ਅਵਧੂਤਗੀਤਾ

ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕਿਂ ਜਾਨਾਮ੍ਯਥਵਾ ਪੁਨਃ। ਅਸਂਵੇਦ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦ੍ਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਕਥਮ੍

ਤੂੰ ਹੀ ਤੱਤ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੀ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਆਤਮਾ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?

ਮਾਯਾऽਮਾਯਾ ਕਥਂ ਤਾਤ ਛਾਯਾऽਛਾਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਕਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯੋਮਾਕਾਰਂ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍

ਪਿਆਰੇ, ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਅਮਾਇਆ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਛਾਂ ਜਾਂ ਅਛਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਭ ਇਕ ਹੀ ਤੱਤ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ।

ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨ ਬਦ੍ਧੋऽਹਂ ਕਦਾਚਨ। ਸ੍ਵਭਾਵਨਿਰ੍ਮਲਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਇਤਿ ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਮਤਿਃ

ਮੈਂ ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਅੰਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਸਵਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ।

ਮਹਦਾਦਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਿਤਿਃ

ਮਹੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ—ਫਿਰ ਜਾਤ ਜਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਜਾਨਾਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਰ੍ਵਮਹਮੇਕੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍। ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਮਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਵ੍ਯੋਮਾਦਿਪਞ੍ਚਕਮ੍

ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਹਾਂ, ਲਗਾਤਾਰ। ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ, ਨਾ ਖ਼ਾਲੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਪੰਜ ਖ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਹਾਂ।

ਨ षਣ੍ਢੋ ਨ ਪੁਮਾਨ੍ਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਬੋਧੋ ਨੈਵ ਕਲ੍ਪਨਾ। ਸਾਨਨ੍ਦੋ ਵਾ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਕਥਮ੍

ਮੈਂ ਨਾ ਨਪੁੰਸਕ, ਨਾ ਮਰਦ, ਨਾ ਔਰਤ ਹਾਂ; ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਕਲਪਨਾ। ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੁਖੀ ਜਾਂ ਸੁਖ-ਰਹਿਤ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?

षਡਙ੍ਗਯੋਗਾਨ੍ਨ ਤੁ ਨੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਮਨੋਵਿਨਾਸ਼ਾਨ੍ਨ ਤੁ ਨੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍। ਗੁਰੂਪਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨ ਤੁ ਨੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧਮ੍

ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ—ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਤੱਤ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਾਤ੍ਮਕੋ ਦੇਹੋ ਵਿਦੇਹੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨ ਹਿ। ਆਤ੍ਮੈਵ ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤੁਰੀਯਂ ਚ ਤ੍ਰਯਂ ਕਥਮ੍

ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਬਿਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ—ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਨ ਬਦ੍ਧੋ ਨੈਵ ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨ ਚਾਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪृਥਕ੍। ਨ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਚ ਭੋਕ੍ਤਾਹਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਮੈਂ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਨਾ ਮੁਕਤ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਨਾ ਕਰਤਾ, ਨਾ ਭੋਗਤਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਵਿਅਪਕ ਜਾਂ ਵਿਅਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ।

ਯਥਾ ਜਲਂ ਜਲੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਸਲਿਲਂ ਭੇਦਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਪੁਰੁषਂ ਤਦ੍ਵਦਭਿਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ

ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰਖ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।

ਯਦਿ ਨਾਮ ਨ ਮੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਨ ਬਦ੍ਧੋऽਸਿ ਕਦਾਚਨ। ਸਾਕਾਰਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਕਥਮ੍

ਜੇ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਦੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ; ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?

ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਗਗਨੋਪਮਮ੍। ਯਥਾ ਪਰਂ ਹਿ ਰੂਪਂ ਯਨ੍ਮਰੀਚਿਜਲਸਨ੍ਨਿਭਮ੍

ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਸਿੱਧਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ।

ਨ ਗੁਰੁਰ੍ਨੋਪਦੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਚੋਪਾਧਿਰ੍ਨ ਮੇ ਕ੍ਰਿਯਾ। ਵਿਦੇਹਂ ਗਗਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਹਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ

ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਗੁਰੂ, ਨਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੈ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹਾਂ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੋऽਸਿ ਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍। ਅਹਂ ਚਾਤ੍ਮਾ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਲਜ੍ਜਸੇ

ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਹੈਂ—ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੇਝਿਜਕ ਕਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

ਕਥਂ ਰੋਦਿषਿ ਰੇ ਚਿਤ੍ਤ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮੈਵਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾ ਭਵ। ਪਿਬ ਵਤ੍ਸ ਕਲਾਤੀਤਮਦ੍ਵੈਤਂ ਪਰਮਾਮृਤਮ੍

ਮਨ, ਤੂੰ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਬਣ ਜਾ। ਪਿਆਰੇ, ਅਦਵੈਤ ਦਾ ਅਮਰ ਰਸ ਪੀ ਲੈ।

ਨੈਵ ਬੋਧੋ ਨ ਚਾਬੋਧੋ ਨ ਬੋਧਾਬੋਧ ਏਵ ਚ। ਯਸ੍ਯੇਦृਸ਼ਃ ਸਦਾ ਬੋਧਃ ਸ ਬੋਧੋ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍

ਨਾਹੀ ਗਿਆਨ, ਨਾਹੀ ਅਗਿਆਨ, ਨਾਹੀ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ; ਜਿਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਐਸੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਤਰ੍ਕੋ ਨ ਸਮਾਧਿਯੋਗੋ ਨ ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਨ ਗੁਰੂਪਦੇਸ਼ਃ। ਸ੍ਵਭਾਵਸਂਵਿਤ੍ਤਰਹਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵ- ਮਾਕਾਸ਼ਕਲ੍ਪਂ ਸਹਜਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਚ

ਗਿਆਨ ਨਾ ਤਰਕ ਹੈ, ਨਾ ਸਮਾਧੀ, ਨਾ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ, ਨਾ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਹ ਤੱਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਜਾਗਰੂਕ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਨਮਜਾਤ ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨ ਜਾਤੋऽਹਂ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬਨ੍ਧੋ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਮਮ

ਨਾ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ, ਨਾ ਮਰਿਆ; ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਥਿਰਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਃ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਹਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਃ ਕਥਮ੍

ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਦਾ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯੇਵ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਖਣ੍ਡਿਤਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍। ਅਹੋ ਮਾਯਾਮਹਾਮੋਹੋ ਦ੍ਵੈਤਾਦ੍ਵੈਤਵਿਕਲ੍ਪਨਾ

ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਹ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੁਲ—ਦਵੈਤ ਤੇ ਅਦਵੈਤ ਵਿਚ ਡੋਲਣਾ!

ਸਾਕਾਰਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਨੇਤਿ ਨੇਤੀਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਭੇਦਾਭੇਦਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕੇਵਲਃ ਸ਼ਿਵਃ

ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਆਕਾਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਇਹ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ'—ਫਿਰਕਾ ਤੇ ਅਫਿਰਕਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਵਜੂਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨ ਤੇ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਚ ਬਨ੍ਧੁਃ ਨ ਤੇ ਚ ਪਤ੍ਨੀ ਨ ਸੁਤਸ਼੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਮ੍। ਨ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤੀ ਨ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤਃ ਕਥਂ ਹਿ ਸਂਤਪ੍ਤਿਰਿਯਂ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇ

ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਨਾ ਪੱਖਦਾਰ ਹੈਂ, ਨਾ ਵਿਰੋਧੀ—ਫਿਰ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਪੀੜ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?

ਦਿਵਾ ਨਕ੍ਤਂ ਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੌ ਨ ਹਿ। ਵਿਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਤ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਬੁਧਾਃ

ਤੇਰੇ ਲਈ, ਮਨ, ਨਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਉਗਣਾ, ਨਾ ਡੁੱਬਣਾ। ਜੋ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਨਾਵਿਭਕ੍ਤਂ ਵਿਭਕ੍ਤਂ ਚ ਨ ਹਿ ਦੁਃਖਸੁਖਾਦਿ ਚ। ਨ ਹਿ ਸਰ੍ਵਮਸਰ੍ਵਂ ਚ ਵਿਦ੍ਧਿ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍

ਨਾ ਅਭਿੰਨ, ਨਾ ਵੱਖਰਾ, ਨਾ ਦੁੱਖ, ਨਾ ਸੁਖ, ਨਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਨਾ ਕੁਝ ਵੀ—ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਜਾਣ।

ਨਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰਾऽਧੁਨਾ। ਨ ਮੇ ਦੇਹੋ ਵਿਦੇਹੋ ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇਤਿ ਮਮੇਤਿ ਕਿਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਭੋਗਤਾ; ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਕਰਮ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਨਵੇਂ, ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਹੀਂ—ਫਿਰ 'ਮੇਰਾ' ਜਾਂ 'ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ' ਕੀ ਹੈ?

ਨ ਮੇ ਰਾਗਾਦਿਕੋ ਦੋषੋ ਦੁਃਖਂ ਦੇਹਾਦਿਕਂ ਨ ਮੇ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮੇਕਂ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਗਗਨੋਪਮਮ੍

ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਦਿ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪੀੜ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਆਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਜਾਣ।

ਸਖੇ ਮਨਃ ਕਿਂ ਬਹੁਜਲ੍ਪਿਤੇਨ ਸਖੇ ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍। ਯਤ੍ਸਾਰਭੂਤਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ ਤੇ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗਗਨੋਪਮੋऽਸਿ

ਮਨ, ਦੋਸਤ, ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮਨ, ਦੋਸਤ, ਇਹ ਸਭ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਹੀ ਤੱਤ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ।

ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਭਾਵੇਨ ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਮृਤਾ ਅਪਿ। ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ਘਟਾਕਾਸ਼ਮਿਵਾਮ੍ਬਰੇ

ਜੋ ਵੀ ਢੰਗ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਯੋਗੀ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਨ੍ਤ੍ਯਜਗੇਹੇ ਵਾ ਨष੍ਟਸ੍ਮृਤਿਰਪਿ ਤ੍ਯਜਨ੍। ਸਮਕਾਲੇ ਤਨੁਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਕੈਵਲ੍ਯਵ੍ਯਾਪਕੋ ਭਵੇਤ੍

ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਂ ਚੁਹੜੇ ਦੇ ਘਰ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਭੀ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।