નારદેનૈવમુક્તસ્તુ ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ। પ્રાઞ્જલિર્ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધં તૈશ્ચ સર્વૈર્દ્વિજોત્તમૈઃ
નારદજીના આ શબ્દો સાંભળી, યુધિષ્ઠિર ભાઈઓ અને સર્વ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે હાથ જોડીને બોલ્યા.
નારદં પ્રત્યવાચેદં ધર્મરાજો મહામનાઃ। સભાઃ કથય તાઃ સર્વાઃ શ્રોતુમિચ્છામહે વયમ્
મહાન મનવાળા યુધિષ્ઠિરે નારદજીને કહ્યું: 'અમને બધી સભાઓનું વર્ણન કરો, અમે એ સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ.'
કિન્દ્રવ્યાસ્તાઃ સભા બ્રહ્મન્કિંવિસ્તારાઃ કિમાયતાઃ। પિતામહં ચ કે તસ્યાં સભાયાં પર્યુપાસતે
હે બ્રાહ્મણ, એ સભાઓમાં શું વૈભવ છે, કેટલી વિશાળ અને પહોળી છે? અને એ સભામાં પિતામહની આરાધના કોણ કરે છે?
વાસવં દેવરાજં ચ યમં વૈવસ્વતં ચ કે। વરુણં ચ કુબેરં ચ સભાયાં પર્યુપાસતે
એ સભામાં દેવરાજ વાસવ, વિવસ્વતપુત્ર યમ, વરુણ અને કુબેરની આરાધના કોણ કરે છે?
એતત્સર્વં યથાન્યાયં બ્રહ્મર્ષે વદતસ્તવ। શ્રોતુમિચ્છામ સહિતાઃ પરં કૌતૂહલં હિ નઃ
હે બ્રહ્મર્ષિ, તમે જે રીતે બધું યોગ્ય રીતે વર્ણવો છો, અમે બધા ખૂબ ઉત્સુકતાથી સાંભળવા માંગીએ છીએ, કેમ કે અમારી જિજ્ઞાસા ખરેખર ઘણી છે.
એવમુક્તઃ પાણ્ડવેન નારદઃ પ્રત્યભાષત। ક્રમેણ રાજન્દિવ્યાસ્તાઃ શ્રૂયન્તામિહ નઃ સભાઃ
પાંડુપુત્રે આવું કહ્યાના પછી, નારદજીએ ઉત્તર આપ્યો: 'હે રાજા, હવે તમે મારા પાસેથી આ દૈવી સભાઓનું વર્ણન ક્રમશઃ સાંભળો.'
કથયિષ્યે સભાં યામ્યાં યુધિષ્ઠિર નિબોધ તામ્। વૈવસ્વતસ્ય યાં પાર્થ વિશ્વકર્મા ચકાર હ
હે યુધિષ્ઠિર, હવે હું દક્ષિણ દિશાની સભાનું વર્ણન કરીશ, ધ્યાનથી સાંભળો. આ સભા વૈવસ્વત માટે વિશ્વકર્માએ બનાવી હતી.
તૈજસી સા સભા રાજન્બભૂવ શતયોજના। વિસ્તારાયામસમ્પન્ના ભૂયસી ચાપિ પાણ્ડવ
હે રાજા, એ સભા તેજથી ભરપૂર હતી, લંબાઈ અને પહોળાઈમાં શતયોજન જેટલી વિશાળ હતી અને ખૂબ જ વિશાળ હતી, હે પાંડવ.
અર્કપ્રકાશા ભ્રાજિષ્ણુઃ સર્વતઃ કામરૂપિણી। નાતિશીતા ચ ચાત્યુષ્ણા મનસશ્ચ પ્રહર્ષિણી
એ સભા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી, ચારે બાજુથી ઝગમગતી, ઈચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરતી, ન તો વધારે ઠંડી અને ન વધારે ગરમ, અને મનને આનંદ આપનારી હતી.
ન શોકો ન જરા તસ્યાં ક્ષુત્પિપાસે ન ચાપ્રિયમ્। ન ચ દૈન્યં ક્લમો વાઽપિ પ્રતિકૂલં ન ચાપ્યુત
એમાં ન તો કોઈ દુઃખ છે, ન વૃદ્ધાવસ્થા, ન ભૂખ કે તરસ, ન કોઈ અપ્રિય વસ્તુ, ન દુઃખી થવું કે થાક, અને ન તો કંઈ વિપરીત છે.
સર્વે કામાઃ સ્થિતાસ્તસ્યાં યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ। રસવચ્ચ પ્રભૂતં ચ ભક્ષ્યં ભોજ્યમરિન્દમ
એમાં સર્વે દૈવી અને માનવીય ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે; ત્યાં ભરપૂર અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન અને વ્યંજન મળે છે, હે શત્રુવિજયી.
લેહ્યં ચોપ્યં ચ પેયં ચ હૃદ્યં સ્વાદુ મનોહરમ્। પુણ્યગન્ધાઃ સ્રજસ્તસ્ય નિત્યં કામફલા દ્રુમાઃ
ત્યાં વિવિધ લહેજતદાર ચટણીઓ અને પીણાં છે, જે હૃદયને ભાવે, મીઠા અને મનમોહક છે; ત્યાં પવિત્ર સુગંધવાળી માળાઓ અને ઈચ્છા મુજબ ફળ આપતા વૃક્ષો છે.
રસવન્તિ ચ તોયાનિ શીતાન્યુષ્ણાનિ ચૈવ હિ। તસ્યાં રાજર્ષયઃ પુણ્યાસ્તથા બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ
ત્યાંનું પાણી સ્વાદિષ્ટ છે, ઠંડું કે ગરમ પણ મનગમતું મળે છે; એ સભામાં પુણ્યશાળી રાજર્ષિઓ અને નિર્મળ બ્રહ્મર્ષિઓ વસે છે.
યમં વૈવસ્વતં તાત પ્રહૃષ્ટાઃ પર્યુપાસતે। યયાતિર્નહુષઃ પુરુર્માન્ધાતા સોમકો નુગઃ
હે પ્રિય, ત્યાં ખુશહાલ આત્માઓ વૈવસ્વતપુત્ર યમરાજની ઉપાસના કરે છે: યયાતિ, નહુષ, પુરુરવા, મંધાતા, સોમક અને નુગા પણ ત્યાં છે.
ત્રસદસ્યુશ્ચ રાજર્ષિઃ કૃતવીર્યઃ શ્રુતશ્રવાઃ। અરિષ્ટનેમિઃ સિદ્ધશ્ચ કૃતવેગઃ કૃતિર્નિમિઃ
ત્યાં રાજર્ષિ ત્રસદસ્યુ, કૃતવીર્ય, શ્રુતશ્રવાસ, અરીષ્ટનેમી, સિદ્ધ, કૃતવેગ, કૃતિ અને નિમિ પણ છે.
પ્રતર્દનઃ શિબિર્મત્સ્યઃ પૃથુલાક્ષો બૃહદ્રથઃ। વાર્તો મરુત્તઃ કુષિકઃ સાઙ્કાશ્યઃ સાઙ્કૃતિર્ધ્રુવઃ
પ્રતર્દન, શિબી, મચ્છ્ય, પૃથુલાક્ષ, બૃહદ્રથ, વાર્ત, મરુત્ત, કુશિક, સાંકાશ્ય, સાંકૃતિ અને ધ્રુવ પણ ત્યાં છે.
ચતુરશ્ચઃ સદસ્યોર્મિઃ કાર્તવીર્યશ્ચ પાર્થિવઃ। ભરતઃ સુરથશ્ચૈવ સુનીથો નિશઠોઽનલઃ
ચતુરશ્ચ, સદસ્યોર્મિ, પૃથ્વીપતિ કાર્તવીર્ય, ભરત, સુરથ, સુનીથ, નિશથ અને અનલ પણ ત્યાં છે.
દિવોદાસશ્ચ સુમના અમ્બરીષો ભગીરથઃ। વ્યશ્વઃ સદશ્વો વાઘ્ર્યશ્વઃ પૃથુવેગઃ પૃથુશ્રવાઃ
દિવોદાસ, સુમન, અંબરીષ, ભગીરથ, વ્યશ્વ, સદશ્વ, વાઘ્ર્યશ્વ, પૃથુવેગ અને પૃથુશ્રવાસ પણ ત્યાં છે.
પૃપદશ્વો વસુમનાઃ ક્ષુપશ્ચ સુમહાબલઃ। રુષદ્રુર્વૃષસેનશ્ચ પુરુકુત્સો ધ્વજી રથી
પ્રિપદશ્વ, વસુમન, મહાબલશાળી ક્ષુપ, રૂષદ્રુ, વૃષસેન, પુરુકુત્સ, ધ્વજી અને રથિ પણ ત્યાં છે.
આર્ષ્ટિષેણો દિલીપશ્ચ મહાત્મા ચાપ્યુશીનરઃ। ઔશીનરિઃ પુણ્ડરીકઃ શર્યાતિઃ શરભઃ શુચિઃ
આર્ષ્ટિષેણ, દિલીપ, મહાત્મા ઉશીનર, ઔશીનરી, પુંડરીક, શર્યાતિ, શરભ અને શુચિ પણ ત્યાં છે.
અઙ્ગો રિષ્ટશ્ચ વેનશ્ચ દુષ્યન્તઃ સૃઞ્જયો જયઃ। ભાઙ્ગાસુરિઃ સુનીથશ્ચ નિષધોઽથ વહીનરઃ
અંગ, ઋષ્ટ, વેન, દુષ્યંત, સૃંજય, જય, ભાંગાસુરી, સુનીથ, નિષધ અને વહીનર પણ ત્યાં છે.
કરન્ધમો બાહ્લિકશ્ચ સુદ્યુમ્નો બલવાન્મધુઃ। ઐલો મરુત્તશ્ચ તથા બલવાન્પૃથિવીપતિઃ
કરણ્ધમ, બાહ્લિક, સુદ્યુમ્ન, બલવાન મધુ, ઐલ અને પૃથ્વીપતિ મરુત્ત પણ ત્યાં છે.
કપોતરોમા તૃણકઃ સહદેવાર્જુનૌ તથા। વ્યશ્વઃ સાશ્વઃ કૃશાશ્વશ્ચ શશબિન્દુશ્ચ પાર્થિવઃ
કપોતરોમ, તૃણક, સહદેવ, અર્જુન, વ્યશ્વ, સાશ્વ, કૃશાશ્વ અને રાજા શશબિંદુ.
રામો દાશરથિશ્ચૈવ લક્ષ્મણોઽથ પ્રતર્દનઃ। અલર્કઃ કક્ષસેનશ્ચ ગયો ગૌરાઓશ્વ એવ ચ
રામ, દશરથપુત્ર, લક્ષ્મણ, પછી પ્રતિર્દન, અલર્ક, કક્ષસેન, ગય અને ગૌરાશ્વ પણ.
જામદગ્ન્યશ્ચ રામશ્ચ નાભાગસગરૌ તથા। ભૂરિદ્યુમ્નો મહાશ્વશ્ચ પૃથાશઅવો જનકસ્તથા
જામદગ્ન્ય રામ, નાભાગ, સગર, ભૂરિદ્યુમ્ન, મહાશ્વ, પૃથાશ્વ અને જનક પણ.
રાજા વૈન્યો વારિસેનઃ પુરિજિજ્જનમેજયઃ। બ્રહ્મદત્તસ્ત્રિગર્તિશ્ચ રાજોપરિચરસ્તથા
રાજા વૈન્ય, વારિસેન, પુરુજિત, જનમેજય, બ્રહ્મદત્ત, ત્રિગર્ત અને રાજા ઉપરિચર.
ઇન્દ્રદ્યુમ્નો ભીમજાનુર્ગૌરપૃષ્ઠોઽનઘો લયઃ। પદ્મોઽથ મુચુકુન્દશ્ચ ભૂરિદ્યુમ્નઃ પ્રસેનજિત્
ઇન્દ્રદ્યુમ્ન, ભીમજાનુ, ગૌરપૃષ્ઠ, અનઘ, લય, પદ્મ, મુચુકુંદ, ભૂરિદ્યુમ્ન અને પ્રસેનજિત.
અરિષ્ટનેમિઃ સુદ્યુમ્નઃ પૃથુલાશ્વોઽષ્ટકસ્તથા। શતં મત્સ્યા નૃપતયઃ શતં નીપાઃ શતં હયાઃ
અરિષ્ટનેમિ, સુદ્યુમ્ન, પૃથુલાશ્વ, અષ્ટક, સો મત્સ્ય રાજાઓ, સો નીપ રાજાઓ અને સો હય.
ધૃતરાષ્ટ્રાશ્ચૈકશતમશીતિર્જનમેજયાઃ। શતં ચ બ્રહ્મદત્તાનાં વીરિણામીરિણાં શતમ્
સો ધૃતરાષ્ટ્રો, એંસી જનમેજયો, સો બ્રહ્મદત્તો, સો વીરિણો અને સો ઈરિણો.
ભીષ્ણાણાં દ્વે શતેઽપ્યત્ર ભીમાનાં તુ તથા શતમ્। શતં ચ પ્રતિવિન્ધ્યાનાં શતં નાગાઃ શતં હયાઃ
બે સો ભીષ્ણો, એ જ રીતે સો ભીમો, સો પ્રતિવિંધ્યો, સો નાગો અને સો હય.