અર્ચયામાસ દેવાંશ્ચ દ્વિજાંશ્ચ યદુપુઙ્ગવઃ। માલ્યજાપ્યનમસ્કારૈર્ગન્ધૈરુચ્ચાવચૈરપિ
યદુવંશના શ્રેષ્ઠ કૃષ્ણે દેવતાઓ અને બ્રાહ્મણોનું પુષ્પમાળા, જપ, વંદન અને સુગંધિત વસ્તુઓથી પૂજન કર્યું.
સ કૃત્વા સર્વકાર્યાણિ પ્રતસ્થે તસ્થુપાં વરઃ। ઉપેત્ય સ યદુશ્રેષ્ઠો બાહ્યકક્ષાદ્વિનિર્ગતઃ
બધા કાર્ય પૂર્ણ કરીને, શ્રેષ્ઠ યદુવંશી બહાર નીકળ્યા અને બહારના પ્રાંગણમાંથી આગળ વધ્યા.
સ્વસ્તિ વાચ્યાર્હતો વિપ્રાન્દધિપાત્રફલાક્ષતૈઃ। વસુ પ્રદાય ચ તતઃ પ્રદક્ષિણમથાકરોત્
કૃષ્ણે યોગ્ય બ્રાહ્મણો પાસેથી આશીર્વાદ લેવડાવ્યા, તેમને વાસણ, ફળ અને અક્ષત આપ્યા; પછી દાન આપી, પ્રદક્ષિણ કરી.
કાઞ્ચનં રથમાસ્થાય તાર્ક્ષ્યકેતનમાશુગમ્। ગદાચક્રાસિશાર્ઙ્ગાદ્યૈરાયુધૈરાવૃતં શુભમ્
કૃષ્ણે સોનાના રથમાં બેસી, જે તાક્ષ્યના ધ્વજ જેવો ઝડપી અને ગદા, ચક્ર, તલવાર, ધનુષ્ય વગેરે શસ્ત્રોથી શોભાયમાન હતો.
સુતિથાવથ નક્ષત્રે મુહૂર્તે ચ ગુણાન્વિતે। પ્રયયૌ પુણ્ડરીકાક્ષઃ શૈબ્યસુગ્રીવવાહનઃ
યોગ્ય મુહૂર્ત અને શુભ નક્ષત્રમાં, કમળનેત્ર કૃષ્ણ શૈબ્ય અને સુગ્રીવ નામના ઘોડાઓ પર યાત્રા પર નીકળ્યા.
અન્વારુરોહ ચાપ્યેનં પ્રેમ્ણા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ। અપાસ્ય ચાસ્ય યન્તારં દારુકં યન્તૃસત્તમમ્
મિત્રતાથી રાજા યુધિષ્ઠિરે પણ કૃષ્ણ સાથે રથમાં બેસ્યા અને શ્રેષ્ઠ સારથી દારુકને ઉતારી દીધા.
અભીષૂન્સમ્પ્રજગ્રાહ સ્વયં કુરુપતિસ્તદા। ઉપારુહ્યાર્જુનશ્ચાઽપિ ચામરવ્યજનં સિતમ્
તે સમયે કુરુઓના રાજાએ પોતે જ લગામ પકડી; અર્જુને પણ રથમાં બેસી સફેદ ચામરું હાથમાં લીધું.
રુક્મદણ્ડં બૃહદ્બાહુર્વિદુધાવ પ્રદક્ષિણમ્। તથૈવ ભીમસેનોઽપિ રથમારુહ્ય વીર્યવાન્
વિશાળ ભુજાવાળા ભીમસેને સોનાની ડાંડીવાળો છત્ર લઈ રથની પરિક્રમા કરી; અને તે પણ રથમાં બેસી શક્તિ દર્શાવી.
છત્રં શતશલાકં ચ દિવ્યમાલ્યોપશોભિતમ્। વૈડૂર્યમણિદણ્ડં ચ ચામીકરવિભૂષિતમ્
સૌંદર્યથી શોભિત એવા, સો કાંટાવાળું છત્ર, દિવ્ય ફૂલોની વણાવેલી માળાઓથી સજ્જ, વૈડૂર્યમણિના દંડ અને સોનાથી શણગારેલું હતું.
દધાર તરસા ભીમઃ મુચ્છત્રં શાર્ઙ્ગધન્વને। ભીમસેનાર્જુનૌ ચાપિ યમાવરિનિષૂદનૌ
ભીમસેને ઝડપથી એ રાજછત્ર શાર્ણ્ગધન્વી માટે પકડી લીધું; ભીમસેન અને અર્જુન, યમના શત્રુઓના વિનાશક, બંનેએ પણ સહાય કરી.
પૃષ્ઠતોઽનુયયુઃ કૃષ્ણમૃત્વિક્પૌરજનૈર્વૃતા। સ તથા ભ્રાતૃભિઃ સર્વૈઃ કેશવઃ પરવીરહા
પુજારીઓ અને નાગરિકો વચ્ચે ઘેરાયેલા કૃષ્ણના પાછળથી બધા ચાલ્યા; એમ જ, પોતાના બધા ભાઈઓ સાથે, દુશ્મન વીરોના સંહારક, કેશવ પણ આગળ વધ્યા.
અન્વીયમાનઃ શુશુભે શિષ્યૈરિવ ગુરુઃ પ્રિયૈઃ। `અભિમન્યું ચ સૌભદ્રં વૃદ્ધૈઃ પરિવૃતસ્તથા
જેમ ગુરુ પોતાના પ્રિય શિષ્યો દ્વારા ઘેરાય ત્યારે શોભે છે, તેમ કૃષ્ણ પણ શોભી ઉઠ્યા; અને એ જ રીતે, સુભદ્રાપુત્ર અભિમન્યુ પણ વડીલોની વચ્ચે શોભી રહ્યા.
રથમારોપ્ય નિર્યાતો ધૌમ્યો બ્રાહ્મણપુઙ્ગવઃ। ઇન્દ્રપ્રસ્થમતિક્રમ્ય ક્રોશમાત્રં મહાદ્યુતિઃ'। પાર્થમામન્ત્ર્ય ગોવિન્દઃ પરિષ્વજ્ય સુપીડિતમ્
ધૌમ્ય, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, રથ પર ચડીને નીકળી પડ્યા; ઇન્દ્રપ્રસ્થને થોડું પાર કરી, તેજસ્વી ગોવિંદે પાર્થને ભેટી, તેને ભળીને, હળવીને વિદાય લીધી.
યુધિષ્ઠરં પૂજયિત્વા ભીમસેનં યમૌ તથા। પરિષ્વક્તો ભૃશં તૈસ્તુ યમાભ્યામભિવાદિતઃ
યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન અને બંને યમદ્વયને સન્માન આપી, ગોવિંદે તેમને ઊંડા પ્રેમથી ભેટી, યમદ્વયે પણ તેને આદરપૂર્વક વંદન કર્યું.
યોજનાર્ધમથો ગત્વા કૃષ્ણઃ પરપુરઞ્જયઃ। યુધિષ્ઠિરં સમામન્ત્ર્ય નિવર્તસ્વેતિ ભારત
અડધું યોજન જેટલું અંતર કાપ્યા પછી, દુશ્મન નગરોના વિજયી કૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'હવે પાછા વળો, હે ભારત.'
તતોઽભિવાદ્ય ગોવિન્દઃ પાદૌ જગ્રાહ ધર્મવિત્। ઉત્થાપ્ય ધર્મરાજસ્તુ મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય કેશવમ્
પછી ધર્મને જાણનારા ગોવિંદે યુધિષ્ઠિરના પગ પકડી વંદન કર્યું; ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે તેને ઊભા કરીને, પ્રેમથી માથું ચુંબન કર્યું.
પાણ્ડવો યાદવશ્રેષ્ઠં કૃષ્ણં કમલલોચનમ્। ગમ્યતામિત્યનુજ્ઞાપ્ય ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ
પાંડુપુત્ર ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે, કમળની આંખો ધરાવતાં યદુશ્રેષ્ઠ કૃષ્ણને વિદાયની પરવાનગી આપી, કહ્યું: 'હવે તમે જઈ શકો.'
તતસ્તૈઃ સંવિદં કૃત્વા યથાવન્મધુસૂદનઃ। નિવર્ત્ય ચ તથા કૃચ્છ્રાત્પાણ્ડવાન્સપદાનુગાન્
પછી મધુસૂદને સૌને યોગ્ય રીતે વિદાય આપી, ખૂબ જ મુશ્કેલીથી પાંડવો અને તેમના સાથીઓને પાછા વાળ્યા.
સ્વાં પુરીં પ્રયયૌ હૃષ્ટો યથા શક્રોઽમરાવતીમ્।। લોચનૈરનુજગ્મુસ્તે તમાદૃષ્ટિપથાત્તદા
પ્રસન્ન મનથી કૃષ્ણ પોતાની નગરી તરફ ગયા, જેમ ઇન્દ્ર અમરાવતી જાય છે; પાંડવો અને તેમના મિત્રો કૃષ્ણને નજરે જ્યાં સુધી જોઈ શકાય ત્યાં સુધી જોયા.
મનોભિરનુજગ્મુસ્તે કૃષ્ણં પ્રીતિસમન્વયાત્। અતૃપ્તમનસામેવ તેષાં કેશવદર્શને
પ્રીતિથી ભરેલા મનથી પણ, તેઓ કૃષ્ણને અનુસરે છે; તેમનું હૃદય તો કેશવના દર્શનથી તૃપ્ત થતું જ નહોતું.
ક્ષિપ્રમન્તર્દધે શૌરિશ્ચક્ષુષાં પ્રિયદર્શનઃ। અકામા એવ પાર્થાસ્તે ગોવિન્દગમાનસાઃ
શૌરી, સૌને પ્રિય, ઝડપથી નજરથી ઓઝલ થઈ ગયા; પણ પાંડવો મનથી તો ગોવિંદ સાથે જ રહ્યા, ઇચ્છા ન હોવા છતાં પાછા વળ્યા.
નિવૃત્યોપયયુસ્તૂર્ણં સ્વં પુરં પુરુષર્ષભાઃ। સ્યન્દનેનાથ કૃષ્ણોઽપિ ત્વરિતં દ્વારકામગાત્
પાંચ પાંડવો પણ તરત જ પોતાના શહેરમાં પાછા ફર્યા; અને કૃષ્ણ પણ પોતાના રથમાં ઝડપથી દ્વારકા પહોંચ્યા.
સાત્વતેન ચ વીરેણ પૃષ્ઠતો યાયિના તદા। દારુકેણ ચ સૂતેન સહિતો દેવકીસુતઃ। સ ગતો દ્વારકાં વિષ્ણુર્ગરુત્માનિવ વેગવાન્
પછી, સાથી તરીકે પૃષ્ઠભાગે ચાલતા સાકેત અને સારથી દારુક સાથે, દેવકીપુત્ર કૃષ્ણ, જેમ વિષ્ણુ ગરુડ પર ઝડપથી જાય છે તેમ, દ્વારકા પહોંચ્યા.
નિવૃત્ય ધર્મરાજસ્તુ સહ ભ્રાતૃભિરચ્યુતઃ। સુહૃત્પરિવૃતો રાજા પ્રવિવેશ પુરોત્તમમ્
પછી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર, પોતાના ભાઈઓ અને મિત્રો સાથે, અચલ મનથી, શ્રેષ્ઠ નગરીમાં પ્રવેશ્યા.
વિસૃજ્ય સુહૃદઃ સર્વાન્ભ્રાતૄન્પુત્રાંશ્ચ ધર્મરાટ્। મુમોદ પુરુષવ્યાઘ્રો દ્રૌપદ્યા સહિતો નૃપ
પછી ધર્મરાજે બધા મિત્રો, ભાઈઓ અને પુત્રોને વિદાય આપી, દ્રૌપદી સાથે આનંદમાં તલ્લીન થયા.
કેશવોપિ મુદા યુક્તઃ પ્રવિવેશ પુરોત્તમમ્। પૂજ્યમાનો યદુશ્રેષ્ઠૈરુગ્રસેનમુખૈસ્તથા
કેશવ પણ આનંદથી ભરપૂર, શ્રેષ્ઠ નગરીમાં પ્રવેશ્યા; યદુઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઉગ્રસેન અને અન્ય સૌ દ્વારા પૂજવામાં આવ્યા.
આહુકં પિતરં વૃદ્ધં માતરં ચ યશસ્વિનીમ્। અભિવાદ્ય બલં ચૈવ સ્થિતઃ કમલલોચનઃ
કમળની જેમ સુંદર આંખો ધરાવનાર શ્રીકૃષ્ણે પોતાના વૃદ્ધ પિતા આહુક અને યશસ્વિ માતાને તથા બલરામને વિનમ્રતાપૂર્વક વંદન કર્યા અને ત્યાં જ ઊભા રહ્યા.
પ્રદ્યુમ્નસામ્બનિશઠાંશ્ચરુદેષ્ણં ગદં તથા। અનિરુદ્ધં ચ ભાનું ચ પરિષ્વજ્ય જનાર્દનઃ
શ્રીકૃષ્ણે પ્રદ્યુમ્ન, સાંબ, નિશઠ, ચારુદેષ્ન, ગદ, અનિરુદ્ધ અને ભાનુને પણ પ્રેમપૂર્વક ભેટી ને તેમને હૃદયથી લગાડી લીધા.
સ વૃદ્ધૈરભ્યનુજ્ઞાતો રુક્મિણ્યા ભવનં યયૌ। `સ તત્ર ભવને દિવ્યે પ્રમુમોદ સુખી સુખમ્
પછી વૃદ્ધો પાસેથી અનુમતિ લઈને શ્રીકૃષ્ણે રુક્મિણીના મહેલમાં ગયા; અને ત્યાં તે દિવ્ય મહેલમાં આનંદપૂર્વક સુખી થયા.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજન્મયો દૈત્યાધિપસ્તદા। વિધિવત્કલ્પયામાસ સભાં ધર્મસુતાય વૈ
એ જ સમયે, રાજા, દૈત્યપતિ માયાએ ધર્મપુત્ર માટે યોગ્ય વિધિ પ્રમાણે સભા બનાવવાનું શરૂ કર્યું.