యోగవియోగై రహితో యోగీ భోగవిభోగై రహితో భోగీ। ఏవం చరతి హి మన్దం మన్దం మనసా కల్పితసహజానన్దమ్
యోగి యోగమూ, వియోగమూ లేని వాడు; భోగి భోగమూ, విభోగమూ లేని వాడు; ఇలా అతడు మెల్లగా, మెల్లగా, మనసులో ఊహించిన సహజానందాన్ని అనుభవిస్తూ సంచరిస్తాడు.
బోధవిబోధైః సతతం యుక్తో ద్వైతాద్వైతైః కథమిహ ముక్తః। సహజో విరజః కథమిహ యోగీ శుద్ధనిరఞ్జనసమరసభోగీ
జ్ఞానం, అజ్ఞానం రెండింటిలో ఎప్పుడూ ఉన్నవాడు, ద్వైతమూ, అద్వైతమూ నుండి ఎలా విముక్తి పొందగలడు? సహజంగా, రాగరహితంగా ఉన్న యోగి నిర్మలమైన, కలుషరహితమైన, ఏకరూపమైన ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాడు.
భగ్నాభగ్నవివర్జితభగ్నో లగ్నాలగ్నవివర్జితలగ్నః। ఏవం కథమిహ సారవిసారః సమరసతత్త్వం గగనాకారః
విఘటించిందీ, అవిఘటించిందీ రెండింటి బంధనాల నుండీ అతడు బయట; లగ్నమూ, అలగ్నమూ రెండింటి బంధనాల నుండీ అతడు బయట; ఇలాంటి చోట సారమూ, అసారమూ ఎలా ఉంటాయి? ఏకరూపమైన తత్వం ఆకాశం లాంటిది.
సతతం సర్వవివర్జితయుక్తః సర్వం తత్త్వవివర్జితముక్తః। ఏవం కథమిహ జీవితమరణం ధ్యానాధ్యానైః కథమిహ కరణమ్
ఎప్పుడూ అన్ని భేదాలకూ అతీతంగా ఉన్నవాడు, అన్ని తత్వాల నుండి విముక్తి పొందినవాడు; ఇలాంటి చోట జీవితం, మరణం, ధ్యానం, అధ్యానం ద్వారా చేయడం ఎలా సాధ్యం?
ఇన్ద్రజాలమిదం సర్వం యథా మరుమరీచికా। అఖణ్డితమనాకారో వర్తతే కేవలః శివః
ఈ సృష్టి అంతా మాయాజాలంలా, ఎడారి లోని మిరాజ్ లాంటిది; విభజనలేని, రూపరహితమైన శివుడే మిగిలిపోతాడు.
ధర్మాదౌ మోక్షపర్యన్తం నిరీహాః సర్వథా వయమ్। కథం రాగవిరాగైశ్చ కల్పయన్తి విపశ్చితః
ధర్మం మొదలుకొని మోక్షం వరకూ మేము ఎలాంటి ఆశలు లేకుండా ఉంటాము; అలాంటప్పుడు జ్ఞానులు రాగమూ, విరాగమూ ఎలా ఊహిస్తారు?
విన్దతి విన్దతి న హి న హి యత్ర ఛన్దోలక్షణం న హి న హి తత్ర। సమరసమగ్నో భావితపూతః ప్రలపతి తత్త్వం పరమవధూతః
అతడు తెలుసుకుంటాడు, తెలుసుకుంటాడు — కాదు, కాదు — అక్కడ కోరికల గుర్తు లేదు, అసలు లేదు; ఏకరూప ధ్యానంలో లీనమై, పరిశుద్ధుడై, పరమావధూతుడు తత్వాన్ని ప్రకటిస్తాడు.
ఇతి సప్తమోఽధ్యాయః
ఇలా ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
త్వద్యాత్రయా వ్యాపకతా హతా తే ధ్యానేన చేతఃపరతా హతా తే। స్తుత్యా మయా వాక్పరతా హతా తే క్షమస్వ నిత్యం త్రివిధాపరాధాన్
కాలమూ, స్థలమూ, దిక్కుల ద్వారా నీ వ్యాప్తి తగ్గిపోయింది; ధ్యానం వల్ల నీ మనస్సు పరత్వం పోయింది; నా స్తోత్రం వల్ల నీ మాట పరాకాష్ట కూడా తగ్గింది; ఈ మూడు రకాల తప్పులను ఎప్పుడూ క్షమించు.
కామైరహతధీర్దాన్తో మృదుః శుచిరకిఞ్చనః। అనీహో మితభుక్ శాన్తః స్థిరో మచ్ఛరణో మునిః
కామాల వల్ల మనస్సు దెబ్బతినని వాడు, దంతుడు, మృదువైన వాడు, పరిశుద్ధుడు, ఏమీ తనది అనుకోని వాడు; నిరాసక్తుడు, తక్కువ తినేవాడు, శాంతుడు, స్థిరుడు, నన్ను ఆశ్రయించిన ముని.
అప్రమత్తో గభీరాత్మా ధృతిమాన్ జితషడ్గుణః। అమానీ మానదః కల్పో మైత్రః కారుణికః కవిః
ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండి, లోతైన మనస్సుతో, ధైర్యంగా, ఆరు దోషాలను జయించినవాడు; తనకు గర్వం లేకుండా, ఇతరులకు గౌరవం ఇచ్చేవాడు; సామర్థ్యవంతుడు, స్నేహపూర్వకుడు, దయగలవాడు, జ్ఞానవంతుడు.
కృపాలురకృతద్రోహస్తితిక్షుః సర్వదేహినామ్। సత్యసారోఽనవద్యాత్మా సమః సర్వోపకారకః
దయతో, ఎవరికీ కీడు చేయని వాడు, అన్ని జీవుల పట్ల సహనంగా ఉండే వాడు; నిజాయితీతో, నిందలేని స్వభావం కలవాడు, అందరితో సమంగా, అందరికీ సహాయపడే వాడు.
అవధూతలక్షణం వర్ణైర్జ్ఞాతవ్యం భగవత్తమైః। వేదవర్ణార్థతత్త్వజ్ఞైర్వేదవేదాన్తవాదిభిః
అవధూతుని లక్షణాలు, వేద పదార్థాలను, అర్థాన్ని తెలిసినవారు, వేదాలు, వేదాంత బోధనల్లో నిపుణులైన పవిత్రులు తెలుసుకోవాలి.
ఆశాపాశవినిర్ముక్త ఆదిమధ్యాన్తనిర్మలః। ఆనన్దే వర్తతే నిత్యమకారం తస్య లక్షణమ్
కోరికల బంధనాల నుండి విముక్తి పొందినవాడు, మొదలు, మధ్య, అంతా పవిత్రంగా ఉండేవాడు, ఎప్పుడూ ఆనందంలో స్థితుడై ఉండేవాడు — ఇదే 'అ' అక్షర లక్షణం.
వాసనా వర్జితా యేన వక్తవ్యం చ నిరామయమ్। వర్తమానేషు వర్తేత వకారం తస్య లక్షణమ్
వాసనల నుండి స్వేచ్ఛ పొందినవాడు, బాధలేకుండా మాట్లాడేవాడు, ప్రస్తుత జీవితంలో జీవించే వాడు — ఇదే 'వ' అక్షర లక్షణం.
ధూలిధూసరగాత్రాణి ధూతచిత్తో నిరామయః। ధారణాధ్యాననిర్ముక్తో ధూకారస్తస్య లక్షణమ్
దుమ్ముతో కప్పబడిన అవయవాలు, మనస్సు పూర్తిగా శాంతమైనది, వ్యాధిలేని వాడు, ధారణ, ధ్యానం నుండి విముక్తుడైన వాడు — ఇదే 'ధు' అక్షర లక్షణం.
తత్త్వచిన్తా ధృతా యేన చిన్తాచేష్టావివర్జితః। తమోఽహంకారనిర్ముక్తస్తకారస్తస్య లక్షణమ్
తత్త్వాన్ని మనసులో నిలిపినవాడు, ఆలోచన, చర్యల నుండి విముక్తుడైన వాడు, అంధకారం, అహంకారం నుండి బయటపడిన వాడు — ఇదే 'త' అక్షర లక్షణం.
దత్తాత్రేయావధూతేన నిర్మితానన్దరూపిణా। యే పఠన్తి చ శృణ్వన్తి తేషాం నైవ పునర్భవః
దత్తాత్రేయ అవధూతుడు సృష్టించిన ఈ ఆనందరూపమైన బోధనలను చదువుతున్నవారు, వినేవారు మళ్లీ జన్మను పొందరు.
ఇతి అష్టమోఽధ్యాయః
ఇతోడు ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.