પ્રોપકારાદર્થં હિ નાદાસ્યામીતિ મે વ્રતમ્'। યુક્તમેતત્ત્વયિ વિભો યદાત્થ પુરુષર્ષભ
'મારે ક્યારેય પરોપકાર માટે માંગવામાં આવેલું નકારવું નથી'—આ મારું વ્રત છે. તું જે કહ્યું તે તારા માટે યોગ્ય છે, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ.
પ્રીતિપૂર્વમહં કિઞ્ચિત્કર્તુમિચ્છામિ તેઽર્જુન। અહં હિ વિશ્વકર્મા વૈ દાનવાનાં મહાકવિઃ
પ્રેમપૂર્વક હું તારા માટે કંઈક કરવું ઇચ્છું છું, હે અર્જુન; કારણ કે હું અસુરોમાં વિશ્વકર્મા, મહાકવિ છું.
સોઽહં વૈ ત્વત્કૃતે કિઞ્ચિત્કર્તુમિચ્છામિ પાણ્ડવ। `દાનવાનાં પુરા પાર્થ પ્રાસાદા હિ મયા કૃતાઃ
હું તારા માટે કંઈક સારું કરવું ઈચ્છું છું, પાંડવ. પૃથ્વીપુત્ર, પહેલાં મેં દાનવો માટે ભવ્ય મહેલો બનાવ્યા હતા.
રમ્યાણિ સુખગર્ભાણિ ભોગાઢ્યાનિ સહસ્રશઃ। ઉદ્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ સરાંસિ વિવિધાનિ ચ
એ મહેલો સુંદર, આરામદાયક અને હજારો આનંદથી ભરપૂર હતા. તેમાં મનોહર બાગો અને વિવિધ પ્રકારના સરોવર પણ હતા.
વિચિત્રાણિ ચ વસ્ત્રાણિ કામગાનિ રથાનિ ચ। નગરાણિ વિશાલાનિ સાટ્ટપ્રાકારવન્તિ ચ
અનોખા કપડાં, મનગમતા ચાલતા રથો અને વિશાળ, કિલ્લા અને ખાઈઓથી ઘેરાયેલા શહેરો પણ મેં બનાવ્યા હતા.
વાહનાનિ ચ મુખ્યાનિ વિચિત્રાણિ સહસ્રશઃ। બિલાનિ રમણીયાનિ સુખયુક્તાનિ વૈ ભૃશમ્। એતે કૃતા મયા તસ્માદિચ્છામિ ફલ્ગુન
મુખ્ય અને અદભુત વાહનો હજારોની સંખ્યામાં, અને આનંદથી ભરેલા સુંદર રહેઠાણો પણ મેં તૈયાર કર્યા છે, ફાલ્ગુન.
પ્રાણકૃચ્છ્રાદ્વિનિર્મુક્તમાત્માનં મન્યસે મયા। એવં ગતે ન શક્ષ્યામિ કિઞ્ચિત્કારયિતું ત્વયા
જો તું માને છે કે હું જીવનની તકલીફોથી મુક્ત છું, તો આવી સ્થિતિમાં હું તારી સાથે કંઈક કરી શકીશ નહીં.
ન ચાપિ તવ સઙ્કલ્પં મોઘમિચ્છામિ દાનવ। કૃષ્ણસ્ય ક્રિયતાં કિઞ્ચિત્તથા પ્રતિકૃતં મયિ
અને દાનવ, હું નથી ઈચ્છતો કે તારો સંકલ્પ વ્યર્થ જાય. કૃષ્ણ માટે કંઈક કર, જેથી તેનું પ્રતિફળ મને પણ મળે.
ચોદિતો વાસુદેવસ્તુ મયં પ્રતિ નરર્ષભ। મુહૂર્તમિવ સન્દધ્યૌ કિમયં ચોદ્યતામિતિ
આ રીતે પ્રેરણા મળતા, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, વાસુદેવે થોડો સમય વિચારીને વિચાર્યું કે માયાને કયું કાર્ય આપવું.
તતો વિચિન્ત્ય મનસા લોકનાથઃ પ્રજાપિતઃ। ચોદયામાસ તં કૃષ્ણઃ સભા વૈ ક્રિયતામિતિ
પછી કૃષ્ણે, જગતના સ્વામી અને સર્વના પિતા, મનમાં વિચાર કરીને તેને કહ્યું: 'એક ભવ્ય સભા બાંધી.'
યદિ ત્વં કર્તુકામોઽસિ પ્રિયં શિલ્પવતાં વર। ધર્મરાજસ્ય દયિતાં યાદૃશીમિહ મન્યસે
શિલ્પીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જો તારે કંઈક કરવું હોય, તો ધર્મરાજ માટે તારી દૃષ્ટિએ યોગ્ય અને પ્રિય એવી સભા બાંધી.
યાં ક્રિયાં નાનુકુર્યુસ્તે માનવાઃ પ્રેક્ષ્ય વિષ્ઠિતાઃ। મનુષ્યલોકે સકલે તાદૃશીં કુરુ વૈ સભામ્
એવી સભા બાંધી કે જેને જોઈને દુનિયાના કોઈપણ માનવો તારી કળાને અનુસરી શકે નહીં.
યત્ર દ્વિવ્યાનભિપ્રાયાન્પશ્યેમ વિહિતાંસ્ત્વયા। આસુરાન્માનુપાંશ્ચૈવ તાદૃશીં કુરુ વૈ સભામ્
એવી સભા બાંધી, જ્યાં આપણે તારા હાથે સ્થાપિત થયેલા દૈવી અદ્ભુત દૃશ્યો જોઈ શકીએ, જે આસુરો અને માનવો કરતાં પણ વિશિષ્ટ હોય.
પ્રતિગૃહ્ય તુ તદ્વાક્યં સમ્પ્રહૃષ્ટો મયસ્તદા। વિમાનપ્રતિમાં ચક્રે પાણ્ડવસ્ય શુભાં સભામ્
પછી માયાએ એ વચન સ્વીકારી આનંદથી પાંડવ માટે સ્વર્ગ સમાન ભવ્ય સભા તૈયાર કરી.
તતઃ કૃષ્ણશ્ચ પાર્થશ્ચ ધર્મરાજે યુધિષ્ઠિરે। સર્વમેતત્સમાવેદ્ય દર્શયામાસતુર્મયમ્
પછી કૃષ્ણ અને પાર્થે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને આ બધું જણાવીને માયાને તેમને દેખાડ્યો.
તસ્મૈ યુધિષ્ઠિરઃ પૂજાં યથાર્હમકરોત્તદા। સ તુ તાં પ્રતિજગ્રાહ મયઃ સત્કૃત્ય ભારત
ત્યારે યુધિષ્ઠિરે યોગ્ય રીતે તેની પૂજા કરી, અને માયાએ પણ આ સન્માન આનંદથી સ્વીકાર્યું, હે ભારત.
સ પૂર્વદેવચરિતં તદા તત્ર વિશામ્પતે। કથયામાસ દૈતેયઃ પાણ્ડુપુત્રેષુ ભારત
પછી દૈત્યે ત્યાં પાંડુપુત્રો સમક્ષ પૂર્વકાળના દેવતાઓના કાર્યોનું વર્ણન કર્યું.
સ કાલં કઞ્ચિદાશ્વસ્ય વિશ્વકર્મા વિચિન્ત્ય તુ। સભાં પ્રચકમે કર્તું પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
પછી વિશ્વકર્માએ થોડો સમય વિચારીને મહાન આત્માવાળા પાંડવો માટે સભા બનાવવાનું શરૂ કર્યું.
અભિપ્રાયેણ પાર્થાનાં કૃષ્ણસ્ય ચ મહાત્મનઃ। પુણ્યેઽહનિ મહાતેજાઃ કૃતકૌતુકમઙ્ગલઃ
પાર્થો અને મહાન કૃષ્ણની સંમતિથી, શુભ દિવસે, વિશિષ્ટ વિધિપૂર્વક એ મહાન કાર્ય શરૂ કર્યું.
સર્વર્તુગુણસમ્પન્નાં દિવ્યરૂપાં મનોરમામ્। દશકિષ્કુસહસ્રાં તાં માપયામાસ સર્વતઃ
એ સભા સર્વ ગુણોથી ભરપૂર, દૈવી રૂપવાળી અને મનોહર હતી. દસ હજાર ધનુષ્ય જેટલી વિશાળ એ સભા બધે બાંધી.
ઉષિત્વા ખાણ્ડવપ્રસ્થે સુખવાસં જનાર્દનઃ। પાર્થૈઃ પ્રીતિસમાયુક્તૈઃ પૂજનાર્હોઽભિપૂજિતઃ
ખાંડવપ્રસ્થમાં સુખથી રહીને, જનાર્દનને પ્રેમથી એક થયેલા પાંડવો દ્વારા યોગ્ય રીતે સન્માનિત અને પૂજવામાં આવ્યા.
ગમનાય મતિં ચક્રે પિતુર્દર્શનલાલસઃ। ધર્મરાજમથામન્ત્ર્ય પૃથાં ચ પૃથુલોચનઃ
પિતાને જોવા માટે આતુર થઈ, વિશાળ નેત્રો ધરાવતાં કૃષ્ણે ધર્મરાજ અને પૃથાથી સલાહ કરી વિદાય લેવાનો નક્કી કર્યો.
વવન્દે ચરણૌ મૂર્ધ્ના જગદ્વન્દ્યઃ પિતૃષ્વસુઃ। સ તયા મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાતઃ પરિષ્વક્તશ્ચ કેશવઃ
જગતમાં પૂજ્ય એવા કૃષ્ણે પોતાના પિતૃસ્વસ્રીના પગે મસ્તક ઝુકાવ્યું; અને તે પિતૃસ્વસ્રીએ કૃષ્ણને માથું સુંઘીને અને પ્રેમથી વળગી લીધા.
દદર્શાનન્તરં કૃષ્ણો ભગિનીં સ્વાં મહાયશાઃ। તામુપેત્ય હૃષીકેશઃ પ્રીત્યા બાષ્પસમન્વિતઃ
પછી મહાપ્રસિદ્ધ કૃષ્ણે પોતાની બહેનને જોયા; હૃષીકેશ પ્રેમથી અને આંખોમાં આંસુ સાથે તેની પાસે ગયા.
અર્થ્યં તથ્યં હિતં વાક્યં લઘુ યુક્તમનુત્તરમ્। ઉવાચ ભગવાન્ભદ્રાં સુભદ્રાં ભદ્રભાષિણીમ્
ભગવાને શુભ બોલનાર ભદ્રા સુભદ્રાને યોગ્ય, સાચા, હિતકારી, સંક્ષિપ્ત અને શ્રેષ્ઠ શબ્દોમાં વાત કરી.
તયા સ્વજનગામીનિ શ્રાવિતો વચનાનિ સઃ। સમ્પૂજિતશ્ચાપ્યસકૃચ્છિરસા ચાભિવાદિતઃ
તે બહેન દ્વારા પોતાના કુટુંબ માટેના સંદેશા કૃષ્ણએ સાંભળ્યા; અને તે repeatedly સન્માનિત થયા અને મસ્તક ઝુકાવી અભિવાદન મળ્યું.
તામનુજ્ઞાય વાર્ષ્ણેયઃ પ્રતિનન્દ્ય ચ ભામિનીમ્। દદર્શાનન્તરં કૃષ્ણાં ધૌમ્યં ચાપિ જનાર્દનઃ
વૃષ્ણિવંશી કૃષ્ણે વિદાય લઈ અને તેજસ્વિ બહેનને અભિનંદન આપી, પછી કૃષ્ણા અને ધૌમ્યને મળ્યા.
વવન્દે ચ યથાન્યાયં ધૌમ્યં પુરુષસત્તમઃ। દ્રૌપદીં સાન્ત્વયિત્વા ચ સુભદ્રાં પરિદાય ચ
પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ કૃષ્ણે ધૌમ્યને યોગ્ય રીતે વંદન કર્યું; પછી દ્રૌપદીનું સાંત્વન કર્યું અને સુભદ્રાને વિદાય આપી.
ભ્રાતૃનભ્યગમદ્વિદ્વાન્પાર્થેન સહિતો બલી। ભ્રાતૃભિઃ પઞ્ચભિઃ કૃષ્ણો વૃતઃ શક્ર ઇવામરૈઃ
વિદ્વાન અને બલવાન કૃષ્ણે અર્જુન સાથે પોતાના ભાઈઓને મળ્યા; પાંચેય પાંડવો સાથે કૃષ્ણ ઈન્દ્ર જેવો તેજસ્વી લાગતા.
યાત્રાકાલસ્ય યોગ્યાનિ કર્માણિ ગરુડધ્વજઃ। કર્તુકામઃ શુચિર્ભૂત્વા સ્નાતવાન્સમલઙ્કૃતઃ
ગરૂડધ્વજ કૃષ્ણે યાત્રા માટે યોગ્ય વિધિઓ કરવા ઈચ્છી, શુદ્ધ થઈ, સ્નાન કર્યું અને શોભાયમાન થયા.