ఒక రోజు, ఆవధూతుడు తన మనసుతో మృదువుగా సంభాషిస్తూ ఇలా చెప్పారు: “ఓ మనసా! రంగు, నిర్రంగం అనే భేదం లేని సమానత్వం ఉన్నపుడు, కారణం, ఫలితం అనే భేదం లేని సమానత్వం ఉన్నపుడు, తేడా, తేడా లేని స్థితి లేని సమానత్వం ఉన్నపుడు, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? అన్నీ సమానమే కదా! ఇక్కడ, చైతన్యం ఎక్కడైనా అంతరాయంలేకుండా ప్రవహిస్తుంది; అది ఎక్కడైనా స్థిరంగా ఉంటుంది; అది ద్వైతం వంటి భేదాల నుండి విముక్తమైంది. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఈ చైతన్యం పూర్తిగా అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించి, పూర్తిగా పవిత్రంగా, స్థిరంగా, సమస్తాన్ని వ్యాపించి, రాత్రి, పగలు అనే భేదం లేని స్థితిలో ఉంది. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? బంధన-మోక్షం, ఏకం-విభేదం, తర్క-అతర్కం అనే కలయికలు ఇక్కడ లేవు. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ కాలం, కాలరహితత్వం రెండూ నిరాకృతమయ్యాయి; అణువు, అతిసూక్ష్మం రెండూ నిరాకృతమయ్యాయి; కానీ పవిత్రమైన సత్యం మాత్రమే నిరాకృతం కాదు. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ శరీరం, శరీరరహితత్వం రెండూ లేవు; అత్యున్నతమైనది స్వప్నం, గాఢనిద్ర నుండి విముక్తమైంది; అది వాక్య-అవాక్య భేదం నుండి విముక్తమైంది. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఆకాశంలా, నిర్మలంగా, విశాలంగా, అందరికీ సమానంగా, అన్ని భేదాల నుండి పూర్తిగా విముక్తమై, అందరిలో ఒకేలా ఉంది; దానిలో సారం, విస్తరణ, మార్పు లేవు. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ పుణ్యం, పాపం రెండూ అధిగమించబడ్డాయి; పదార్థం, అపదార్థం రెండూ అధిగమించబడ్డాయి; ఇక్కడ కామం, కామరహితత్వం రెండూ వదిలిపెట్టబడ్డాయి. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ సుఖం, దుఃఖం లేవు; అన్నీ సమానంగా ఉన్నాయి; ఇక్కడ విషాదం, విషాదరహితత్వం రెండూ అధిగమించబడ్డాయి; ఇక్కడ గురువు, శిష్యుడు అనే భేదం కూడా అధిగమించబడ్డది, సత్యమే పరమమైనది. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ మొక్క, సారం, విస్తరణ లేవు; చలనం, స్థిరత్వం, సమానత్వం, తేడా లేవు; విచారణ, అవిచారణ కూడా లేవు. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? ఇక్కడ సారం అన్నదే అన్ని సారాల సమూహం; ఇది స్వభావ భేదంగా చెప్పబడుతుంది; ఇంద్రియాలు వస్తువులలో పనిచేయడం అసత్యం. అన్నీ సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? శాస్త్రాలు అనేక విధాలుగా ఈ ప్రపంచం, ఆకాశంతో మొదలైనదాన్ని మరీచికలా వర్ణించాయి; కానీ అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, సమానంగా ఉన్నపుడు, ఓ మనసా, నీవు ఎందుకు విషాదపడుతున్నావు? అతడు పొందాడు, అతడు పొందాడు—అసలు కాదు, అసలు కాదు—అక్కడ ఎలాంటి గుర్తు లేదు, అసలు కాదు, అసలు కాదు; సమానత్వ రుచి లో లీనమై, ధ్యానం ద్వారా పవిత్రమై, పరమ ఆవధూతుడు సత్యాన్ని ప్రకటిస్తాడు. ఇంతతో ఐదవ అధ్యాయము ముగిసింది. శాస్త్రాలు అనేక విధాలుగా మేము, ఈ ప్రపంచం కూడా, ఆకాశంతో మొదలైనదాన్ని మరీచికలా వర్ణించాయి; కానీ అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా, అసమానంగా ఉన్నపుడు, ఎలా పోలిక చేయగలుగుతాం? పరమమైనది భేదం, అభేదం, క్రియ, అక్రియలకు అతీతం; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, ఆరాధన లేదా తపస్సు ఎలా జరుగుతుంది? మనసే అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించి, పరిమితి, విశాలతలకు అతీతంగా ఉంది; అదే మనసే అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉంది. దాన్ని మనసు లేదా వాక్కు ద్వారా ఎలా పట్టుకోవచ్చు? పగలు, రాత్రి అనే భేదం లయమైపోతుంది; ఉత్పన్నమైనది, అనుత్పన్నమైనది లయమైపోతుంది; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్నిని ఎలా ఊహించగలుగుతాం? కామం, కామరహితత్వం భేదం లయమైపోతుంది; క్రియ, అక్రియ భేదం లయమైపోతుంది; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, మనసులో లోపలి, బయట భేదం ఎలా ఉంటాయి? సారం, అసారం లేవు; ఖాళీ, ఖాళీ కానిదీ లేవు; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, మొదటి, చివరి ఎలా ఉంటాయి? భేదం, అభేదం లయమైపోతుంది; తెలిసినవాడు, తెలియబడినది లయమైపోతుంది; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, మూడవ, నాలుగవ స్థితి ఎలా ఉంటాయి? వాక్కు ద్వారా చెప్పినది, చెప్పని దానిలో నిజం లేదు; తెలిసినది, తెలియని దానిలో నిజం లేదు; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, వస్తువులు, ఇంద్రియాలు, బుద్ధి, మనసు ఎలా ఉంటాయి? ఆకాశం, వాయువు నిజం కాదు; భూమి, అగ్ని నిజం కాదు; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, మేఘం, నీరు ఎలా ఉంటాయి? కల్పితమైన ప్రపంచం లయమైపోతుంది; కల్పితమైన దేవతలు లయమైపోతాయి; అన్నీ ఒకటే, అంతరాయంలేకుండా, అత్యంత మంగళకరంగా ఉన్నపుడు, మనసులో గుణ, దోష విచారణ ఎలా ఉంటాయి? మరణం, జననం నిజంగా నిరాకృతమయ్యాయి; క్రియ, అక్రియ కూడా నిరాకృతమయ్యాయి. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, వచ్చుట, పోవుట ఎలా? ప్రకృతి, పురుషుడు వాస్తవంగా వేరు కాదు; కారణం, ఫలితానికి వాస్తవ భేదం లేదు. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, పురుషుడు, అపురుషుడు అనే భేదం ఎలా? తొలితనం, రెండవదనం, బాధను కలిగించేది లేదు; రెండవది గుణాల నుండి ఉత్పన్నం కాదు. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, వృద్ధాప్యం, యవ్వనం, బాల్యం ఎలా? ఇది ఆశ్రమ, కులానికి అతీతమైనది; ఇది కారణం, కర్తకు అతీతమైనది. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, నాశనం, నాశనరహితత్వం అనే ఆలోచన ఎలా? భోజనం చేసినవాడు, భోజనం చేయనివాడు అనే భావనలు అసత్యం; జన్మించినవాడు, జన్మించనివాడు అనే భావనలు అసత్యం. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, నాశనం, నాశనరహితత్వం ఎలా? పురుషుడు, అపురుషుడు, మహిళ, అ మహిళ అనే భావనలు అసత్యం. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, సుఖం, సుఖరహితత్వం ఎలా? మాయ, దుఃఖానికి అతీతమైనది; సందేహం, విషాదానికి అతీతమైనది; ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, మళ్లీ ‘నేను’, ‘నాది’ అనే భావనలు ఎలా? ధర్మ, అధర్మ నాశనం గురించి చెప్పబడింది; బంధన, మోక్ష నాశనం గురించి చెప్పబడింది. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, బాధ, బాధరహితత్వం అనే ఆలోచన ఎలా? యజ్ఞకర్త, యజ్ఞానికి భేదం లేదు; అగ్ని, ఆహుతికి భేదం లేదు. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, కర్మ ఫలితాలు ఎలా? దుఃఖం, దుఃఖరహితత్వం నుండి విముక్తమైనదిగా చెప్పబడింది; గర్వం, గర్వరహితత్వం నుండి విముక్తమైనదిగా చెప్పబడింది. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, అనుబంధం, విరక్తి అనే ఆలోచన ఎలా? మాయ, మాయరహితత్వం మార్పు లేదు; లోభం, లోభరహితత్వం మార్పు లేదు. ఒక్కటే, అంతరాయంలేకుండా, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన శివుడు ఉన్నపుడు, వివేకం, అవివేకం అనే ఆలోచన ఎలా? నీవు, నేను—ఇక్కడ అసలు హంతకుడు లేదు; కుటుంబం, జన్మ అనే ఆలోచన అసత్యం. నేను మాత్రమే శివుడిని, పరమ సత్యాన్ని, ఇక్కడ అభివందనం ఎలా? గురువు, శిష్యుడి భేదం లయమైపోయింది; ఉపదేశ భేదం లయమైపోయింది. నేను మాత్రమే శివుడిని, పరమ సత్యాన్ని, ఇక్కడ అభివందనం ఎలా? కల్పితమైన శరీరాల విభాగం లేదు; కల్పితమైన లోకాల విభాగం లేదు. నేను మాత్రమే శివుడిని, పరమ సత్యాన్ని, ఇక్కడ అభివందనం ఎలా? రాగం, రాగరహితత్వం అసలు లేదు; అది నిర్మలమైనది, స్థిరమైనది, మచ్చలేని పవిత్రమైనది. నేను మాత్రమే శివుడిని, పరమ సత్యాన్ని, ఇక్కడ అభివందనం ఎలా? శరీరం, శరీరరహితత్వం భేదం అసత్యం; ఆచరణ కూడా అసత్యం, వాస్తవం కాదు. నేను మాత్రమే శివుడిని, పరమ సత్యాన్ని, ఇక్కడ అభివందనం ఎలా?” ఈ విధంగా ఆవధూతుడు, సమానత్వంలో లీనమైన పరమ సత్యాన్ని, తన మనసుతో మృదువుగా ప్రకటించాడు.