શુક્રો બૃહસ્પતિશ્ચૈવ બુધોઽઙ્કારક એવ ચ। શનૈશ્ચરશ્ચ રાહુશ્ચ ગ્રહાઃ સર્વે તથૈવ ચ
શુક્ર, બૃહસ્પતિ, બુધ, અંકારક, શનૈશ્ચર, રાહુ અને બધા ગ્રહો પણ આવ્યાં છે.
મન્ત્રો રથન્તરં ચૈવ હરિમાન્વસુમાનપિ। આદિત્યાઃ સાધિરાજાનો નામદ્વન્દ્વૈરુદાહૃતાઃ
મંત્ર, રથંતર, હરિમાન, વસુમાન, આદિત્યો અને રાજર્ષિઓ, બધા જોડી નામથી ઓળખાતા, ત્યાં હાજર છે.
મરુતો વિશ્વકર્મા ચ વસવશ્ચૈવ ભારત। તથા પિતૃગણાઃ સર્વે સર્વાણિ ચ હવીંષ્યથ
મરુતગણ, વિશ્વકર્મા, વસુઓ, અને પિતૃઓના બધા સમૂહ, તથા સર્વ હવન સામગ્રી પણ, હે ભારત, ત્યાં છે.
ઋગ્વેદઃ સામવેદશ્ચ યજુર્વેદશ્ચ પાણ્ડવ। અથર્વવેદશ્ચ તથા સર્વશાસ્ત્રાણિ ચૈવ હ
ઋગ્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ, હે પાંડવ, અને એ જ રીતે અથર્વવેદ તથા બધા શાસ્ત્રો પણ ત્યાં છે.
ઇતિહાસોપવેદાશ્ચ વેદાઙ્ગાનિ ચ સર્વશઃ। ગ્રહા યજ્ઞાશ્ચ સોમશ્ચ દેવતાશ્ચાપિ સર્વશઃ
ઇતિહાસ, ઉપવેદ, બધા વેદાંગ, ગ્રહો, યજ્ઞો, સોમ અને સર્વ દેવતાઓ પણ ત્યાં છે.
સાવિત્રી દુર્ગતરણી વાણી સપ્તવિધા તથા। મેધા ધૃતિઃ શ્રુતિશ્ચૈવ પ્રજ્ઞા બુદ્ધિર્યશઃ ક્ષમા
સાવિત્રી, દુઃખમાંથી પાર ઉતારનારી, સાત પ્રકારની વાણી, બુદ્ધિ, ધીરજ, શ્રવણશક્તિ, વિવેક, જ્ઞાન, યશ અને ક્ષમા—આ બધું ત્યાં છે.
સામાનિ સ્તુતિશસ્ત્રાણિ ગાથાશ્ચ વિવિધાસ્તથા। ભાષ્યાણિ તર્કયુક્તાનિ દેહવન્તિ વિશામ્પતે
સામગાન, સ્તુતિગીતો, વિવિધ ગાથાઓ, તર્કયુક્ત ભાષ્ય—all શરીરધારી રૂપે, હે રાજા, ત્યાં હાજર છે.
નાટકા વિવિધાઃ કાવ્યાઃ કથાખ્યાયિકારિકાઃ । તત્રતિષ્ઠન્તિ તે પુણ્યા યે ચાન્યે ગુરુપૂજકાઃ
વિવિધ નાટકો, કાવ્યો, વાર્તાઓ અને કથાઓ—ત્યાં એ પુણ્યાત્માઓ અને ગુરુની સેવા કરનારા બીજા પણ ઊભા છે.
ક્ષણા લવા મુહૂર્તાશ્ચ દિવા રાત્રિસ્તથૈવ ચ। અર્ધમાસાશ્ચ માસાશ્ચ ઋતવઃ ષટ્ ચ ભારત
પળ, ક્ષણ, મુહૂર્ત, દિવસ-રાત, પખવાડિયા, મહિના અને છ ઋતુઓ, હે ભારત, ત્યાં છે.
સંવત્સરાઃ પઞ્યયુગમહોરાત્રશ્ચતુર્વિધઃ। કાલચક્રં ચ તદ્દિવ્યં નિત્યમક્ષયમવ્યયમ્
વર્ષો, પાંચ યુગો, ચાર પ્રકારના દિવસ-રાત અને એ દિવ્ય, શાશ્વત, અક્ષય અને અવિનાશી સમયચક્ર પણ ત્યાં છે.
ધર્મચક્રં તથા ચાપિ નિત્યમાસ્તે યુધિષ્ઠિર। અદિતિર્દિતિર્દનુશ્ચૈવ સુરસા વિનતા ઇરા
ધર્મચક્ર પણ હંમેશાં ત્યાં છે, હે યુધિષ્ઠિર; અદિતિ, દિતિ, દનુ, સુરસા, વિનતા અને ઇરા પણ હાજર છે.
કાલિકા સુરભી દેવી સરમા ચાથ ગૌતમી
કાલિકા, સુરભી દેવી, સરમા અને ગૌતમીએ પણ ત્યાં સ્થાન લીધું છે.
પ્રભા કદ્રૂશ્ચ વૈ દેવ્યૌ દેવતાનાં ચ માતરઃ। રુદ્રાણી શ્રીશ્ચ લક્ષ્મીશ્ચ ભદ્રા ષષ્ઠી તથાઽપરા
પ્રભા અને કદ્રૂ, બે દેવીઓ, દેવતાઓની માતાઓ; રુદ્રાણી, શ્રી, લક્ષ્મી, ભદ્રા અને બીજી એક, શષ્ટી નામે, ત્યાં છે.
પૃથિવી ગાં ગતા દેવી હ્રીઃ સ્વાહા કીર્તિરેવ ચ। સુરા દેવી શચી ચૈવ તથા પુષ્ટિરરુન્ધતી
પૃથ્વી, ગાય રૂપે, દેવી; લાજ, સ્વાહા, કીર્તિ, સુરાદેવી, શચી, પુષ્ટિ અને અરુંધતી પણ ત્યાં છે.
સંવૃત્તિરાશા નિયતિઃ સૃષ્ટિર્દેવી રતિસ્તથા। એતાશ્ચાન્યાશ્ચવૈ દેવ્ય ઉપતસ્થુઃ પ્રજાપતિમ્
સંવૃતિ, આશા, નિયતિ, સર્જન અને રતિ દેવી—આ અને બીજી અનેક દેવીઓ પણ પ્રજાપતિની સેવા કરે છે.
આદિત્યા વસવો રુદ્રા મરુતશ્ચાસ્વિનાવપિ। વિશ્વેદેવાશ્ચ સાધ્યાશ્ચ પિતરશ્ચ મનોજવાઃ
આદિત્યો, વસુઓ, રુદ્રો, મરુતો, અશ્વિનીકુમારો, વિશ્વદેવો, સાધ્યો અને ઝડપથી ચાલતા પિતૃઓ પણ ત્યાં છે.
પિતૃણાં ચ ગણાન્વિદ્ધિ સપ્તૈવ પુરુષર્ષભ। મૂર્તિમન્તો વૈ ચત્વારસ્ત્રયશ્ચાપિ શરીરિણઃ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, જાણ કે પિતૃઓના સાત પ્રકાર છે—ચારે સ્વરૂપ ધરાવનારા છે અને ત્રણ શરીરવાળા છે.
વૈરાજશ્ચ મહાભાગા અગ્નિષ્વાત્તાશ્ચ ભારત। ગાર્હપત્યા નાકચરાઃ પિતરો લોકવિશ્રુતાઃ
હે ભારત, વૈરાજ, અગ્નિષ્વાત્ત, ગારહપત્ય અને નાકચર—આ પિતૃઓ જગતમાં બહુ પ્રસિદ્ધ છે.
સોમપા એકશૃઙ્ગાશ્ચ ચતુર્વેદાઃ કલાસ્તથા। એતે ચતુર્ષુ વર્ણેષુ પૂજ્યન્તે પિતરો નૃપ
સોમપા, એકશૃંગ, ચતુર્વેદ અને કલાઓ—આ પિતૃઓ ચારેય વર્ણોમાં માન પામે છે, હે રાજા.
એતૈરાપ્યાયિતૈઃ પુર્વં સોમશ્ચાપ્યાય્યતે પુનઃ। ત એતે પિતરઃ સર્વે પ્રજાપતિમુપસ્થિતાઃ
આ પિતૃઓ દ્વારા પહેલાં સોમનો પોષણ થયો હતો અને ફરીથી થાય છે; એ બધા પિતૃઓ પ્રજાપતિ પાસે ગયા છે.
ઉપાસતે ચ સંહૃષ્ટા બ્રહ્માણમમિતૌજસમ્। રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ દાનવા ગુહ્યકાસ્તથા
એ બધા આનંદપૂર્વક અમિત તેજવાળા બ્રહ્માને પૂજે છે; રાક્ષસ, પિશાચ, દાનવ અને ગુહ્યક પણ એમ જ કરે છે.
નાગાઃ સુપર્ણાઃ પશવઃ પિતામહમુપાસતે। સ્થાવરા જઙ્ગમાશ્ચૈવ મહાભૂતાસ્તથાઽપરે
નાગ, સુપર્ણ, પશુઓ અને પિતામહની પણ પૂજા થાય છે; સ્થાવર અને જંગમ જીવ, તેમજ અન્ય મહાભૂતો પણ.
પુરન્દરશ્ચ દેવેન્દ્રો વરુણો ધનદો યમઃ। મહાદેવઃ સહોમોઽત્ર સદા ગચ્છતિ સર્વશઃ
પુરંદર દેવોનો રાજા, વરુણ, ધનદ, યમ અને મહાદેવ હોમ સાથે હંમેશા ત્યાં જાય છે.
મહાસેનશ્ચ રાજેન્દ્ર સદોપાસ્તે પિતામહમ્। દેવો નારાયણસ્તસ્યાં તથા દેવર્ષયશ્ચ યે
મહાસેન હંમેશા પિતામહની પૂજા કરે છે, હે રાજેન્દ્ર; ત્યાં દેવ નારાયણ અને દેવર્ષિઓ પણ છે.
ઋષયો વાલખિલ્યાશ્ચ યોનિજાયોનિજાસ્તથા। યચ્ચ કિઞ્ચિત્રિલોકેઽસ્મિન્દૃશ્યતે સ્થાણુ જઙ્ગમમ્। સર્વં તસ્યાં મયા દૃષ્ટમિતિ વિદ્ધિ નરાધિપ
વાલખિલ્ય ઋષિઓ, યોનિથી અને યોનિ વિના જન્મેલા, અને ત્રણેય લોકમાં જે કંઈ સ્થાવર કે જંગમ દેખાય છે—આ બધું મેં ત્યાં જોયું છે, એ જાણો, હે રાજાધિરાજ.
અષ્ટાશીતિસહસ્રાણિ ઋષીણામૂર્ધ્વરેતસામ્। પ્રજાવતાં ચ પઞ્ચાશદૃષીણામપિ પાણ્ડવ
અઠ્ઠાશી હજાર ઊર્ધ્વરેતસ ઋષિઓ છે અને પચાસ ઋષિઓ સંતાનવાળા છે, હે પાંડવ.
તે સ્મ તત્ર યથાકામં દૃષ્ટ્વા સર્વે દિવૌકસઃ। પ્રણમ્ય શિરસા તસ્મૈ સર્વે યાન્તિ યથાગમમ્
ત્યાંના બધા દેવતાઓ, જેમને ઈચ્છા હોય તેમ જોઈ, એના શિરો નમાવીને યોગ્ય રીતે વિદાય લે છે.
અતિથીનાગતાન્દેવાન્દૈત્યાન્નાગાંસ્તથા દ્વિજાન્। યક્ષાન્મુપર્ણાન્કાલેયાન્ગન્ધર્વાપ્સરસસ્તથા
દેવો, દૈત્ય, નાગ, દ્વિજ, યક્ષ, સુપર્ણ, કાલેય, ગંધર્વ અને અપ્સરાઓ જે અતિથિરૂપે આવે છે—
મહાભાગાનમિતધીર્બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ। દયાવાન્સર્વભૂતેષુ યથાર્હં પ્રતિપદ્યતે
એ મહાભાગ્યશાળી અને સ્થિરબુદ્ધિ વાનાઓને, લોકપિતામહ બ્રહ્મા, જે સર્વજીવો પર દયાળુ છે, યોગ્ય રીતે આપે છે.
પ્રતિગૃહ્ય તુ વિશ્વાત્મા સ્વયં સ્વયમ્ભૂરમિતદ્યુતિઃ। સાન્ત્વમાનાર્થસમ્ભોગૈર્યુનક્તિ મનુજાધિપ
બધાને સ્વીકારીને, સર્વવ્યાપી, સ્વયંભૂ અને અજસ્ર તેજવાળા, પોતે જ મૃદુ વાણી, દાન અને ભોગથી જોડે છે, હે રાજા.