હે યુધિષ્ઠિર, ભગવાન વરુણના મહાન સભાસ્થાનનું વર્ણન કરતા, મહાભારતના મહર્ષિ કહે છે—ગોદાવરી, કૃષ્ણવેણી, કાવેરી જેવી શ્રેષ્ઠ નદીઓ, કિમ્પુના, વિશલ્યા અને વૈતરણીની પવિત્ર નદીઓ ત્યાં ઉપસ્થિત છે. તૃતીયા, જ્યેષ્ઠિલા, મહાન શોણા, ચર્મણ્વતી અને પાર્ણાશા જેવી મહાન નદીઓ પણ ત્યાં હાજર છે. સરયૂ, વારવતી, ઉત્તમ લાંગલી, કરટોયા, અત્રેયી અને લૌહિત્ય જેવી મહાન નદીઓ પણ ત્યાં છે. લંઘતી, ગોમતી, સંધ્યા, ત્રિસ્રોતસ અને અન્ય પ્રખ્યાત પવિત્ર તીર્થવાળી નદીઓ પણ રાજા, ત્યાં ઉપસ્થિત છે. આ ઉપરાંત, સર્વત્ર આવેલી અન્ય નદીઓ, તીર્થો, સરોવર, ઝરણાવાળા કૂવા—all these, with their divine forms, O Yudhiṣṭhira, appear there. તળાવો અને જળાશયો પણ પોતાના સ્વરૂપ સાથે હાજર છે, અને સાથે છે દિશાઓ, ધરતી તથા મહાન પર્વતો. આ બધાં જલચર જીવો, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ સંગીત અને વાદ્ય સાથે મહાત્મા વરુણની ઉપાસના કરે છે. ત્યાં બધા વરુણની સ્તુતિ કરે છે અને એકત્ર થાય છે; મણિમય પર્વતો તથા રસામાં સ્થિત પર્વતો પણ ત્યાં આવે છે. તેઓ ત્યાં એકત્ર થઈને મધુર કથાઓ કહે છે; અને વરુણના મંત્રી સુનાભ પણ તેમની સેવા કરે છે. વરુણ પોતાના પુત્રો, પૌત્રો, પુષ્કર અને ગાયના નામવાળા દેવો તથા અનેક દેહધારી જીવોથી ઘેરાયેલા છે; તેઓ સર્વે ભગવાન વરુણની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, મેં જે વરુણનું આ મનોહર સભાસ્થાન યાત્રા દરમિયાન જોયું હતું, તેનું વર્ણન મેં તને કર્યું; હવે તું કુબેરના સભાસ્થાનનું વર્ણન સાંભળ. હે રાજા, વૈશ્વરવણનું સભાસ્થાન સો યોજન લાંબું અને સિત્તેર યોજન પહોળું છે, અને તે શ્વેત તેજથી ઝગમગે છે. આ સભાસ્થાન વૈશ્વરવણે પોતે તપ દ્વારા પ્રાપ્ત કર્યું છે; તેનું આવરણ ચંદ્ર જેવી કાંતિ ધરાવે છે અને તે કૈલાસ પર્વતના શિખર સમાન લાગે છે. ગુહ્યકોએ તેને વહન કરતાં તે આકાશમાં તરતું દેખાય છે, જેમાં દૈવી સોનાથી બનેલા ઉંચા મહેલો છે. આ સભા મહાન મણિઓથી શોભાયમાન છે, દૈવી સુગંધથી સુગંધિત અને આનંદદાયક છે; તે સફેદ વાદળના શિખર જેવી આકૃતિ ધરાવે છે અને તરતી હોય તેમ લાગે છે. તેમાં સોનેરી મંચો છે, વીજળી જેવી તેજસ્વી છે; એ સભામાં વૈશ્વરવણ રાજા વિવિધ આભૂષણો અને વસ્ત્રોથી અલંકૃત થઈને બેઠા છે. હજારો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા, તેજસ્વી, ઝગમગતાં કાનના કુંડળો પહેરેલા, પોતાની પત્ની સાથે, વૈશ્વરવણ રાજા સમૃદ્ધિથી ઉજવાયેલા બેઠા છે. ધનના દેવતા, સર્વ આભૂષણોથી સંયુક્ત, દિવ્ય આસન પર, દિવ્ય ચાદરો અને ગાદીથી શોભાયમાન, સૂર્ય સમાન તેજથી પ્રકાશિત છે. વૈશ્વરવણ મંદાર વૃક્ષોના મનોહર ઉદ્યાનોમાં વિહાર કરે છે અને સૌગંધિક વનોની સુગંધ સાથે વિહરે છે. અલકા નામના કમળ સરોવર અને નંદનવનથી આવતી શીતળ, હૃદયપ્રસન્ન પવન તેમની સેવા કરે છે. ત્યાં દેવતાઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો, દેવ વાદ્યો સાથે સંગીત ગાય છે. મિશ્રકેશી, રંભા, ચિત્રસેના, ચારુનેત્રા, ઘૃતાચી, મેનકા, પુંજિકસ્થલા, વિશ્વાચી, સહજન્યા, પ્રમ્લોચા, ઉર્વશી, વર્ગા, સૌરભેયી, સમીચી, બુદબુદા, લતા—આવી હજારોથી વધુ અપ્સરાઓ, નૃત્ય અને સંગીતમાં નિપુણ, ત્યાં હાજર છે. ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો સતત ધનના દેવની સેવા કરે છે, દેવ વાદ્યો, નૃત્ય અને સંગીતથી સભા ગુંજે છે. આ સભા ક્યારેય ખાલી રહેતી નથી; ગંધર્વો અને અપ્સરાઓથી તે હંમેશા સુંદર બનેલી છે. ગંધર્વોમાં કેટલાક કિન્નર તરીકે ઓળખાય છે, તો કેટલાક નર તરીકે. મણિભદ્ર ધનના દેવ છે; શ્વેતભદ્ર ગુહ્યક, કશેરક, ગંધકંડુ, મહાબળશાળી પ્રદ્યોત—all are present there. કુસ્તમ્બરુ પિશાચ, ગજકર્ણ, વિશાલક, વારાહકર્ણ, તામ્રોષ્ઠ, ફલકક્ષ, ફલોદક—all these are also present. હંસચૂડા, શૈખવર્ત, હેમનેત્ર, વિભીષણ, પુષ્પાનન, પિંગલક, શોનિતોદ, પ્રવાલક—all are there too. ત્યાં વૃક્ષોમાં વસનાર, છાલના વસ્ત્રો ધારણ કરનાર અને અનેક લાખો યક્ષો હાજર છે. દૈવી લક્ષ્મી હંમેશા ત્યાંNalakuvara સાથે હાજર છે; હું પોતે અને મારા જેવા અનેક લોકો પણ ત્યાં હાજર છીએ. બ્રહ્મર્ષિ, દેવર્ષિ, માંસાહારી અને શક્તિશાળી ગંધર્વો—all are present there. આ બધા મહાત્મા ધનના દેવની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે, જે લાખો જીવોથી ઘેરાયેલા છે. ઉમાપતિ, પશુપતિ, ત્રિશૂલધારી, ભગનું નેત્ર નાશનારા, ત્રયંબક અને શ્રમરહિત દેવી—all are present there. નાના, વિકલાંગ, કુબડ, લાલ આંખવાળા, ભયંકર, ચરબી અને માંસ ખાવાવાળા, મહાબળશાળી ધનુષધારી—all are present. ભયંકર શસ્ત્રોથી સજ્જ, પવન જેવી ઝડપી, તેમના સહયોગીઓ સાથે, તેઓ હંમેશા ધનના દેવની સેવા કરે છે. અનેક અન્ય, હજારો, આનંદિત અને પોતાના સહાયકો સાથે, ગંધર્વોના અધિપતિ વિશ્વાવસુ, હાહા અને હુહુ—all are present. તુંબુરુ, પ્રાવટ, શૈલુષ અને અન્ય; ગીતમાં નિપુણ ચિત્રસેના અને ચિત્રરથ—all are there. આ બધા ગંધર્વો ધનના દેવની પૂજા કરે છે; વિદ્યાધરોના પ્રમુખ ચક્રધર્મ અને તેમના ભાઈઓ પણ હાજર છે. ત્યાં કિન્નરો પણ હજારોની સંખ્યામાં ધનના દેવની સેવા કરે છે. આ રીતે, હે રાજા, વૈશ્વરવણના દિવ્ય સભાસ્થાનમાં સર્વ દેવ, ગંધર્વ, અપ્સરા, યક્ષ, વિદ્યાધર, કિન્નર—all gather, આનંદ, સંગીત અને ભક્તિથી ધનના દેવની મહિમા ગાય છે.