એષા મયા સમ્પતતા વારુણી ભરતર્ષભ। દૃષ્ટપૂર્વા સભા રમ્યા કુબેરસ્ય સભાં શૃણુ
હે ભરતવંશી મહારાજ, મેં મારા પ્રવાસ દરમિયાન જે વરુણદેવની આ મનોહર સભા જોઈ હતી, તેનું વર્ણન કર્યું છે; હવે તમે કુબેરની સભા વિશે સાંભળો.
સભા વૈશ્રવણી રાજઞ્શતયોજનમાયતા। વિસ્તીર્ણા સપ્તતિશ્ચૈવ યોજનાનિ સિતપ્રભા
હે રાજા, વૈશ્વરવણની સભા એકસો યોજન લાંબી અને સિત્તેર યોજન પહોળી છે, અને તે સફેદ પ્રકાશથી ઝગમગતી છે.
તપસા નિર્જિતા રાજન્સ્વયં વૈશ્રવણેન સા। શશિપ્રભા પ્રાવરણા કૈલાસશિખરોપમા
હે રાજા, એ સભા વૈશ્વરવણે પોતાની તપસ્યાથી પ્રાપ્ત કરી છે; તેની છત ચાંદની જેવું તેજ ધરાવે છે અને તે કૈલાસ પર્વતની ચોટી જેવી દેખાય છે.
ગુહ્યકૈરુહ્યમાના સા ખે વિષક્તેવ શોભતે। દિવ્યા હેમમયૈરુચ્ચૈઃ પ્રાસાદૈરુપશોભિતા
ગુહ્યકોએ એ સભાને ઉંચે ઉઠાવી છે, જેથી તે આકાશમાં તરતી હોય તેવી લાગે છે; અને તે દિવ્ય સોનાના ઉંચા મહેલો વડે શોભાયમાન છે.
મહારત્નવતી ચિત્રા દિવ્યગન્ધા મનોરમા। સિતાભ્રશિખરાકારા પ્લવમાનેવ દૃશ્યતે
એ સભા મહાન રત્નોથી શોભાયમાન છે, અતિ સુંદર છે, દિવ્ય સુગંધથી સુગંધિત છે, મનોહર છે અને સફેદ વાદળની ચોટી જેવી દેખાય છે, જાણે તરતી હોય.
દિવ્યા હેમમયૈ રઙ્ગૈર્વિદ્યુદ્ભિરિવ ચિત્રિતા। તસ્યાં વૈશ્રવણો રાજા વિચિત્રાભરણામ્બરઃ
તેમાં સોનાના રંગમંચો વડે શોભાયમાન છે, જે વીજળી જેવી ઝગમગે છે; એ સભામાં વૈશ્વરવણ રાજા વિવિધ આભૂષણો અને વસ્ત્રો પહેરીને બેઠા છે.
સ્ત્રીસહસ્રૈર્વૃતઃ શ્રીમાનાસ્તે જ્વલિતકુણ્ડલઃ। `સહ પત્ન્યા મહારાજ ઋદ્ધ્યા સહ વિરાજતે
હજારો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા, તેજસ્વી કુંડળો પહેરેલા, પોતાની પત્ની સાથે અને વૈભવથી યુક્ત વૈશ્વરવણ મહારાજ ત્યાં બિરાજે છે.
સર્વાભરણભૂષિણ્યા વપુષ્મત્યા ધનેશ્વરઃ'। દિવાકરનિભે પુણ્યે દિવ્યાસ્તરણસંવૃતે। દિવ્યપાદોપધાને ચ નિષણ્ણઃ પરમાસને
ધનના સ્વામી વૈશ્વરવણ સર્વ આભૂષણોથી સજ્જ, સુંદર રૂપવાળા, દિવ્ય ચાદરો અને ગાદીથી આવૃત, સૂર્ય સમાન તેજવાળા, શ્રેષ્ઠ આસન પર બિરાજે છે.
મન્દારાણામુદારાણાં વનાનિ પરિલોડયન્। સૌગન્ધીકવનાનાં ચ ગન્ધં ગન્ધવહો વહન્
મંદારના સુંદર વનોમાં ફરતા અને સૌગંધિક વનોથી આવતી સુગંધને પોતાના સાથે લાવતા તેઓ આનંદ અનુભવે છે.
નલિન્યાશ્ચાલકાખ્યાયા નન્દનસ્ય વનસ્ય ચ। શીતો હૃદયસંહ્લાદી વાયુસ્તમુપસેવતે
અલકા નામની કમળની તળાવ અને નંદનવનમાંથી આવતી ઠંડી અને હૃદયને આનંદ આપતી પવન પણ તેમની સેવા કરે છે.
તત્ર દેવાઃ સગન્ધર્વા ગણૈરપ્સરસાં વૃતાઃ। દિવ્યતાનૈર્મહારાજ ગાયન્તિસ્મ સભાગતાઃ
હે મહારાજ, ત્યાં દેવતાઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો સાથે, દિવ્ય વાદ્યો વડે સંગીત ગાતા સભામાં હાજર રહે છે.
મિશ્રકેશી ચ રમ્ભા ચ ચિત્રસેના શુચિસ્મિતા। ચારુનેત્રા ઘૃતાચી ચ મેનકા પુઞ્જિકસ્થલા
મિશ્રકેશી, રંભા, ચિત્રસેના જે શુદ્ધ સ્મિતવાળી છે, ચારુનેત્રા, ઘૃતાચી, મેનકા અને પુંજિકસ્થલા,
વિશ્વાચી સહજન્યા ચ પ્રમ્લોચા ઉર્વશી
વિશ્વાચી, સહજન્યા, પ્રમ્લોચા અને ઉર્વશી,
વર્ગા ચ સૌરભેયી ચ સમીચી બુદ્બુદા લતા। એતાઃ સહસ્રશશ્ચાન્યા નૃત્તગીતવિશારદાઃ
વર્ગા, સૌરભેયી, સમીચી, બુદ્બુદા અને લતા—આ અને હજારો અન્ય, નૃત્ય અને ગીતમાં પારંગત છે.
ઉપતિષ્ઠન્તિ ધનદં ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ। અનિશં દિવ્યવાદિત્રૈર્નૃત્તગીતૈશ્ચ સ સભા
તે સભામાં ધનની દેવતા પાસે ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના ટોળા સતત હાજર રહે છે, તેઓ દિવ્ય વાદ્યો વગાડે છે, નૃત્ય કરે છે અને સુંદર ગીતો ગાય છે.
અશૂન્યા રુચિરા ભાતિ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ। કિન્નરા નામ ગન્ધર્વા નરા નામ તથાઽપરે
એ સભા ક્યારેય ખાલી રહેતી નથી, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહોથી તે હંમેશા સુંદર લાગે છે. ગંધર્વોમાં કેટલાકને કિન્નર કહે છે અને કેટલાકને નર કહે છે.
માણિભદ્રોઽથ ધનદઃ શ્વેતભદ્રશ્ચ ગુહ્યકઃ। કશેરકો ગણ્ડકણ્ડૂઃ પ્રદ્યોતશ્ચ મહાબલઃ
માણિભદ્ર, ધનની દેવતા, શ્વેતભદ્ર નામના ગુહ્યક, કશેરક, ગંડકંડૂ અને મહાબળવાન પ્રદ્યોત ત્યાં હાજર છે.
કુસ્તમ્બરુઃ પિશાચશ્ચ ગજકર્ણો વિશાલકઃ। વરાહકર્ણસ્તામ્રૌષ્ઠઃ ફલકક્ષઃ ફલોદકઃ
કુસ્તમ્બરુ, પિશાચ, ગજકર્ણ, વિશાલક, વરાહકર્ણ, તામ્રોષ્ઠ, ફલકક્ષ અને ફલોદક પણ ત્યાં છે.
હંસચૂડઃ શઇખાવર્તો હેમનેત્રો વિભીષણઃ। પુષ્પાનનઃ પિઙ્ગલકઃ શોણિતોદઃ પ્રવાલકઃ
હંસચૂડ, શૈખાવર્ત, હેમનેત્ર, વિભીષણ, પુષ્પાનન, પિંગલક, શોણિતોદ અને પ્રવાલક પણ હાજર છે.
વૃક્ષવાસ્યનિકેતશ્ચ ચીરવાસાશ્ચ ભારત। એતે ચાન્યે ચ બહવો યક્ષાઃ શતસહસ્રશઃ
ત્યાં વૃક્ષોમાં રહેતા, છાલના વસ્ત્ર પહેરતા અને અનેક યક્ષો છે, જેની સંખ્યા લાખો સુધી જાય છે, હે ભારત.
સદા ભગવતી લક્ષ્મીસ્તત્રૈવ નલકૂબરઃ। અહં ચ બહુશસ્તસ્યાં ભવન્ત્યન્યે ચ મદ્વિધાઃ
ત્યાં સદા ભગવતી લક્ષ્મી અને નલકુબર પણ હાજર છે. હું પોતે અને મારા જેવા અનેક લોકો પણ એ સ્થળે હાજર છીએ.
બ્રહ્મર્ષયો ભવન્ત્યત્ર તથા દેવર્ષયોઽપરે। ક્રવ્યાદાશ્ચ તથૈવાન્યે ગન્ધર્વાશ્ચ મહાબલાઃ
ત્યાં બ્રહ્મર્ષિ, દેવર્ષિ, માંસખોર અને શક્તિશાળી ગંધર્વો પણ હાજર છે.
ઉપાસતે મહાત્માનં તસ્યાં ધનદમીશ્વરમ્। ભગવાન્ભૂતસઙ્ઘૈશ્ચ વૃતઃ શતસહસ્રશઃ
એ સ્થળે બધા મહાત્મા ધનની દેવતાની ઉપાસના કરે છે, જે અનેક જીવોના ટોળાથી ઘેરાયેલા છે અને સંખ્યા લાખો સુધી જાય છે.
ઉમાપતિઃ પશુપતિઃ શૂલભૃદ્ભગનેત્રહા। ત્ર્યમ્બકો રાજશાર્દૂલ દેવી ચ વિગતક્લમા
ઉમાપતિ, પશુપતિ, ત્રિશૂલધારી, ભાગાના નેત્રને નાશ કરનાર, ત્ર્યંબક અને થાકમુક્ત દેવી પણ ત્યાં હાજર છે, હે રાજાશાર્દૂલ.
વામનૈર્વિકટૈઃ કુબ્જૈઃ ક્ષતજાક્ષૈર્મહારવૈઃ। મેદોમાંસાશનૈરુગ્રૈરુગ્રધન્વા મહાબલઃ
ત્યાં વામન, વિકટ, કુબડિયા, લાલ આંખવાળા, ભયાનક, ચરબી અને માંસ ખાવાવાળા, તથા ભયંકર ધનુષધારી મહાબળવાન લોકો પણ છે.
નાનાપ્રહરણૈરુગ્રૈર્વાતૈરિવ મહાજવૈઃ। વૃતઃ સખાયમન્વાસ્તે સદૈવ ધનદં નૃપ
વિભિન્ન ભયાનક શસ્ત્રો ધરાવનારા, પવન જેટલા ઝડપી મિત્રો સાથે, તે હંમેશા ધનની દેવતાની સેવા કરે છે, હે રાજા.
પ્રહૃષ્ટાઃ શતશશ્ચાન્યે બહુશઃ સપરિચ્છદાઃ। ગન્ધર્વાણાં ચ પતયો વિશ્વાવસુર્હહા હુહૂઃ
ત્યાં અનેક ખુશખુશાલ લોકો, તેમના સહયોગીઓ સાથે, ગંધર્વોના સ્વામી વિશ્વાવસુ, હાહા અને હુહુ પણ હાજર છે.
તુમ્બુરુઃ પ્રવતશ્ચૈવ શૈલૂષશ્ચ તથાઽપરઃ। ચિત્રસેનશ્ચ ગીતજ્ઞસ્તથા ચિત્રરથોપિ ચ
તુંબુરુ, પ્રવત, શૈલૂષ અને બીજા ઘણા, ગીતમાં નિપુણ ચિત્રસેન અને ચિત્રરથ પણ હાજર છે.
એતે ચાન્યે ચ ગન્ધર્વા ધનેશ્વરમુપાસતે। વિદ્યાધરાધિપશ્ચૈવ ચક્રધર્મા સહાનુજૈઃ
આ બધા અને બીજા અનેક ગંધર્વો ધનની દેવતાની ઉપાસના કરે છે. વિદ્યા ધરાવનારા ચક્રધર્મા પોતાના ભાઈઓ સાથે ત્યાં છે.
ઉપાચરતિ તત્ર સ્મ ધનાનામીશ્વરં પ્રભુમ્। કિન્નરાઃ શતશસ્તત્ર ધનાનામીશ્વરં પ્રભુમ્
ત્યાં કિન્નરોની સંખ્યા પણ સૈંકડો છે, જે ધનની દેવતા અને પ્રભુની સેવા કરે છે.