ગોદાવરી કૃષ્ણવેણી કાવેરી ચ સરિદ્વરા। કિમ્પુના ચ વિશલ્યા ચ તથા વૈતરણી નદી
ગોદાવરી, કૃષ્ણવેણી, શ્રેષ્ઠ કાવેરી, કિમ્પુના, વિશલ્યા અને વૈતરણી નદી પણ હાજર હતી.
તૃતીયા જ્યેષ્ઠિલા ચૈવ શોણશ્ચાપિ મહાનદઃ। ચર્મણ્વતી તથા ચૈવ પર્ણાશા ચ મહાનદી
તૃતીયા, જ્યેષ્ઠિલા, મહાનદ શોણ, ચર્મણ્વતી અને મહાનદ પર્ણાશા પણ ત્યાં હતી.
સરયૂર્વારવત્યાઽથ લાઙ્ગલી ચ સરિદ્વરા। કરતોયા તથાઽઽત્રેયી લૌહિત્યશ્ચ મહાનદઃ
સરયૂ, વારવતી, શ્રેષ્ઠ લાંગલી, કરતોયા, આત્રેયી અને મહાનદ લૌહિત્ય પણ હાજર હતી.
લઙ્ઘતી ગોમતી ચૈવ સન્ધ્યા ત્રિસ્રોતસી તથા। એતાશ્ચન્યાશ્ચ રાજેન્દ્ર સુતીર્થા લોકવિશ્રુતાઃ
લંઘતી, ગોમતી, સંધ્યા, ત્રિસ્રોતસ અને અન્ય લોકપ્રસિદ્ધ પવિત્ર તટવાળી નદીઓ પણ ત્યાં હતી.
સરિતઃ સર્વતશ્ચાન્યાસ્તીર્થાનિ ચ સરાંસિ ચ। કૂપાશ્ચ સપ્રસ્રવણા દેહવન્તો યુધિષ્ઠિર
અને હે યુધિષ્ઠિર, બધેની બધી નદીઓ, તીર્થો, સરોવર અને ઝરણાવાળા કૂવા—all સ્વરૂપ ધરાવનારા—પણ હાજર હતા.
પલ્વલાનિ તટાકાનિ દેહવન્ત્યથ ભારત। દિશસ્તથા મહી ચૈવ તથા સર્વે મહીધરાઃ
પલવલ, તળાવ—all સ્વરૂપ ધરાવનારા—અને દિશાઓ, ધરતી તથા બધા મહાન પર્વતો પણ ત્યાં હાજર હતા.
ઉપાસતે મહાત્માનં સર્વે જલચરાસ્તથા। ગીતવાદિત્રવન્તશ્ચ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ
ત્યાં બધાં જલચર પ્રાણીઓ એ મહાન આત્માને ભક્તિપૂર્વક પૂજે છે, અને સાથે સાથે ગાન તથા વાદ્યના મીઠા સ્વરે ગાન કરતા ગંધર્વો અને અપ્સરાઓનાં સમૂહો પણ તેની આરાધના કરે છે.
સ્તુવન્તો વરુણં તસ્યાં સર્વ એવ સમાસતે। મહીધરા રત્નવન્તો રસા યે ચ પ્રતિષ્ઠિતાઃ
ત્યાં બધા મળીને વરુણદેવની સ્તુતિ કરે છે અને એકઠાં થાય છે; રત્નોથી ભરપૂર પર્વતો અને રસા નદી પાસે સ્થિત રહેલા પણ ત્યાં ભેગા થાય છે.
કથયન્તઃ સુમધુરાઃ કથાસ્તત્ર સમાસતે। વારુણશ્ચ તથા મન્ત્રી સુનાભઃ પર્યુપાસતે
ત્યાં સૌ મીઠાં અને સુખદ વાર્તાલાપ કરે છે; અને વરુણદેવના મંત્રી સુનાભ પણ તેમની સેવા માટે હાજર રહે છે.
પુત્રપૌત્રૈઃ પરિવૃતો ગોનામ્ના પુષ્કરેણ ચ। સર્વે વિગ્રહવન્તસ્તે તમીશ્વરમુપાસતે
પુત્રો અને પૌત્રો, પુષ્કર અને ગૌ નામવાળા સૌ જીવાત્માઓએ ઘેરાયેલા રહીને એ ઇશ્વરની ભક્તિપૂર્વક ઉપાસના કરે છે.
એષા મયા સમ્પતતા વારુણી ભરતર્ષભ। દૃષ્ટપૂર્વા સભા રમ્યા કુબેરસ્ય સભાં શૃણુ
હે ભરતવંશી મહારાજ, મેં મારા પ્રવાસ દરમિયાન જે વરુણદેવની આ મનોહર સભા જોઈ હતી, તેનું વર્ણન કર્યું છે; હવે તમે કુબેરની સભા વિશે સાંભળો.
સભા વૈશ્રવણી રાજઞ્શતયોજનમાયતા। વિસ્તીર્ણા સપ્તતિશ્ચૈવ યોજનાનિ સિતપ્રભા
હે રાજા, વૈશ્વરવણની સભા એકસો યોજન લાંબી અને સિત્તેર યોજન પહોળી છે, અને તે સફેદ પ્રકાશથી ઝગમગતી છે.
તપસા નિર્જિતા રાજન્સ્વયં વૈશ્રવણેન સા। શશિપ્રભા પ્રાવરણા કૈલાસશિખરોપમા
હે રાજા, એ સભા વૈશ્વરવણે પોતાની તપસ્યાથી પ્રાપ્ત કરી છે; તેની છત ચાંદની જેવું તેજ ધરાવે છે અને તે કૈલાસ પર્વતની ચોટી જેવી દેખાય છે.
ગુહ્યકૈરુહ્યમાના સા ખે વિષક્તેવ શોભતે। દિવ્યા હેમમયૈરુચ્ચૈઃ પ્રાસાદૈરુપશોભિતા
ગુહ્યકોએ એ સભાને ઉંચે ઉઠાવી છે, જેથી તે આકાશમાં તરતી હોય તેવી લાગે છે; અને તે દિવ્ય સોનાના ઉંચા મહેલો વડે શોભાયમાન છે.
મહારત્નવતી ચિત્રા દિવ્યગન્ધા મનોરમા। સિતાભ્રશિખરાકારા પ્લવમાનેવ દૃશ્યતે
એ સભા મહાન રત્નોથી શોભાયમાન છે, અતિ સુંદર છે, દિવ્ય સુગંધથી સુગંધિત છે, મનોહર છે અને સફેદ વાદળની ચોટી જેવી દેખાય છે, જાણે તરતી હોય.
દિવ્યા હેમમયૈ રઙ્ગૈર્વિદ્યુદ્ભિરિવ ચિત્રિતા। તસ્યાં વૈશ્રવણો રાજા વિચિત્રાભરણામ્બરઃ
તેમાં સોનાના રંગમંચો વડે શોભાયમાન છે, જે વીજળી જેવી ઝગમગે છે; એ સભામાં વૈશ્વરવણ રાજા વિવિધ આભૂષણો અને વસ્ત્રો પહેરીને બેઠા છે.
સ્ત્રીસહસ્રૈર્વૃતઃ શ્રીમાનાસ્તે જ્વલિતકુણ્ડલઃ। `સહ પત્ન્યા મહારાજ ઋદ્ધ્યા સહ વિરાજતે
હજારો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા, તેજસ્વી કુંડળો પહેરેલા, પોતાની પત્ની સાથે અને વૈભવથી યુક્ત વૈશ્વરવણ મહારાજ ત્યાં બિરાજે છે.
સર્વાભરણભૂષિણ્યા વપુષ્મત્યા ધનેશ્વરઃ'। દિવાકરનિભે પુણ્યે દિવ્યાસ્તરણસંવૃતે। દિવ્યપાદોપધાને ચ નિષણ્ણઃ પરમાસને
ધનના સ્વામી વૈશ્વરવણ સર્વ આભૂષણોથી સજ્જ, સુંદર રૂપવાળા, દિવ્ય ચાદરો અને ગાદીથી આવૃત, સૂર્ય સમાન તેજવાળા, શ્રેષ્ઠ આસન પર બિરાજે છે.
મન્દારાણામુદારાણાં વનાનિ પરિલોડયન્। સૌગન્ધીકવનાનાં ચ ગન્ધં ગન્ધવહો વહન્
મંદારના સુંદર વનોમાં ફરતા અને સૌગંધિક વનોથી આવતી સુગંધને પોતાના સાથે લાવતા તેઓ આનંદ અનુભવે છે.
નલિન્યાશ્ચાલકાખ્યાયા નન્દનસ્ય વનસ્ય ચ। શીતો હૃદયસંહ્લાદી વાયુસ્તમુપસેવતે
અલકા નામની કમળની તળાવ અને નંદનવનમાંથી આવતી ઠંડી અને હૃદયને આનંદ આપતી પવન પણ તેમની સેવા કરે છે.
તત્ર દેવાઃ સગન્ધર્વા ગણૈરપ્સરસાં વૃતાઃ। દિવ્યતાનૈર્મહારાજ ગાયન્તિસ્મ સભાગતાઃ
હે મહારાજ, ત્યાં દેવતાઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો સાથે, દિવ્ય વાદ્યો વડે સંગીત ગાતા સભામાં હાજર રહે છે.
મિશ્રકેશી ચ રમ્ભા ચ ચિત્રસેના શુચિસ્મિતા। ચારુનેત્રા ઘૃતાચી ચ મેનકા પુઞ્જિકસ્થલા
મિશ્રકેશી, રંભા, ચિત્રસેના જે શુદ્ધ સ્મિતવાળી છે, ચારુનેત્રા, ઘૃતાચી, મેનકા અને પુંજિકસ્થલા,
વિશ્વાચી સહજન્યા ચ પ્રમ્લોચા ઉર્વશી
વિશ્વાચી, સહજન્યા, પ્રમ્લોચા અને ઉર્વશી,
વર્ગા ચ સૌરભેયી ચ સમીચી બુદ્બુદા લતા। એતાઃ સહસ્રશશ્ચાન્યા નૃત્તગીતવિશારદાઃ
વર્ગા, સૌરભેયી, સમીચી, બુદ્બુદા અને લતા—આ અને હજારો અન્ય, નૃત્ય અને ગીતમાં પારંગત છે.
ઉપતિષ્ઠન્તિ ધનદં ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ। અનિશં દિવ્યવાદિત્રૈર્નૃત્તગીતૈશ્ચ સ સભા
તે સભામાં ધનની દેવતા પાસે ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના ટોળા સતત હાજર રહે છે, તેઓ દિવ્ય વાદ્યો વગાડે છે, નૃત્ય કરે છે અને સુંદર ગીતો ગાય છે.
અશૂન્યા રુચિરા ભાતિ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ। કિન્નરા નામ ગન્ધર્વા નરા નામ તથાઽપરે
એ સભા ક્યારેય ખાલી રહેતી નથી, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહોથી તે હંમેશા સુંદર લાગે છે. ગંધર્વોમાં કેટલાકને કિન્નર કહે છે અને કેટલાકને નર કહે છે.
માણિભદ્રોઽથ ધનદઃ શ્વેતભદ્રશ્ચ ગુહ્યકઃ। કશેરકો ગણ્ડકણ્ડૂઃ પ્રદ્યોતશ્ચ મહાબલઃ
માણિભદ્ર, ધનની દેવતા, શ્વેતભદ્ર નામના ગુહ્યક, કશેરક, ગંડકંડૂ અને મહાબળવાન પ્રદ્યોત ત્યાં હાજર છે.
કુસ્તમ્બરુઃ પિશાચશ્ચ ગજકર્ણો વિશાલકઃ। વરાહકર્ણસ્તામ્રૌષ્ઠઃ ફલકક્ષઃ ફલોદકઃ
કુસ્તમ્બરુ, પિશાચ, ગજકર્ણ, વિશાલક, વરાહકર્ણ, તામ્રોષ્ઠ, ફલકક્ષ અને ફલોદક પણ ત્યાં છે.
હંસચૂડઃ શઇખાવર્તો હેમનેત્રો વિભીષણઃ। પુષ્પાનનઃ પિઙ્ગલકઃ શોણિતોદઃ પ્રવાલકઃ
હંસચૂડ, શૈખાવર્ત, હેમનેત્ર, વિભીષણ, પુષ્પાનન, પિંગલક, શોણિતોદ અને પ્રવાલક પણ હાજર છે.
વૃક્ષવાસ્યનિકેતશ્ચ ચીરવાસાશ્ચ ભારત। એતે ચાન્યે ચ બહવો યક્ષાઃ શતસહસ્રશઃ
ત્યાં વૃક્ષોમાં રહેતા, છાલના વસ્ત્ર પહેરતા અને અનેક યક્ષો છે, જેની સંખ્યા લાખો સુધી જાય છે, હે ભારત.