શ્રેષ્ઠ રાજા શ્વેતકે દ્વારા જે યજ્ઞ કરવામાં આવ્યો હતો, તે જોઈને મહાદેવ રુદ્રે પ્રસન્ન થઈને કહ્યું: "હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તું જે કાર્ય કર્યું છે, તે મને સંતોષકારક લાગ્યું છે. પરંતુ યજ્ઞમાં મુખ્ય યજમાનપદ તો બ્રાહ્મણો માટે નિર્ધારિત છે." તેથી, રુદ્રે આગળ કહ્યું: "હું આજે તારા માટે યજ્ઞમાં મુખ્ય યજમાન તરીકે ઉપસ્થિત રહી શકતો નથી. પણ પૃથ્વી પર મારા જ અંશરૂપે પ્રસિદ્ધ, તેજસ્વી બ્રાહ્મણ દુર્વાસા, તે તારા માટે યજ્ઞ કરશે. મારા આજ્ઞાથી તું યજ્ઞના સર્વ સામગ્રી તૈયાર કર." રુદ્રના આ વચનો સાંભળીને શ્વેતકે પોતાના શહેર પરત ફર્યા અને ફરીથી યજ્ઞના તમામ સામાન ભેગા કર્યા. બધું તૈયાર કરીને, તે ફરી રુદ્ર પાસે આવ્યા, હાથે જોડીને નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું: "મહાદેવ, આપના આશીર્વાદથી મારા યજ્ઞ માટેની તમામ સામગ્રી તૈયાર થઈ ગઈ છે. કૃપા કરીને આવતીકાલે મારી દિક્ષા થાય." રાજાના આ વચનો સાંભળીને, રુદ્રે દુર્વાસા મુનિને બોલાવ્યા અને કહ્યું: "હે મહામાન્ય બ્રાહ્મણ, મારા આજ્ઞાથી તું શ્વેતકે રાજાના યજ્ઞમાં મુખ્ય યજમાનપદ ગ્રહણ કર." દુર્વાસાએ સહમતિ આપી: "તેમજ થશે." પછી, મહાન આત્માવાળા રાજા શ્વેતકેના યજ્ઞનો વિધિવત આરંભ થયો. યોગ્ય સમયે, વિધિ પ્રમાણે, અને પુષ્કળ દાન સાથે યજ્ઞ પૂર્ણ થયો. યજ્ઞ સમાપ્ત થતાં, દુર્વાસાની પરવાનગીથી બધા યજ્ઞકર્તા બ્રાહ્મણો પરત ગયા. તે સ્થળે દિક્ષિત થયેલા સર્વજન, સભ્યગણ અને તેજસ્વી શ્વેતકે પોતે પોતાના શહેરમાં પરત ફર્યા. શહેરમાં બ્રાહ્મણો દ્વારા તેમનો સન્માન થયો, વેદપારંગતોએ સ્તુતિ કરી, ભાટોએ પ્રશંસા કરી અને પ્રજાજનોએ સ્વાગત કર્યું. આ રીતે, યજ્ઞ પૂર્ણ કરીને, રાજા શ્વેતકે લાંબા સમય પછી સર્વના વખાણ સાથે સ્વર્ગે ગયા. તેમના યજ્ઞમાં બધા યજ્ઞકર્તા અને સભ્યગણ સાથે, અગ્નિદેવે બાર વર્ષ સુધી અવિરત હવનસામગ્રી ગ્રહણ કરી. સતત ઘી અર્પણ થતા, એકાગ્ર યજ્ઞક્રિયાથી અગ્નિદેવ પૂર્ણ તૃપ્ત થયા. પછી, તેમણે બીજાની અર્પણ સ્વીકારવી ઇચ્છી નહિ; તેઓ કાંઈક નિરાશ, ધૂસરી અને પૂર્વવત તેજસ્વી રહ્યા નહિ. અંતે, દેવ અગ્નિદેવમાં બદલાવ આવ્યો; તેજ ગુમાવ્યા પછી, થાક અને ઉદાસીનતા અનુભવતાં, તેઓ બ્રહ્માજીના પવિત્ર લોકમાં ગયા. ત્યાં, બ્રહ્માજી સામે બેસીને અગ્નિદેવે કહ્યું: "હે પ્રભુ, શ્વેતકેના યજ્ઞથી મને પૂર્ણ તૃપ્તિ મળી છે. પણ હવે મને તીવ્ર ઉદાસીનતા થઈ છે, જે દૂર થતી નથી; હું શક્તિહીન થઈ ગયો છું. કૃપા કરીને મને મારી સ્વાભાવિક સ્થિતિ પર પાછો લાવો." બ્રહ્માજીએ હસીને કહ્યું: "બાર વર્ષથી તું ઘીનું હવન ગ્રહણ કરતો રહ્યો છે; એ પૂરતું છે, તેથી તને થાક લાગ્યો છે. ચિંતિત ન થા, તું ફરી તારી સ્વાભાવિક સ્થિતિમાં પરત ફરશે. તારો ઉદાસીનભાવ હું દૂર કરીશ. પૂર્વે, દેવોના આદેશથી, તું ખંડવવનને દહન કર્યું હતું, જ્યાં અસુરો વસતા હતા. ત્યાંના સર્વ પ્રાણીઓના ચરબી ગ્રહણ કરીને તું તૃપ્ત અને સ્વસ્થ થઈશ. તુરંત જ ખંડવવન દહન કરવા જા; ત્યારે તું પાપમુક્ત થઈશ." બ્રહ્માજીના આ વચનો સાંભળીને, અગ્નિદેવ ઝડપી ખંડવવન તરફ દોડી ગયા. ત્યાં પહોંચીને, પવન દ્વારા ઉશ્કેરાયેલા, રોષથી ભરેલા અગ્નિદેવે ખંડવવનમાં જ્વાળા પ્રગટાવી. વનદેવીઓએ જ્યારે ખંડવવન દહન થતાં જોયું, ત્યારે સર્વે પ્રાણીઓએ મહાપ્રયત્નપૂર્વક અગ્નિને બુઝાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. હાથીઓએ પોતાના સૂંડથી પાણી લઈને અગ્નિ પર સેકડો-હજારો વાર ઢોળ્યું. અનેકમસ્તક વાળા સાપોએ પણ રોષથી પોતાના ફણમાંથી પાણીની ધારા છોડી. અન્ય પ્રાણીઓએ પણ વિવિધ ઉપાયો અને શસ્ત્રોથી અગ્નિને બુઝાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ રીતે, અગ્નિદેવ વારંવાર પ્રચંડ થવા છતાં, ખંડવવનની આગ સાત વખત બુઝી ગઈ. પછી, થાક અને નિરાશામાં ડૂબેલા, રોષથી ભરેલા અગ્નિદેવ ફરી બ્રહ્માજી પાસે ગયા અને સર્વ વાત કહી. બ્રહ્માજીએ વિચાર કરીને કહ્યું: "હું ઉપાય જાણું છું, થોડું ધીરજ ધાર; પછી તું આ વન દહન કરી શકીશ. ત્યારે તને બે સહાયકો મળશે—નર અને નારાયણ. તેમની સહાયથી તું ખંડવવન દહન કરી શકીશ." અગ્નિદેવે સ્વીકાર્યું: "તેમજ થશે." જ્યારે અગ્નિદેવે જાણ્યું કે નર અને નારાયણ પૃથ્વી પર પ્રગટ થયા છે, ત્યારે તેમને બ્રહ્માજીના શબ્દો યાદ આવ્યા અને તેઓ ફરી બ્રહ્માજી પાસે ગયા. બ્રહ્માજીએ કહ્યું: "હવે, તું જોઈ રહેલો હશે, આજે જ તું ઇન્દ્રની પત્ની શચિપતિની ઉપસ્થિતિમાં ખંડવવન દહન કરી શકીશ." આ રીતે, શ્વેતકેના યજ્ઞથી શરૂ થયેલી અગ્નિદેવની તૃપ્તિ, તેમના થાક, બ્રહ્માજી સાથેની વાતચીત અને અંતે ખંડવવન દહન માટેની તૈયારીનું વિશદ વર્ણન થાય છે.