ఒకసారి పరమసత్యాన్ని తెలుసుకొని, తన స్వరూపంలో లీనమైన జ్ఞాని ఇలా తన అంతరంగ స్వభావాన్ని వివరించసాగాడు: “నాకు ధర్మం, అధర్మం అనే లేనే లేదు. బంధనమూ లేదు, మోక్షమూ లేదు. కలిసిందీ, కలవనిదీ నాకు కనపడవు. నేను నా నిజమైన స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. నాకు ఎప్పుడూ ఎత్తు, తక్కువ అనే భావం లేదు. మధ్యస్థ స్థితి లేదు. మిత్రుడూ, శత్రువూ లేరు. లాభనష్టాల మాట ఎలా చెబుదును? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. నేను పూజించేవాడిని కాదు, పూజకు పాత్రుడిని కాదు. నాకు ఉపదేశమూ లేదు, కార్యమూ లేదు. చైతన్య స్వరూపాన్ని గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. ఇక్కడ వ్యాపించేవాడు, వ్యాపింపబడినదీ లేదు. నివాసమూ, అనివాసమూ లేదు. శూన్యత, అశూన్యత గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. నాకు గ్రహింత లేదా గ్రహించబడేది లేదు. కారణం, ఫలితమూ నాకూ లేవు. ఊహించదగినది, ఊహించలేనిదీ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. విభజించేవాడు, విభజింపబడినదీ లేరు. తెలిసినవాడు, తెలిసినదీ లేరు. రాగమూ, విరాగమూ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. నేను శరీరధారి కాదు, శరీరరహితుడూ కాదు. నాకు బుద్ధి, మనసు, ఇంద్రియాలు లేవు. రాగమూ, విరాగమూ ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. ఇక్కడ స్పష్టంగా వేరు చూపే రూపమూ లేదు, దాచిన రూపమూ లేదు. ఏకత్వమూ, భేదమూ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. నేను ఇంద్రియ నిగ్రహిని కాదు, నిగ్రహించనివాడూ కాదు. నియమమూ, నియమరహితత్వమూ నాకు ఎప్పుడూ లేవు. విజయ, పరాజయాల మాట ఎలా చెబుదును? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. రూపవంతుడిని కాదు, నిరాకారుడిని కూడా కాదు. నాకు ఆదియూ, మధ్యమూ, అంతమూ లేవు. బలహీనత, బలమూ ఎలా చెప్పగలను? నేను నా స్వరూపంలో లీనమై, సర్వదుఃఖరహితుడిని. మరణమూ, అమరణమూ, విషమూ, అమృతమూ నాకు లేవు. పవిత్రత, అపవిత్రత గురించి ఎలా చెప్పగలను? ఎందుకంటే నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నాకు స్వప్నమూ లేదు, జాగరణమూ లేదు, యోగాసనమూ లేదు. రాత్రీ లేదు, పగలు లేదు. తురీయమూ, అతీతస్థితి గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నన్ను నువ్వు చైతన్యంగా తెలుసుకో, అన్ని బంధనాలనుంచి విముక్తుడిగా తెలుసుకో. మాయ, అమాయ నన్ను తాకవు. సంధ్యాదికర్మల గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నన్ను నువ్వు సమాధులతో ఏకీకృతమైన చైతన్యంగా తెలుసుకో. లక్షణాలన్నీ దాటి ఉన్న చైతన్యాన్ని తెలుసుకో. ఏకత్వమూ, వియోగమూ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నేను మూర్ఖుడిని కాదు, పండితుడిని కాదు. మౌనమూ, అమౌనమూ నాకు వర్తించవు. వాదమూ, తర్కమూ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నాకు తండ్రీ లేదు, తల్లీ లేదు, కుటుంబమూ లేదు, జాతీ లేదు. జన్మమూ లేదు, మరణమూ లేదు. మమకారమూ, మోహమూ గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నాకు ఉదయమూ లేదు, అస్తమయమూ లేదు. ప్రకాశమూ, అప్రకాశమూ వర్తించవు. సంధ్యాదికర్మల గురించి ఎలా చెప్పగలను? నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. నన్ను నీవు సందేహం లేకుండా అచంచలంగా తెలుసుకో, నిరంతరంగా తెలుసుకో, కలంకములేని స్వరూపంగా తెలుసుకో. నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. జ్ఞానులు అన్ని ధ్యానాలను, అన్ని కర్మలను వదిలేస్తారు. మంచిదీ, చెడ్డదీ వదిలిపెట్టి, విరక్తి అమృతాన్ని ఆస్వాదిస్తారు. ఎందుకంటే నేను ముక్తిస్వరూపుడిని, సర్వరోగరహితుడిని. అక్కడ, ఆకాంక్షల గుర్తు లేని చోట, సమత్వంలో లీనమై, పరిశుద్ధ ధ్యానంతో పవిత్రుడై, పరమావధూతుడు సత్యాన్ని ప్రకటిస్తాడు. ఇలా నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఓం! ఇది ఆకాశవల్లిగా, ఎత్తు-తక్కువ అనే విచారణలకు అతీతంగా చెప్పబడింది. అక్షరమైన పరబ్రహ్మను ఎట్లా వర్ణించగలం? ఎందుకంటే అన్ని క్రియలు, అక్రియలు నశించిపోయాయి. ‘తత్త్వమసి’ వంటి ఉపదేశాల ద్వారా, ఆత్మలో సత్యం స్థాపించబడింది. నీవు అన్ని పరిమితులనుండి విముక్తుడవు, సమత్వంతో ఉన్నవాడవు. మరి, ఓ మనసా! అన్ని సమంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు విచారించుచున్నావు? పైనీ, కిందనీ లేని సమత్వం; లోపల, బయట లేని సమత్వం; ఏకత్వాన్ని దాటి ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! అన్ని సమంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు విచారించుచున్నావు? కల్పితమైన భావనలలో విచారణ లేదు, కారణ-కార్యాలలో విచారణ లేదు. వాక్య సంధానాలన్నీ దాటి ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! సమత్వంలో ఎందుకు విచారించుచున్నావు? జ్ఞానం-అజ్ఞానం సంధి లేదు, స్థలం-అస్థలం సంధి లేదు, కాల-అకాల సంధి లేదు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ ఘటాకాశమూ లేదు, ఘటమూ లేదు; దేహధారీ లేదు, ఆత్మ లేదు; కారణ-కార్య విభాగం లేదు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ ముక్తి స్థితి ఎప్పుడూ ఉంది, దీర్ఘం-క్షిప్రం అనే భేదాలు లేవు; వృత్తమూ, కోణమూ లేవు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ శూన్యత లేదు, అశూన్యత లేదు; పవిత్రత లేదు, అపవిత్రత లేదు; అన్నీ లేవు, అన్నీ లేవని కూడా లేదు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ భేదం, అభేదం అనే విచారణ లేదు; లోపల, బయట అనుసంధానాల విచారణ లేదు. శత్రువు, మిత్రుడు లేని సమత్వంలో, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? శిష్యుడు-గురువు అనే తత్వం లేదు; చలన-అచలన భేద విచారణ లేదు. ఇక్కడ ముక్తి ఎక్కడైనా నిరంతరంగా ఉంది. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ రూపమూ లేదు, నిరాకారమూ లేదు; భేదం, అభేదం లేదు; సృష్టి, లయమూ లేదు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? పుణ్యపాపాల బంధనం లేదు. జీవితమో, మరణమో చేసే కార్యమూ లేదు. శుద్ధుడిగా, నిర్మలుడిగా, సమత్వంతో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ స్థితి, అస్థితి లేదు; కామమూ, అకామమూ లేదు; చైతన్యమూ, తిమిరమూ ముక్తితో సమానమే. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ సారము ఎల్లప్పుడూ సారమే; అనుసంధానం లేకపోవడం లేదేమీ లేదు. అన్నీ విముక్తి, అన్నీ సమత్వం. ఓ మనసా! అన్ని సమంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇల్లుండీ, గుడిసెవుండీ, అన్నీ స్నేహితులే; ఇక్కడ పరమార్థం ఆసక్తి, అనాసక్తి లేని స్థితి; జ్ఞానం, అజ్ఞానం లేని స్థితి. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ మార్పు లేదు, అమార్పు అనే అబద్ధం లేదు; భేదం, అభేదం అనే అబద్ధం లేదు. సత్యం ఆత్మలో మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! అన్ని సమంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ సమస్త ప్రాణులు నిజంగా సమమే; నిరంతరం, నిలకడగా ఉన్నారు; అచలంగా ఉన్నారు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ వివేకం, అవివేకం అనే అజ్ఞానం లేదు; ఊహ, అనూహ అనే అజ్ఞానం లేదు. నిరంతర జ్ఞానం మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! అన్ని సమంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు విచారించుచున్నావు? ఇక్కడ ముక్తి స్థితి లేదు, బంధన స్థితి లేదు; పుణ్య స్థితి లేదు, పాప స్థితి లేదు; పూర్ణత లేదు, శూన్యత లేదు. సమత్వంలో ఉన్నప్పుడు, ఓ మనసా! ఎందుకు విచారించుచున్నావు?” ఇలా పరమ జ్ఞాని తన అంతరంగ స్వరూపాన్ని, పరమ ముక్తిని, సమత్వాన్ని వివరిస్తూ, మనస్సుకు సాంత్వనను ప్రసాదించెను.