ਅਵਧੂਤਗੀਤਾ

ਯਦਿ ਨਾਮ ਨ ਮੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਨ ਬਦ੍ਧੋऽਸਿ ਕਦਾਚਨ। ਸਾਕਾਰਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਕਥਮ੍

ਜੇ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਦੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ; ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?

ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਗਗਨੋਪਮਮ੍। ਯਥਾ ਪਰਂ ਹਿ ਰੂਪਂ ਯਨ੍ਮਰੀਚਿਜਲਸਨ੍ਨਿਭਮ੍

ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਸਿੱਧਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ।

ਨ ਗੁਰੁਰ੍ਨੋਪਦੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਚੋਪਾਧਿਰ੍ਨ ਮੇ ਕ੍ਰਿਯਾ। ਵਿਦੇਹਂ ਗਗਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਹਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ

ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਗੁਰੂ, ਨਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੈ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹਾਂ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੋऽਸਿ ਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍। ਅਹਂ ਚਾਤ੍ਮਾ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਲਜ੍ਜਸੇ

ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਹੈਂ—ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੇਝਿਜਕ ਕਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

ਕਥਂ ਰੋਦਿषਿ ਰੇ ਚਿਤ੍ਤ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮੈਵਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾ ਭਵ। ਪਿਬ ਵਤ੍ਸ ਕਲਾਤੀਤਮਦ੍ਵੈਤਂ ਪਰਮਾਮृਤਮ੍

ਮਨ, ਤੂੰ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਬਣ ਜਾ। ਪਿਆਰੇ, ਅਦਵੈਤ ਦਾ ਅਮਰ ਰਸ ਪੀ ਲੈ।

ਨੈਵ ਬੋਧੋ ਨ ਚਾਬੋਧੋ ਨ ਬੋਧਾਬੋਧ ਏਵ ਚ। ਯਸ੍ਯੇਦृਸ਼ਃ ਸਦਾ ਬੋਧਃ ਸ ਬੋਧੋ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍

ਨਾਹੀ ਗਿਆਨ, ਨਾਹੀ ਅਗਿਆਨ, ਨਾਹੀ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ; ਜਿਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਐਸੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਤਰ੍ਕੋ ਨ ਸਮਾਧਿਯੋਗੋ ਨ ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਨ ਗੁਰੂਪਦੇਸ਼ਃ। ਸ੍ਵਭਾਵਸਂਵਿਤ੍ਤਰਹਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵ- ਮਾਕਾਸ਼ਕਲ੍ਪਂ ਸਹਜਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਚ

ਗਿਆਨ ਨਾ ਤਰਕ ਹੈ, ਨਾ ਸਮਾਧੀ, ਨਾ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ, ਨਾ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਹ ਤੱਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਜਾਗਰੂਕ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਨਮਜਾਤ ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨ ਜਾਤੋऽਹਂ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬਨ੍ਧੋ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਮਮ

ਨਾ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ, ਨਾ ਮਰਿਆ; ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਥਿਰਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਃ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਹਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਃ ਕਥਮ੍

ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਦਾ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯੇਵ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਖਣ੍ਡਿਤਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍। ਅਹੋ ਮਾਯਾਮਹਾਮੋਹੋ ਦ੍ਵੈਤਾਦ੍ਵੈਤਵਿਕਲ੍ਪਨਾ

ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਹ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੁਲ—ਦਵੈਤ ਤੇ ਅਦਵੈਤ ਵਿਚ ਡੋਲਣਾ!

ਸਾਕਾਰਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਨੇਤਿ ਨੇਤੀਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਭੇਦਾਭੇਦਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕੇਵਲਃ ਸ਼ਿਵਃ

ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਇਹ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ'—ਫਿਰਕਾ ਤੇ ਅਫਿਰਕਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਵਜੂਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨ ਤੇ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਚ ਬਨ੍ਧੁਃ ਨ ਤੇ ਚ ਪਤ੍ਨੀ ਨ ਸੁਤਸ਼੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਮ੍। ਨ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤੀ ਨ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤਃ ਕਥਂ ਹਿ ਸਂਤਪ੍ਤਿਰਿਯਂ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇ

ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਨਾ ਪੱਖਦਾਰ ਹੈਂ, ਨਾ ਵਿਰੋਧੀ—ਫਿਰ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਪੀੜ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?

ਦਿਵਾ ਨਕ੍ਤਂ ਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੌ ਨ ਹਿ। ਵਿਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਤ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਬੁਧਾਃ

ਤੇਰੇ ਲਈ, ਮਨ, ਨਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਉਗਣਾ, ਨਾ ਡੁੱਬਣਾ। ਜੋ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਨਾਵਿਭਕ੍ਤਂ ਵਿਭਕ੍ਤਂ ਚ ਨ ਹਿ ਦੁਃਖਸੁਖਾਦਿ ਚ। ਨ ਹਿ ਸਰ੍ਵਮਸਰ੍ਵਂ ਚ ਵਿਦ੍ਧਿ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍

ਨਾ ਅਭਿੰਨ, ਨਾ ਵੱਖਰਾ, ਨਾ ਦੁੱਖ, ਨਾ ਸੁਖ, ਨਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਨਾ ਕੁਝ ਵੀ—ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਜਾਣ।

ਨਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰਾऽਧੁਨਾ। ਨ ਮੇ ਦੇਹੋ ਵਿਦੇਹੋ ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇਤਿ ਮਮੇਤਿ ਕਿਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਭੋਗਤਾ; ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਕਰਮ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਨਵੇਂ, ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਹੀਂ—ਫਿਰ 'ਮੇਰਾ' ਜਾਂ 'ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ' ਕੀ ਹੈ?

ਨ ਮੇ ਰਾਗਾਦਿਕੋ ਦੋषੋ ਦੁਃਖਂ ਦੇਹਾਦਿਕਂ ਨ ਮੇ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮੇਕਂ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਗਗਨੋਪਮਮ੍

ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਦਿ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪੀੜ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਆਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਜਾਣ।

ਸਖੇ ਮਨਃ ਕਿਂ ਬਹੁਜਲ੍ਪਿਤੇਨ ਸਖੇ ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍। ਯਤ੍ਸਾਰਭੂਤਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ ਤੇ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗਗਨੋਪਮੋऽਸਿ

ਮਨ, ਦੋਸਤ, ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮਨ, ਦੋਸਤ, ਇਹ ਸਭ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਹੀ ਤੱਤ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ।

ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਭਾਵੇਨ ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਮृਤਾ ਅਪਿ। ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ਘਟਾਕਾਸ਼ਮਿਵਾਮ੍ਬਰੇ

ਜੋ ਵੀ ਢੰਗ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਯੋਗੀ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਨ੍ਤ੍ਯਜਗੇਹੇ ਵਾ ਨष੍ਟਸ੍ਮृਤਿਰਪਿ ਤ੍ਯਜਨ੍। ਸਮਕਾਲੇ ਤਨੁਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਕੈਵਲ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕੋ ਭਵੇਤ੍

ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਂ ਚੁਹੜੇ ਦੇ ਘਰ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਭੀ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਪਦਾਦਿਚਰਾਚਰਮ੍। ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੋਗਿਨਃ ਸਰ੍ਵਂ ਮਰੀਚਿਜਲਸਨ੍ਨਿਭਮ੍

ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ, ਮੁਕਤੀ, ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਰੇਂਦਿਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ—ਯੋਗੀ ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਂ ਰੇਤ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਕਰ੍ਮ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਨ ਕਰੋਮਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਇਤਿ ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾ ਮਤਿਃ

ਪਿਛਲੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਮ—ਨਾ ਮੈਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਭੋਗਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਹੈ।

ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਗਾਰੇ ਸਮਰਸਪੂਤ- ਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨੇਕਃ ਸੁਖਮਵਧੂਤਃ। ਚਰਤਿ ਹਿ ਨਗ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਕੇਵਲਮਾਤ੍ਮਨਿ ਸਰ੍ਵਮ੍

ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ, ਸਮਤਾ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਅਵਧੂਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਗਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਤਯਤੁਰੀਯਂ ਨਹਿ ਨਹਿ ਯਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਕੇਵਲਮਾਤ੍ਮਨਿ ਤਤ੍ਰ। ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਨਹਿ ਨਹਿ ਯਤ੍ਰ ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਕਥਮਿਹ ਤਤ੍ਰ

ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਚੌਥਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਅਧਰਮ, ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨਹਿ ਨਹਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਛਨ੍ਦੋਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਹਿ ਨਹਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਮ੍। ਸਮਰਸਮਗ੍ਨੋ ਭਾਵਿਤਪੂਤਃ ਪ੍ਰਲਪਿਤਮੇਤਤ੍ਪਰਮਵਧੂਤਃ

ਉਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਲੱਭਦਾ ਹੈ—ਪਰ ਨਾ ਮੰਤ੍ਰ, ਨਾ ਛੰਦ, ਨਾ ਤੰਤਰ। ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਬੋਲ ਉੱਚਤ ਅਵਧੂਤ ਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਸ਼ੂਨ੍ਯਮਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚ ਸਤ੍ਯਾਸਤ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਸ੍ਵਭਾਵਭਾਵਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਵਿਤ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍

ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਵੀ ਹੈ, ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।

ਇਤਿ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਬਾਲਸ੍ਯ ਵਾ ਵਿषਯਭੋਗਰਤਸ੍ਯ ਵਾਪਿ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯ ਸੇਵਕਜਨਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ। ਏਤਦ੍ਗੁਰੋਃ ਕਿਮਪਿ ਨੈਵ ਨ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਰਤ੍ਨਂ ਕਥਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਕੋऽਪ੍ਯਸ਼ੁਚੌ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮ੍

ਚਾਹੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ, ਨੌਕਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘਰਵਾਲਾ—ਗੁਰੂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣੀ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਤਨ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ?

ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਵ੍ਯਗੁਣ ਏਵ ਤੁ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ ਪਰਂ ਗੁਣਵਤਾ ਖਲੁ ਸਾਰ ਏਵ। ਸਿਨ੍ਦੂਰਚਿਤ੍ਰਰਹਿਤਾ ਭੁਵਿ ਰੂਪਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਪਾਰਂ ਨ ਕਿਂ ਨਯਤਿ ਨੌਰਿਹ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਨ੍

ਇਥੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣੇ; ਸਿਰਫ਼ ਸਾਰ ਹੀ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੰਗ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਨੌਕ ਵੀ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਵੇ।

ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਲੇਨ ਚਲਾਚਲਮ੍। ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਗਗਨੋਪਮਮ੍

ਜੋ ਬਿਨਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ, ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਚੇਤਨਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ।