તાં સ્મ તત્ર મયેનોક્તા રક્ષન્તિ ચ વહન્તિ ચ। સભામષ્ટૌ સહસ્રાણિ કિઙ્કરા નામ રાક્ષસાઃ
ત્યાં માયાના કહેવા મુજબ, આઠ હજાર રાક્ષસ નામના સેવકો એ સભાની રક્ષા અને સેવા કરે છે.
અન્તરિક્ષચરા ઘોરા મહાકાયા મહાબલાઃ। રક્તાક્ષાઃ પિઙ્ગલાક્ષાશ્ચ શુક્તિકર્ણાઃ પ્રહારિણઃ
આ રાક્ષસો આકાશમાં ફરતા, ભયાનક, વિશાળ શરીર અને મહાન બળવાળા, લાલ અને પીળા આંખોવાળા, શંખ જેવાં કાન ધરાવતા અને યુદ્ધકુશળ છે.
તસ્યાં સભાયાં નલિનીં ચકારાપ્રતિમાં મયઃ। વૈદૂર્યપત્રવિતતાં મણિનાલમયામ્બુજામ્
એ મહાસભામાં માયાએ એક અનોખું કમળનું તળાવ બનાવ્યું, જેમાં પાંદડા વૈદૂર્યના હતા અને કમળનાં ડાંડા તથા ફૂલો કિંમતી રત્નોથી બનાવેલા હતા.
પદ્મસૌગન્ધિકવતીં નાનાદ્વિજગણાયુતામ્। પુષ્પિતૈઃ પઙ્કજૈશ્ચિત્રાં કૂર્મૈર્મત્સ્યૈશ્ચ કાઞ્ચનૈઃ। ચિત્રસ્ફટિકસોપાનાં નિષ્પઙ્કસલિલાં શુભામ્
તે તળાવ કમળ અને સુગંધિત ફૂલોની સુગંધથી મહેકતું હતું, અનેક પ્રકારના પક્ષીઓથી ભરેલું હતું, ખીલેલા કમળોથી શોભતું, સુવર્ણ કાચબા અને માછલીઓથી સજ્જ, ચમકતા સ્ફટિકના પાવથીઓ અને નિર્મળ, સ્વચ્છ પાણીથી ભરેલું હતું.
મન્દાનિલસમુદ્ધૂતાં મુક્તાબિન્દુભિરાચિતામ્। મહામણિશિલાપટ્ટબદ્ધપર્યન્તવેદિકામ્
હળવા પવનથી તેનું પાણી ધીમે ધીમે લહેરાતું હતું, તેમાં મુક્તાના ટીપાં છટકાયેલા હતા અને આસપાસ મહારત્નોની પાટિયાંથી બનેલા ચબુતરાં હતાં.
મણિરત્નચિતાં તાં તુ કેચિદભ્યેત્ય પાર્થિવાઃ। દૃષ્ટ્વાપિ નાભ્યજાનન્ત તેઽજ્ઞાનાત્પ્રપતન્ત્યુત
કેટલાંક રાજાઓ એ રત્નોથી શોભતા તળાવ પાસે આવ્યા, પણ અજ્ઞાનતાથી એ બનાવટ છે એ સમજ્યા નહીં અને ખરેખર તેમાં પડી ગયા.
તાં સભામભિતો નિત્યં પુષ્પવન્તો મહાદ્રુમાઃ। આસન્નાનાવિધા લોલાઃ શીતચ્છાયા મનોરમાઃ
આ મહાસભાની આસપાસ હંમેશાં અનેક પ્રકારના મોટા, ફૂલોવાળા વૃક્ષો ઊભા રહેતા, જે હળવે હલનચલન કરતા અને ઠંડો છાંયો આપતા, મનને આનંદ આપતા.
કાનનાનિ સુગન્ધીનિ પુષ્કરિણ્યશ્ચ સર્વશઃ। હંસકારણ્ડવોપેતાશ્ચક્રવાકોપશોભિતાઃ
ચારે બાજુ સુગંધિત વનરાજી અને કમળવાળી તળાવીઓ હતી, જેમાં હંસ, કાંદાં અને ચક્રવાક પક્ષીઓથી શોભા પામતી હતી.
જલજાનાં ચ પદ્માનાં સ્થલજાનાં ચ સર્વશઃ। મારુતો ગન્ધમાદાય પાણ્ડવાન્સ્મ નિષેવતે
પવન પાણીમાં અને જમીન પર ઉગેલા બધા કમળોની સુગંધ લઈને પાંડવોની સેવા કરતો.
ઈદૃશીં તાં સભાં કૃત્વા માસૈઃ પરિચતુર્દશૈઃ। નિષ્ઠિતાં ધર્મરાજાય મયો રાજન્ન્યવેદયત્
આવી મહાસભા ચૌદ મહિના માં તૈયાર કરીને માયાએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને તેની પૂર્ણતા અંગે જાણ કરી.
તાં તુ કૃત્વા સભાં શ્રેષ્ઠાં મયશ્ચાર્જુનમબ્રવીત્। ભૂતાનાં ચ મહાવીર્યો ધ્વજાગ્રે કિઙ્કરો ગણઃ
એ શ્રેષ્ઠ મહાસભા બનાવીને માયાએ અર્જુનને કહ્યું, જે ભૂતોમાં સૌથી પરાક્રમી છે, ધ્વજના શિખરે ધ્વજ અને તેની સાથેના ગણા વિશે.
તવ વિષ્ફારઘોષેણ મેઘવન્નિનદિષ્યતિ। અયં હિ સૂર્યસઙ્કાશો જ્વલનસ્ય રથો મહાન્।। 2
તારા ધનુષ્યની ડોરીના ઘોષથી આકાશ ગુંજી ઉઠશે, કેમ કે આ અગ્નિદેવનું મહાન રથ છે, જે સૂર્ય જેવું તેજસ્વી છે.
ઇમે ચ દિવિજાઃ શ્વેતા વીર્યવન્તો હયોત્તમાઃ। માયામયઃ કૃતો હ્યેષ ધ્વજો વાનરલક્ષણઃ
આ રહ્યા દેવલોકના સફેદ, બળવાન અને ઉત્તમ ઘોડા; અને આ વાનરચિહ્નિત ધ્વજ પણ માયાથી બનાવેલો છે.
અસજ્જમાનો વૃક્ષેષુ ધૂમકેતુરિવોચ્છ્રિતઃ। બહુવર્ણં હિ લક્ષ્યેત ધ્વજં વાનરલક્ષણમ્
આ ધ્વજ વૃક્ષોમાં અટકતો નથી, ધૂમ્રકેતુ જેવો ઊંચો ઊઠે છે; વાનરચિહ્નિત આ ધ્વજ અનેક રંગોમાં દેખાશે.
ધ્વજોત્કટં હ્યનવમં યુદ્ધે દ્રક્ષ્યસિ વિષ્ઠિતમ્। એવ વીરઃ સવ્યસાચિન્ધ્વજસ્યાન્તે ભવિષ્યતિ
યુદ્ધમાં તું આ ધ્વજને ઊંચો અને બેજોડ ઊભેલો જોશે; અને વામપક્ષી ધનુર્ધર એ ધ્વજના અંતે રહેશે.
ઇત્યુક્ત્વાઽઽલિઙ્ગ્ય વીભત્સું વિસૃષ્ટઃ પ્રયયૌ મયઃ
આ રીતે કહીને અને અર્જુનને ભેટી, માયા ત્યાંથી વિદાય થયો.
તતઃ પ્રવેશનં તસ્યાં ચક્રે રાજા યુધિષ્ઠિરઃ। અયુતં ભોજયિત્વા તુ બ્રાહ્મણાનાં નરાધિપઃ
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે એ મહાસભામાં પ્રવેશોત્સવ કર્યો અને દસ હજાર બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યા.
સાજ્યેન પાયસેનૈવ મધુના મિશ્રિતેન ચ। ભક્ષ્યૈર્મૂલૈઃ ફલૈશ્ચૈવ માંસૈર્વારાહહારિણૈઃ। કૃસરેણાથ જીવન્ત્યા હવિષ્યેણ ચ સર્વશઃ
ઘી અને મધમિશ્રિત પાયસ, મૂળ, ફળ, જંગલી શૂકર અને હરણનું માંસ, કૃસાર, જીવંતી અને વિવિધ પ્રકારના હવનના ભોજનથી—
માંસપ્રકારૈર્વિવિધૈઃ ખાદ્યૈશ્ચાપિ તથા નૃપ। ચોષ્યૈશ્ચ વિવિધૈ રાજન્પેયૈશ્ચ બહુવિસ્તરૈઃ
અને અનેક પ્રકારના માંસના વાનગીઓ, વિવિધ પ્રકારના ખાવા-પીવાના પદાર્થોથી, રાજા, બધાને તૃપ્ત કર્યા.
અહતૈશ્ચૈવ વાસોભિર્માલ્યૈરુચ્ચાવચૈરપિ। તર્પયામાસ વિપ્રેન્દ્રાન્નાનાદિગ્ભ્યઃ સમાગતાન્
સાથે જ સુંદર અને સામાન્ય કપડાં, તથા વિવિધ માળાઓથી, ચારે દિશાથી આવેલા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને સંતોષ્યા.
દદૌ તેભ્યઃ સહસ્રાણિ ગવાં પ્રત્યેકશઃ પુનઃ। પુણ્યાહઘોષસ્તત્રાસીદ્દિવસ્પૃગિવ ભારત
પછી તેણે દરેકને હજારો ગાયો ફરીથી આપી; ત્યાં પવિત્ર દિવસની ઘોષણા એવી સંભળાઈ, જાણે સ્વર્ગમાંથી અવાજ આવ્યો હોય, હે ભરતવંશી.
વાદિત્રૈર્વિવિધૈર્દિવ્યૈર્ગન્ધૈરુચ્ચાવચૈરપિ। પૂજયિત્વા કુરુશ્રેષ્ઠો દેવતાનિ નિવેશ્ય ચ
કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિરે વિવિધ દિવ્ય વાદ્યો અને સુગંધોથી, ક્યારેક હળવી તો ક્યારેક તીવ્ર સુગંધથી, દેવતાઓની પૂજા કરી અને તેમને બેસાડ્યા.
તત્ર મલ્લા નટા ઝલ્લાઃ સૂતા વૈતાલિકાસ્તથા। ઉપતસ્થુર્મહાત્માનં ધર્મપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્
ત્યાં મલ્લો, નૃત્યકારો, ઝાંઝ વગાડનારાઓ, ભટો અને ગાયકોએ પણ મહાત્મા ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરની સેવા કરી.
તથા સ કૃત્વા પૂજાં તાં ભ્રાતૃભિઃ સહ પાણ્ડવઃ। તસ્યાં સભાયાં રમ્યાયાં રેમે શક્રો યથા દિવિ
પાંડવે ભાઈઓ સાથે મળીને એ પૂજા કરી અને પછી એ સુંદર સભામાં એ રીતે આનંદ માણ્યો જેમ ઇન્દ્ર સ્વર્ગમાં આનંદ કરે છે.
સભાયામૃષયસ્તસ્યાં પાણ્ડવૈઃ સહ આસતે। આસાઞ્ચક્રુર્નરેન્દ્રાશ્ચ નાનાદેશસમાગતાઃ
એ સભામાં ઋષિઓ પાંડવો સાથે બેઠા હતા અને અનેક પ્રદેશોમાંથી આવેલા રાજાઓએ પણ ત્યાં સ્થાન લીધું હતું.
અસિતો દેવલઃ સત્યઃ સર્પિર્માલી મહાશિરાઃ। અર્વા વસુઃ સુમિત્રશ્ચ મૈત્રેયઃ શુનકો બલિઃ
અસિત, દેવલ, સત્ય, સર્પિર્માળી, મહાશિરા, અર્વ, વસુ, સુમિત્ર, મૈત્રેય, શુણક અને બલિ પણ હાજર હતા.
બકો દાલ્ભ્યઃ સ્થૂલશિરાઃ કૃષ્ણદ્વૈપાયનઃ શુકઃ। સુમન્તુર્જૈમિનિઃ પૈલો વ્યાસશિષ્યાસ્તથા વયમ્
બક, દાલભ્ય, સ્થૂલશિરા, કૃષ્ણદ્વૈપાયન, શુક, સુમંતુ, જયમિની, પૈલ, વ્યાસના શિષ્યો અને અમે પોતે પણ ત્યાં હાજર હતા.
તિત્તિરિર્યાજ્ઞવલ્ક્યશ્ચ સસુતો રોમહર્ષણઃ। અપ્સુહોમ્યશ્ચ ધૌમ્યશ્ચ અણીમાણ્ડવ્યકૌશિકૌ
તિત્તિરી, યાજ્ઞવલ્ક્ય અને તેમના પુત્ર, રોમહર્ષણ, અપ્સુહોમ્ય, ધૌમ્ય, અણી, માંડવ્ય અને કૌશિક પણ હાજર હતા.
દામોષ્ણીપસ્ત્રૈબલીશ્ચ પર્ણાદો ઘટજાનુકઃ। મૌઞ્જાયનો વાયુભક્ષઃ પારાશર્યશ્ચ સારિકઃ
દામ, ઉષ્ણિપ, ત્રૈબલી, પર્ણાદ, ઘટજાનુક, મૌંજાયન, વાયુભક્ષ, પારાશર અને સારિકા પણ ત્યાં હતા.
બલિવાકઃ સિનીવાકઃ સપ્તપાલઃ કૃતશ્રમઃ। જાતૂકર્ણઃ શિખાવાંશ્ચ આલમ્બઃ પારિજાતકઃ
બલિવાક, સિનિવાક, સપ્તપાલ, કૃતશ્રમ, જાતુકર્ણ, શિખાવાન, આલંબ અને પારિજાતક પણ હાજર હતા.