બ્રહ્મવ્રતમુપાસ્સ્વ ત્વં પ્રયતેનાન્તરાત્મના। તતોઽહં હિમવત્પૃષ્ઠે સમારબ્દો મહાવ્રતમ્
તમે અંતરાત્માની શુદ્ધિ અને ભક્તિથી બ્રહ્મવ્રત ધારણ કરો; પછી હું હિમાલયની ઢોળાણ પર મહાવ્રત આરંભ્યું.
તતઃ સ ભગવાન્સૂર્યો મામુપાદાય વીર્યવાન્। આગચ્છત્તાં સભાં બ્રાહ્મીં વિપાપ્મા વિગતક્લમઃ ?
પછી તે તેજસ્વી અને શક્તિશાળી સૂર્યદેવે મને લઈ જઈ બ્રહ્માજીની સભામાં પહોંચાડ્યો, જ્યાં કોઈ પાપ કે થાક નહોતો.
એવંરૂપેતિ સા શક્યા ન નિર્દેષ્ટું નરાધિપ। ક્ષણેન હિ બિભર્ત્યન્યદનિર્દેશ્યં વપુસ્તથા
એમનું સ્વરૂપ, રાજા, વર્ણવી શકાય તેમ નથી; કારણ કે એક પળમાં જ એ બીજું, એટલું જ અવિર્વચનિય સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
ન વેદ પરિમાણં વા સંસ્થાનં ચાપિ ભારત। ન ચ રૂપં મયા તાદૃક્ દૃષ્ટપૂર્વં કદાચન
એનું માપ કે આકાર કોઈને ખબર નથી, હે ભારત; અને એવું રૂપ મેં ક્યારેય જોયું નથી.
સુસુખા સા સદા રાજન્ન શીતા ન ચ ઘર્મદા। ન ક્ષુત્પિપાસે ન ગ્લાનિં પ્રાપ્યતાં પ્રાપ્તુવન્ત્યુત
એ જગ્યા હંમેશાં આનંદદાયી છે, રાજા; ત્યાં ઠંડક કે ગરમી નથી, ભૂખ, તરસ કે થાક પણ નથી.
નાનારૂપૈરિવ કૃતા મણિભિઃ સા સુભાસ્વરૈઃ। સ્તમ્ભૈર્ન ચ ધૃતા સા તુ શાશ્વતી ન ચ સા ક્ષરા
એ જગ્યા અનેક સુંદર રંગીન રત્નો જેવી દેખાય છે; એ કોઈ થાંભલાથી ટકી નથી, શાશ્વત છે અને ક્યારેય નાશ પામતી નથી.
દિવ્યૈર્નાનાવિધૈર્ભાવૈર્ભાસદ્ભિરમિતપ્રભૈઃ
ત્યાં દિવ્ય અને અનેક પ્રકારના તેજસ્વી સ્વરૂપો છે, જે અનંત પ્રકાશથી ઝગમગે છે.
અતિ ચન્દ્રં ચ સૂર્યં ચ શિખિનં ચ સ્વયમ્પ્રભા। દીપ્યતે નાકપૃષ્ઠસ્થા ભર્ત્સયન્વીવ ભાસ્કરમ્
એ પોતાનાં પ્રકાશથી ચાંદ્રમાને, સૂર્યને અને અગ્નિને પણ ઓવરાડી જાય છે; એ સ્વર્ગના શિખરે એવી તેજસ્વી રીતે પ્રકાશે છે કે જાણે સૂર્યને પણ લજાવતી હોય.
તસ્યાં સ ભગવાનાસ્તે વિદધદ્દેવમાયયા। સ્વયમેકોઽનિશં રાજન્સર્વલોકપિતામહઃ
ત્યાં ભગવાન પોતાનાં દિવ્ય માયાથી સતત નિવાસ કરે છે; હે રાજા, એ એકલાં સર્વલોકના પિતામહ છે.
ઉપતિષ્ઠન્તિ ચાપ્યેનં પ્રજાનાં પતયઃ પ્રભુમ્। દક્ષઃ પ્રચેતાઃ પુલહો મરીચિઃ કશ્યપઃ પ્રભુઃ
ત્યાં પ્રજાપતિઓ પણ ભગવાનની સેવા માટે આવે છે: દક્ષ, પ્રચેતસ, પુલહ, મરીચિ અને મહાશક્તિશાળી કશ્યપ.
ભૃગુરત્રિર્વસિષ્ઠશ્ચ ગૌતમોઽથ તથાઙ્ગિરાઃ। પુલસ્ત્યશ્ચ કતુશ્ચૈવ પ્રહ્લાદઃ કર્દમસ્તથા
ભૃગુ, અત્રિ, વશિષ્ઠ, ગૌતમ અને અંગિરા; પુલસ્ત્ય, ક્રતુ, પ્રહલાદ અને કાર્ડમ પણ ત્યાં હાજર છે.
અથર્વાઙ્ગિરસશ્ચૈવ વાલખિલ્યા સરીચિપાઃ। મનોઽન્તરિક્ષં વિદ્યાશ્ચ વાયુસ્તેજો જલં મહી
અથર્વા અને અંગિરા, વાલખિલ્ય અને સરીચિપ પણ; મન, આકાશ, વિદ્યા, વાયુ, તેજ, જળ અને પૃથ્વી પણ ત્યાં છે.
શબ્દસ્પર્શૌ તથા રૂપં રસો ગન્ધશ્ચ ભારત। પ્રકૃતિશ્ચ વિકારશ્ચ યચ્ચાન્યત્કારણં ભુવઃ
શબ્દ અને સ્પર્શ, રૂપ, રસ અને સુગંધ, હે ભારત; પ્રકૃતિ અને તેના પરિવર્તન, અને જગતના બીજા જે કારણો છે, એ બધું ત્યાં છે.
અગસ્ત્યશ્ચ મહાતેજા માર્કણ્ડેયશ્ચ વીર્યવાન્। જમદગ્નિર્ભરદ્વાજઃ સંવર્તશ્ચ્યવનસ્તથા
અગસ્ત્ય મહાતેજસ્વી, માર્કંડેય શક્તિશાળી; જમદગ્નિ, ભરદ્વાજ, સંવર્ત અને ચ્યવન પણ ત્યાં છે.
દુર્વાસાશ્ચ મહાભાગ ઋષ્ણશૃઙ્ગશ્ચ ધાર્મિકઃ। સનત્કુમારો ભગવાન્યોગાચાર્યો મહાતપાઃ
દુર્વાસા મહાભાગ્યશાળી, ઋષ્યશૃંગ ધર્મનિષ્ઠ; ભગવાન સનત્કુમાર, યોગાચાર્ય અને મહાતપસ્વી પણ ત્યાં છે.
અસિતો દેવલશ્ચૈવ જૈગીષવ્યશ્ચ તત્ત્વવિત્। ઋષભો જિતશત્રુશ્ચ મહાવીર્યસ્તથા મણિઃ
અસિત અને દેવલ, તથા તત્વજ્ઞાની જયગીષવ્ય; ઋષભ, જીતશત્રુ, મહાવીર્ય અને મણિ પણ હાજર છે.
આયુર્વેદસ્તથાઽષ્ટાઙ્ગો દેહવાંસ્તત્ર ભારત। ચન્દ્રમાઃ સહ નક્ષત્રૈરાદિત્યશ્ચ ગભસ્તિમાન્
આયુર્વેદ અને તેના આઠ અંગો પણ ત્યાં છે, હે ભારત; ચંદ્રમા તારા સાથે અને તેજસ્વી સૂર્ય પણ છે.
વાયવઃ ક્રતવશ્ચૈવ સઙ્કલ્પઃ પ્રાણ એવ ચ। મૂર્તિમન્તો મહાત્માનો મહાવ્રતપરાયણાઃ
વાયુ, યજ્ઞો, સંકલ્પ અને પ્રાણ પણ ત્યાં સ્વરૂપધારી છે; એ બધા મહાત્મા અને મહાવ્રતને અનુસરી રહેલા છે.
એતે ચાન્યે ચ બહવો બ્રહ્માણં સમુપસ્થિતાઃ। અર્થો ધર્મશ્ચ કામશ્ચ હર્ષો દ્વેષસ્તપો દમઃ
આ અને બીજા અનેક, ધન, ધર્મ, કામ, આનંદ, દ્વેષ, તપ અને દમ—આ બધાએ બ્રહ્માને મળવા આવ્યા છે.
આયાન્તિ તસ્યાં સહિતા ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ। વિંશતિઃ સપ્ત ચૈવાન્યે લોકપાલાશ્ચ સર્વશઃ
ત્યાં સાથે સાથે અનેક ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહ, સત્તાવીસ બીજા, અને બધા લોકપાળ પણ આવે છે.
શુક્રો બૃહસ્પતિશ્ચૈવ બુધોઽઙ્કારક એવ ચ। શનૈશ્ચરશ્ચ રાહુશ્ચ ગ્રહાઃ સર્વે તથૈવ ચ
શુક્ર, બૃહસ્પતિ, બુધ, અંકારક, શનૈશ્ચર, રાહુ અને બધા ગ્રહો પણ આવ્યાં છે.
મન્ત્રો રથન્તરં ચૈવ હરિમાન્વસુમાનપિ। આદિત્યાઃ સાધિરાજાનો નામદ્વન્દ્વૈરુદાહૃતાઃ
મંત્ર, રથંતર, હરિમાન, વસુમાન, આદિત્યો અને રાજર્ષિઓ, બધા જોડી નામથી ઓળખાતા, ત્યાં હાજર છે.
મરુતો વિશ્વકર્મા ચ વસવશ્ચૈવ ભારત। તથા પિતૃગણાઃ સર્વે સર્વાણિ ચ હવીંષ્યથ
મરુતગણ, વિશ્વકર્મા, વસુઓ, અને પિતૃઓના બધા સમૂહ, તથા સર્વ હવન સામગ્રી પણ, હે ભારત, ત્યાં છે.
ઋગ્વેદઃ સામવેદશ્ચ યજુર્વેદશ્ચ પાણ્ડવ। અથર્વવેદશ્ચ તથા સર્વશાસ્ત્રાણિ ચૈવ હ
ઋગ્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ, હે પાંડવ, અને એ જ રીતે અથર્વવેદ તથા બધા શાસ્ત્રો પણ ત્યાં છે.
ઇતિહાસોપવેદાશ્ચ વેદાઙ્ગાનિ ચ સર્વશઃ। ગ્રહા યજ્ઞાશ્ચ સોમશ્ચ દેવતાશ્ચાપિ સર્વશઃ
ઇતિહાસ, ઉપવેદ, બધા વેદાંગ, ગ્રહો, યજ્ઞો, સોમ અને સર્વ દેવતાઓ પણ ત્યાં છે.
સાવિત્રી દુર્ગતરણી વાણી સપ્તવિધા તથા। મેધા ધૃતિઃ શ્રુતિશ્ચૈવ પ્રજ્ઞા બુદ્ધિર્યશઃ ક્ષમા
સાવિત્રી, દુઃખમાંથી પાર ઉતારનારી, સાત પ્રકારની વાણી, બુદ્ધિ, ધીરજ, શ્રવણશક્તિ, વિવેક, જ્ઞાન, યશ અને ક્ષમા—આ બધું ત્યાં છે.
સામાનિ સ્તુતિશસ્ત્રાણિ ગાથાશ્ચ વિવિધાસ્તથા। ભાષ્યાણિ તર્કયુક્તાનિ દેહવન્તિ વિશામ્પતે
સામગાન, સ્તુતિગીતો, વિવિધ ગાથાઓ, તર્કયુક્ત ભાષ્ય—all શરીરધારી રૂપે, હે રાજા, ત્યાં હાજર છે.
નાટકા વિવિધાઃ કાવ્યાઃ કથાખ્યાયિકારિકાઃ । તત્રતિષ્ઠન્તિ તે પુણ્યા યે ચાન્યે ગુરુપૂજકાઃ
વિવિધ નાટકો, કાવ્યો, વાર્તાઓ અને કથાઓ—ત્યાં એ પુણ્યાત્માઓ અને ગુરુની સેવા કરનારા બીજા પણ ઊભા છે.
ક્ષણા લવા મુહૂર્તાશ્ચ દિવા રાત્રિસ્તથૈવ ચ। અર્ધમાસાશ્ચ માસાશ્ચ ઋતવઃ ષટ્ ચ ભારત
પળ, ક્ષણ, મુહૂર્ત, દિવસ-રાત, પખવાડિયા, મહિના અને છ ઋતુઓ, હે ભારત, ત્યાં છે.
સંવત્સરાઃ પઞ્યયુગમહોરાત્રશ્ચતુર્વિધઃ। કાલચક્રં ચ તદ્દિવ્યં નિત્યમક્ષયમવ્યયમ્
વર્ષો, પાંચ યુગો, ચાર પ્રકારના દિવસ-રાત અને એ દિવ્ય, શાશ્વત, અક્ષય અને અવિનાશી સમયચક્ર પણ ત્યાં છે.