ્ધ હતો, તે તેની સેના નો મુખ્ય બન્યો અને રાજા, તે શિષ્ય જેવો ભાવ રાખીને તેની પાસે ગયો.
વક્રઃ કરૂષાધિપતિર્માયાયોધી મહાબલઃ।। અપરૌ ચ મહાવીર્યૌ મહાત્માનૌ સમાશ્રિતૌ
વક્ર, કરૂષનો રાજા, જે મહાબળવાન અને માયાવિ યુદ્ધમાં નિપુણ હતો, અને બીજા બે મહાન અને ઉદાર વીરોએ પણ તેની શરણ લીધી.
જરાસન્ધં મહાવીર્યં તૌ હિંસડિમ્બિકાવુભૌ। વક્રદન્તઃ કરૂષસ્ય કરભો મેઘવાહનઃ। મૂર્ધ્ના દિવ્યં મણિં બિભ્રદ્યમદ્ભુતમણિં વિદુઃ
હંસ અને ડિમ્બક, બંને મહાવીર, જરાસંધ સાથે જોડાયા; વક્રદંત કરૂષનો, કરભ અને મેઘવાહન, એમના માથે દિવ્ય અને અદ્ભુત મણિ ધારણ કરતા હતા.
મરું ચ નરકં ચૈવ શાસ્તિ યો યવનાધિપઃ। અપર્યન્તબલો રાજા પ્રતીચ્યાં વરુણો યથા
યવનોના રાજા, જેની શક્તિ પશ્ચિમના વરુણ જેવી અપરંપાર છે, તે મરુ અને નરક દેશો પર રાજ કરે છે.
ભગદત્તો મહારાજ વૃદ્ધસ્તવ પિતુઃ સખા। સ વાચા પ્રણતસ્તસ્ય કર્મણા ચ વિશેષતઃ
હે રાજા, ભગદત્ત, જે વૃદ્ધ છે અને તમારા પિતાના મિત્ર છે, તેણે વાણી અને કાર્યથી વિશેષ સન્માન આપ્યું.
સ્નેહબદ્ધશ્ચ મનસા પિતૃવદ્ભક્તિમાંસ્ત્વયિ। પ્રતીચ્યાં દક્ષિણં ચાન્તં પૃથિવ્યાઃ પ્રતિ યો નૃપઃ
હૃદયથી સ્નેહથી બંધાયેલો અને તમને પિતા સમાન ભક્તિ ધરાવતો, તે પશ્ચિમ અને દક્ષિણના અંત સુધીની ધરતી પર રાજ કરે છે.
માતુલો ભવતઃ શૂરઃ પુરુજિત્કુન્તિવર્ધનઃ। સ તે સન્નિતિમાનેકઃ સ્નેહતઃ શત્રુસૂદનઃ
તમારા માતુલ પુરુજિત કુંતિવર્ધન, શૂરવીર છે અને અનેક મિત્રોની સાથે, શત્રુવિનાશક, સ્નેહવશあなたની પાસે ઊભા છે.
જરાસન્ધં ગતસ્ત્વેવ પુરા યો ન મયા હતઃ। પુરુષોત્તમવિજ્ઞાતો યોસૌ ચેદિષુ દુર્મતિઃ
જે કદી જરાસંધ પાસે ગયો હતો અને મારી દ્વારા મર્યો નહોતો, તે ચેદિમાં દુષ્ટબુદ્ધિ પુરુષોત્તમ તરીકે ઓળખાય છે.
આત્માનં પ્રતિજાનાતિ લોકેઽસ્મિન્પુરુષોત્તમમ્। આદત્તે સતતં મોહાદ્યઃ સ ચિહ્નં ચ મામકમ્
તે પોતાને આ દુનિયામાં સર્વોત્તમ પુરુષ કહે છે અને મોહવશ, હંમેશા મારી નિશાની પોતે ધારણ કરે છે.
વઙ્ગપુણ્ડ્રકિરાતેષુ રાજા બલસમન્વિતઃ। પૌણ્ડ્રકો વાસુદેવેતિ યોસૌ લોકેઽભિવિશ્રુતઃ
પૌંડ્રક, જે વંગ, પુંડ્ર અને કિરાતોમાં બળવાન છે અને દુનિયામાં 'વાસુદેવ' તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, તે મહાશક્તિશાળી રાજા છે.
ચતુર્થભાઙ્મહારાજ ભોજ ઇન્દ્રસખો બલી। વિદ્યાબલાદ્યો વ્યજયત્સ પાણ્ડ્યક્રથકૈશિકાન્
મહાન બળવાન ભોજ રાજા, ઇન્દ્રનો મિત્ર અને ચોથો ભાગ પામનાર, જ્ઞાન અને બળથી પાંડ્ય, કૃથક અને કૈશિકોને જીત્યો.
ભ્રાતા તસ્યાકૃતિઃ શૂરો જામદગ્ન્યસમોઽભવત્। સ ભક્તો માગધં રાજા ભીષ્મકઃ પરવીરહા
એનો ભાઈ, જે રૂપે શૂર અને જામદગ્નિપુત્ર સમાન છે, તે માગધનો ભક્ત રાજા ભીષ્મક છે, જે દુશ્મન વીરનો વિનાશક છે.
પ્રિયાણ્યાચરતઃ પ્રહ્વાન્સદા સમ્બન્ધિનસ્તતઃ। ભજતો ન ભજત્યસ્માનપ્રિયેષુ વ્યવસ્થિતઃ
સગાં માટે હંમેશા પ્રિય કાર્યો કરતો અને નમ્ર રહેતો, જે અમને માન આપતા નથી તેમને એ માન આપતો નથી, અને પોતાના પ્રિયજનોમાં સ્થિર રહે છે.
ન કુલં સબલં રાજન્નભ્યજાનાત્તથાઽઽત્મનઃ। પશ્યમાનો યશો દીપ્તં જરાસન્ધમુપસ્થિતઃ
હે રાજા, જરાસંધનું તેજસ્વી યશ જોઈને, તેણે પોતાનું શક્તિશાળી કુળ ઓળખ્યું નહીં અને તેની પાસે જતો રહ્યો.
ઉદીચ્યાશ્ચ તથા ભોજાઃ કુલાન્યષ્ટાદશ પ્રભો। જરાસન્ધભયાદેવ પ્રતીચીં દિશમાસ્થિતાઃ
એ જ રીતે, પ્રભુ, ઉત્તર દિશાના અઢાર ભોજ કુળો જરાસંધના ભયથી પશ્ચિમ દિશામાં ગયા.
શૂરસેના ભદ્રકારા બોધાઃ શાલ્વાઃ પટચ્ચરાઃ। સુસ્થલાશ્ચ સુકુટ્ટાશ્ચ કુલિન્દાઃ કુન્તિભિઃ સહ
શૂરસેન, ભદ્રકાર, બોધ, શાલ્વ, પટચ્ચર, સુસ્થલ, સુકુટ્ટ, કુલિંદ અને કુંતિઓ સાથે,
શાલ્વાયનાશ્ચ રાજાનઃ સોદર્યાનુચરૈઃ સહ। દક્ષિણા યે ચ પઞ્ચાલાઃ પૂર્વાઃ કુન્તિષુ કોસલાઃ
શાલ્વાયન રાજાઓ પોતાના ભાઈઓ અને અનુયાયીઓ સાથે, દક્ષિણના પંચાલ અને પૂર્વના કોશલ પણ કુંતિઓમાં હતા.