అయత్నాఛాలయేద్యస్తు ఏకమేవ చరాచరమ్। సర్వగం తత్కథం భిన్నమద్వైతం వర్తతే మమ
ఎటువంటి ప్రయత్నం లేకుండా, ఒకటే ఉన్న చరాచరాన్ని నడిపించేవాడు ఎవరో, ఆ సర్వవ్యాప్తి, అద్వైతం నాకు ఎలా వేరు అవుతుంది?
అహమేవ పరం యస్మాత్సారాత్సారతరం శివమ్। గమాగమవినిర్ముక్తం నిర్వికల్పం నిరాకులమ్
నేనే పరమమైనవాడిని, అన్ని సారాలకన్నా గొప్ప సారాన్ని, శివత్వాన్ని కలవాడిని. నాకెట్టి వచ్చిపోవడమూ లేదు, భేదమూ లేదు, కలతా లేదు.
సర్వావయవనిర్ముక్తం తథాహం త్రిదశార్చితమ్। సంపూర్ణత్వాన్న గృహ్ణామి విభాగం త్రిదశాదికమ్
అన్ని అవయవాల నుంచి విముక్తుడిని, దేవతలు పూజించేవాడిని. నేను సంపూర్ణుడినందున, దేవతలలోనైనా, ఏ విభాగాన్నీ అంగీకరించను.
ప్రమాదేన న సన్దేహః కిం కరిష్యామి వృత్తిమాన్। ఉత్పద్యన్తే విలీయన్తే బుద్బుదాశ్చ యథా జలే
అజాగ్రత్త వల్ల సందేహం లేదు — నేను కార్యనిరతుడిగా ఏమి చేయగలను? నీటిలో బుడబుడలు పుట్టి, కలిసిపోతున్నట్లే.
మహదాదీని భూతాని సమాప్యైవం సదైవ హి। మృదుద్రవ్యేషు తీక్ష్ణేషు గుడేషు కటుకేషు చ
మహత్త్వం మొదలైన భూతాలు, ఎప్పుడూ ఇలా లయమవుతూనే ఉంటాయి; మృదువైనవి, ద్రవమైనవి, తీపి, చేదు, మసక పదార్థాలలో అన్నీ కలిసిపోతాయి.
కటుత్వం చైవ శైత్యత్వం మృదుత్వం చ యథా జలే। ప్రకృతిః పురుషస్తద్వదభిన్నం ప్రతిభాతి మే
చేదుతనం, చల్లదనం, మృదుత్వం — ఇవన్నీ నీటిలో ఎలా కలిసిపోతాయో, అలాగే ప్రకృతి, పురుషుడు నాకు వేరుగా కనిపించవు.
సర్వాఖ్యారహితం యద్యత్సూక్ష్మాత్సూక్ష్మతరం పరమ్। మనోబుద్ధీన్ద్రియాతీతమకలఙ్కం జగత్పతిమ్
అన్ని పేర్లకు అతీతమైనది, సూక్ష్మమైనదానికన్నా ఇంకా సూక్ష్మమైనది, పరమమైనది, మనసు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలకు అతీతమైనది, కలుషతలేని జగత్పతిని.
ఈదృశం సహజం యత్ర అహం తత్ర కథం భవేత్। త్వమేవ హి కథం తత్ర కథం తత్ర చరాచరమ్
అలాంటి సహజ స్థితి ఉన్న చోట, నేను ఎలా ఉంటాను? నువ్వు ఎలా ఉంటావు? చరాచరమూ అక్కడ ఎలా ఉంటుంది?
గగనోపమం తు యత్ప్రోక్తం తదేవ గగనోపమమ్। చైతన్యం దోషహీనం చ సర్వజ్ఞం పూర్ణమేవ చ
ఆకాశంతో పోల్చబడింది నిజంగా ఆకాశం లాంటిదే; అది దోషరహితమైన, సర్వజ్ఞమైన, సంపూర్ణమైన చైతన్యం.
పృథివ్యాం చరితం నైవ మారుతేన చ వాహితమ్। వరిణా పిహితం నైవ తేజోమధ్యే వ్యవస్థితమ్
అది భూమిపై నడవదు, గాలితో ఎగురదు, నీటితో కప్పబడదు, అగ్నిలో స్థిరంగా ఉండదు.
ఆకాశం తేన సంవ్యాప్తం న తద్వ్యాప్తం చ కేనచిత్। స బాహ్యాభ్యన్తరం తిష్ఠత్యవచ్ఛిన్నం నిరన్తరమ్
ఆ ఆకాశాన్ని అంతటినీ ఆ పరమాత్మ తానే వ్యాపించి ఉన్నాడు. కాని, ఆ పరమాత్మను ఎవరూ వ్యాపించలేరు. ఆయన లోపల, బయట అన్నీ తానే, ఎక్కడా ఆవరణ లేకుండా, నిరంతరంగా ఉన్నాడు.
సూక్ష్మత్వాత్తదదృశ్యత్వాన్నిర్గుణత్వాచ్చ యోగిభిః। ఆలమ్బనాది యత్ప్రోక్తం క్రమాదాలమ్బనం భవేత్
ఆ పరమాత్మ చాలా సూక్ష్మంగా, కనబడని వాడిగా, లక్షణాలు లేనివాడిగా ఉండటం వల్ల, యోగులు ఆయనను ఆధారంగా వర్ణించారు. క్రమంగా ఆ ఆధారం కూడా నిజమైన ఆధారంగా మారిపోతుంది.
సతతాఽభ్యాసయుక్తస్తు నిరాలమ్బో యదా భవేత్। తల్లయాల్లీయతే నాన్తర్గుణదోషవివర్జితః
ఎవరైనా ఎప్పుడూ సాధన చేస్తూ, ఎలాంటి ఆధారాన్ని వదిలేసి ఉంటే, ఆ పరమాత్మలో లయమైపోయి, లోపల ఏ లక్షణం లేదా లోపం లేకుండా కలిసిపోతాడు.
విషవిశ్వస్య రౌద్రస్య మోహమూర్చ్ఛాప్రదస్య చ। ఏకమేవ వినాశాయ హ్యమోఘం సహజామృతమ్
ఈ లోకపు విషం భయంకరంగా, మాయతో మూర్చపరిచేలా ఉంటుంది. దానికి నాశనం చేయడానికి ఒక్కటే తప్పనిసరి, సహజమైన అమృతం ఉంది.
భావగమ్యం నిరాకారం సాకారం దృష్టిగోచరమ్। భావాభావవినిర్ముక్తమన్తరాలం తదుచ్యతే
అనుభవంతో గ్రహించదగినది, రూపం లేనిది అయినా, రూపంతో కనిపించేది, ఉండడమూ లేకపోవడమూ రెండింటినీ దాటి ఉన్నదే మధ్యస్థితి అని అంటారు.
బాహ్యభావం భవేద్విశ్వమన్తః ప్రకృతిరుచ్యతే। అన్తరాదన్తరం జ్ఞేయం నారికేలఫలామ్బువత్
బయటి ప్రపంచాన్ని వ్యక్తమైందని అంటారు. లోపలదాన్ని స్వభావమని అంటారు. లోపల, మరింత లోపల మధ్యలో ఉన్నదాన్ని, కొబ్బరి లోపల నీళ్ళలా తెలుసుకోవాలి.
భ్రాన్తిజ్ఞానం స్థితం బాహ్యం సమ్యగ్జ్ఞానం చ మధ్యగమ్। మధ్యాన్మధ్యతరం జ్ఞేయం నారికేలఫలామ్బువత్
తప్పు జ్ఞానం బయట ఉండేది, నిజమైన జ్ఞానం మధ్యలో ఉంటుంది. మధ్యాన్ని మించి ఇంకా లోపల ఉన్నదాన్ని, కొబ్బరి లోపల నీళ్ళలా తెలుసుకోవాలి.
పౌర్ణమాస్యాం యథా చన్ద్ర ఏక ఏవాతినిర్మలః। తేన తత్సదృశం పశ్యేద్ద్విధాదృష్టిర్విపర్యయః
పూర్ణిమ రాత్రి ఒకే ఒక నిర్మలమైన చంద్రుడు ఉన్నట్టు, ఆ పరమాత్మను కూడా ఒక్కటిగా చూడాలి. రెండు అని చూడడం తప్పు.
అనేనైవ ప్రకారేణ బుద్ధిభేదో న సర్వగః। దాతా చ ధీరతామేతి గీయతే నామకోటిభిః
ఇలా చూసినప్పుడు, అందరికీ జ్ఞానంలో భేదం ఉండదు. దాత స్థిరతను పొందుతాడు, అనేక నామాలతో అది కీర్తించబడుతుంది.
గురుప్రజ్ఞాప్రసాదేన మూర్ఖో వా యది పణ్డితః। యస్తు సంబుధ్యతే తత్త్వం విరక్తో భవసాగరాత్
గురువు జ్ఞాన కృప వల్ల, ఎవరు మూర్ఖుడైనా, పండితుడైనా, ఎవరు తత్వాన్ని గ్రహిస్తారో వారు భవసాగరాన్ని దాటి విరక్తుడవుతాడు.
రాగద్వేషవినిర్ముక్తః సర్వభూతహితే రతః। దృఢబోధశ్చ ధీరశ్చ స గచ్ఛేత్పరమం పదమ్
రాగద్వేషాలు లేకుండా, అన్ని జీవుల హితంలో తలమునకలై, దృఢమైన జ్ఞానంతో, ధైర్యంగా ఉండే వాడు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
ఘటే భిన్నే ఘటాకాశ ఆకాశే లీయతే యథా। దేహాభావే తథా యోగీ స్వరూపే పరమాత్మని
ఒక మట్టి కుండి పగిలితే, లోపల ఉన్న ఆకాశం బయట ఆకాశంలో కలిసిపోతుంది. అలాగే, శరీరం పోయిన తర్వాత యోగి తన స్వరూపమైన పరమాత్మలో లీనమవుతాడు.
ఉక్తేయం కర్మయుక్తానాం మతిర్యాన్తేఽపి సా గతిః। న చోక్తా యోగయుక్తానాం మతిర్యాన్తేఽపి సా గతిః
ఈ ఉపదేశం కర్మలో నిమగ్నమైనవారికే. వారి జ్ఞానం ముగిసినా అది వారి మార్గమే. యోగంలో స్థిరమైనవారికోసం కాదు; వారి జ్ఞానం ముగిసినా అదే వారి మార్గం.
యా గతిః కర్మయుక్తానాం సా చ వాగిన్ద్రియాద్వదేత్। యోగినాం యా గతిః క్వాపి హ్యకథ్యా భవతోర్జితా
కర్మలో ఉన్నవారి మార్గాన్ని మాటతో, ఇంద్రియాలతో చెప్పవచ్చు. యోగుల మార్గం ఎక్కడ ఉన్నా చెప్పలేనిది, వారు దానిని సాధిస్తారు.
ఏవం జ్ఞాత్వా త్వముం మార్గం యోగినాం నైవ కల్పితమ్। వికల్పవర్జనం తేషాం స్వయం సిద్ధిః ప్రవర్తతే
ఈ యోగుల మార్గం ఊహించబడినది కాదు అని తెలుసుకుని, అన్ని కల్పనలను వదిలేస్తే, వారికి స్వయంగా సిద్ధి కలుగుతుంది.
తీర్థే వాన్త్యజగేహే వా యత్ర కుత్ర మృతోఽపి వా। న యోగీ పశ్యతే గర్భం పరే బ్రహ్మణి లీయతే
తీర్థంలోనైనా, అంత్యజుని ఇంటిలోనైనా, ఎక్కడైనా మరణించినా, యోగికి మళ్లీ జననం ఉండదు. అతడు పరబ్రహ్మలో లీనమవుతాడు.
సహజమజమచిన్త్యం యస్తు పశ్యేత్స్వరూపం ఘటతి యది యథేష్టం లిప్యతే నైవ దోషైః। సకృదపి తదభావాత్కర్మ కించిన్నకుర్యాత్ తదపి న చ విబద్ధః సంయమీ వా తపస్వీ
ఎవరు తన సహజ, జన్మలేని, ఊహించలేని స్వరూపాన్ని చూశారో, వారు ఇష్టమొచ్చినట్లు పనిచేసినా పాపాలు అంటవు. ఏదీ చేయకపోయినా, అహంకారం లేకపోవడం వల్ల, బంధించబడడు, త్యాగి కాదు, తపస్వి కూడా కాదు.
నిరామయం నిష్ప్రతిమం నిరాకృతిం నిరాశ్రయం నిర్వపుషం నిరాశిషమ్। నిర్ద్వన్ద్వనిర్మోహమలుప్తశక్తికం తమీశమాత్మానముపైతి శాశ్వతమ్
రోగం లేని, సమానుడు లేని, రూపం లేని, ఆధారం లేని, శరీరం లేని, ఆశలు లేని, ద్వంద్వాలు, మాయలు లేని, శక్తి ఎప్పుడూ ఉండే ఆ శాశ్వతమైన పరమాత్మను, ఆత్మను అతడు పొందుతాడు.
వేదో న దీక్షా న చ ముణ్డనక్రియా గురుర్న శిష్యో న చ యన్త్రసమ్పదః। ముద్రాదికం చాపి న యత్ర భాసతే తమీశమాత్మానముపైతి శాశ్వతమ్
ఇక్కడ వేదం లేదు, దీక్ష లేదు, తల ముండన చేసే కర్మ లేదు, గురువు లేదా శిష్యుడు లేరు, యంత్రాలు, ముద్రలు వంటి సాధనలూ లేవు — ఇలాంటి చోట శాశ్వతమైన ఆత్మస్వరూపుడైన పరమేశ్వరుని చేరతారు.
న శామ్భవం శాక్తికమానవం న వా పిణ్డం చ రూపం చ పదాదికం న వా। ఆరమ్భనిష్పత్తిఘటాదికం చ నో తమీశమాత్మానముపైతి శాశ్వతమ్
ఇక్కడ శైవమార్గం, శాక్తమార్గం, మానవమార్గం లేవు; శరీరం, రూపం, పాదాది వంటి దశలు లేవు; ప్రారంభం, ముగింపు, పాత్రలు లేవు — ఇలాంటి చోట శాశ్వతమైన ఆత్మస్వరూపుడైన పరమేశ్వరుని చేరతారు.