ਇਹ ਸਾਰਸਮੁਚ੍ਚਯਸਾਰਮਿਤਿ। ਕਥਿਤਂ ਨਿਜਭਾਵਵਿਭੇਦ ਇਤਿ। ਵਿषਯੇ ਕਰਣਤ੍ਵਮਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍
ਇੱਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਹੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਹੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਲਗਨ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਨ, ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਬਹੁਧਾ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਵਿਯਦਾਦਿਰਿਦਂ ਮृਗਤੋਯਸਮਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸਮਂ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍
ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਗਤ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰਾ, ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹੈ, ਤਾ ਫਿਰ ਹੇ ਮਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨ ਹਿ ਨ ਹਿ ਯਤ੍ਰ ਛਨ੍ਦੋਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨ ਹਿ ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਰ। ਸਮਰਸਮਗ੍ਨੋ ਭਾਵਿਤਪੂਤਃ ਪ੍ਰਲਪਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਵਧੂਤਃ
ਉਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ—ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਇਕਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸੋਚ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਾਸੀਨ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਬਹੁਧਾ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਵਯਂ ਵਿਯਦਾਦਿਰਿਦਂ ਮृਗਤੋਯਸਮਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵ- ਮੁਪਮੇਯਮਥੋਹ੍ਯੁਪਮਾ ਚ ਕਥਮ੍
ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੇ ਇਹ ਜਗਤ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰਾ, ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਲਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਵਿਭਕ੍ਤਿਵਿਭਕ੍ਤਿਵਿਹੀਨਪਰਂ ਨਨੁ ਕਾਰ੍ਯਵਿਕਾਰ੍ਯਵਿਹੀਨਪਰਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਯਜਨਂ ਚ ਕਥਂ ਤਪਨਂ ਚ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਭੇਦ ਤੇ ਅਭੇਦ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਮਨ ਏਵ ਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਗਤਂ ਹ੍ਯਵਿਸ਼ਾਲਵਿਸ਼ਾਲਵਿਹੀਨਪਰਮ੍। ਮਨ ਏਵ ਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਮਨਸਾਪਿ ਕਥਂ ਵਚਸਾ ਚ ਕਥਮ੍
ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ; ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਿਨਰਾਤ੍ਰਿਵਿਭੇਦਨਿਰਾਕਰਣ- ਮੁਦਿਤਾਨੁਦਿਤਸ੍ਯ ਨਿਰਾਕਰਣਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਰਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਜ੍ਵਲਨਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਭੇਦ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ, ਉੱਗਣ ਤੇ ਨਾ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ—ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸੂਰਜ, ਚੰਨ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਗਤਕਾਮਵਿਕਾਮਵਿਭੇਦ ਇਤਿ ਗਤਚੇष੍ਟਵਿਚੇष੍ਟਵਿਭੇਦ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਬਹਿਰਨ੍ਤਰਭਿਨ੍ਨਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਚਾਹਤ ਤੇ ਅਚਾਹਤ ਦਾ ਭੇਦ ਮਿਟ ਗਿਆ, ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਦਾ ਭੇਦ ਮਿਟ ਗਿਆ; ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦਾ ਭੇਦ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਸਾਰਵਿਸਾਰਵਿਹੀਨ ਇਤਿ ਯਦਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਵਿਸ਼ੂਨ੍ਯਵਿਹੀਨ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਚ ਕਥਂ ਚਰਮਂ ਚ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮੂਲ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੂਲ-ਰਹਿਤ, ਨਾ ਕੋਈ ਖਾਲੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਖਾਲੀ-ਰਹਿਤ; ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਜਾਂ ਆਖਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿਭੇਦਵਿਭੇਦਨਿਰਾਕਰਣਂ ਯਦਿ ਵੇਦਕਵੇਦ੍ਯਨਿਰਾਕਰਣਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਕਥਂ ਤੁਰੀਯਂ ਚ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਭੇਦ ਤੇ ਅਭੇਦ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ, ਜੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ; ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਅਵਸਥਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਗਦਿਤਾਵਿਦਿਤਂ ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਵਿਦਿਤਾਵਿਦਿਤਂ ਨਹਿ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਵਿषਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬੁਦ੍ਧਿਮਨਾਂਸਿ ਕਥਮ੍
ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇ, ਇੰਦ੍ਰੇ, ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਗਗਨਂ ਪਵਨੋ ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਧਰਣੀ ਦਹਨੋ ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਜਲਦਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਸਲਿਲਂ ਚ ਕਥਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਯਦਿ ਕਲ੍ਪਿਤਲੋਕਨਿਰਾਕਰਣਂ ਯਦਿ ਕਲ੍ਪਿਤਦੇਵਨਿਰਾਕਰਣਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਗੁਣਦੋषਵਿਚਾਰਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਕਲਪਿਤ ਜਗਤ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ, ਜੇ ਕਲਪਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਣਾ; ਤੇ ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਪਰਖ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਮਰਣਾਮਰਣਂ ਹਿ ਨਿਰਾਕਰਣਂ ਕਰਣਾਕਰਣਂ ਹਿ ਨਿਰਾਕਰਣਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਹਿ ਕਥਂ ਵਦਤਿ
ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵੀ ਨਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषੋ ਨ ਹਿ ਭੇਦ ਇਤਿ ਨ ਹਿ ਕਾਰਣਕਾਰ੍ਯਵਿਭੇਦ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਪੁਰੁषਾਪੁਰੁषਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਤਿ
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ; ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੇ ਅਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤृਤੀਯਂ ਨ ਹਿ ਦੁਃਖਸਮਾਗਮਨਂ ਨ ਗੁਣਾਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਸਮਾਗਮਨਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਸ੍ਥਵਿਰਸ਼੍ਚ ਯੁਵਾ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਕੋਈ ਤੀਜੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ; ਦੂਜਾ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੁਢਾਪਾ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਨਨੁ ਆਸ਼੍ਰਮਵਰ੍ਣਵਿਹੀਨਪਰਂ ਨਨੁ ਕਾਰਣਕਰ੍ਤृਵਿਹੀਨਪਰਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵ- ਮਵਿਨष੍ਟਵਿਨष੍ਟਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੇ ਜਾਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਰਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਜਾਂ ਅਨਾਸ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਗ੍ਰਸਿਤਾਗ੍ਰਸਿਤਂ ਚ ਵਿਤਥ੍ਯਮਿਤਿ ਜਨਿਤਾਜਨਿਤਂ ਚ ਵਿਤਥ੍ਯਮਿਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵ- ਮਵਿਨਾਸ਼ਿ ਵਿਨਾਸ਼ਿ ਕਥਂ ਹਿ ਭਵੇਤ੍
ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਧਾਰਨਾ ਝੂਠ ਹਨ; ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਧਾਰਨਾ ਝੂਠ ਹਨ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾਸਵਾਨ ਤੇ ਅਨਾਸਵਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਪੁਰੁषਾਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਿਨष੍ਟਮਿਤਿ ਵਨਿਤਾਵਨਿਤਸ੍ਯ ਵਿਨष੍ਟਮਿਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵ- ਮਵਿਨੋਦਵਿਨੋਦਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਪੁਰੁਸ਼ ਜਾਂ ਅਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਝੂਠ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤ ਜਾਂ ਅਔਰਤ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਝੂਠ ਹੈ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦੀ ਕਮੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦਿ ਮੋਹਵਿषਾਦਵਿਹੀਨਪਰੋ ਯਦਿ ਸਂਸ਼ਯਸ਼ੋਕਵਿਹੀਨਪਰਃ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵ- ਮਹਮੇਤਿ ਮਮੇਤਿ ਕਥਂ ਚ ਪੁਨਃ
ਜੇ ਇਹ ਮੋਹ ਤੇ ਵਿਸਾਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨਨੁ ਧਰ੍ਮਵਿਧਰ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ ਇਤਿ ਨਨੁ ਬਨ੍ਧਵਿਬਨ੍ਧਵਿਨਾਸ਼ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ- ਮਿਹਦੁਃਖਵਿਦੁਃਖਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨ ਹਿ ਯਾਜ੍ਞਿਕਯਜ੍ਞਵਿਭਾਗ ਇਤਿ ਨ ਹੁਤਾਸ਼ਨਵਸ੍ਤੁਵਿਭਾਗ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਵਦ ਕਰ੍ਮਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਥਮ੍
ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ; ਅੱਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਨਨੁ ਸ਼ੋਕਵਿਸ਼ੋਕਵਿਮੁਕ੍ਤ ਇਤਿ ਨਨੁ ਦਰ੍ਪਵਿਦਰ੍ਪਵਿਮੁਕ੍ਤ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਨਨੁ ਰਾਗਵਿਰਾਗਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੋਕ ਤੇ ਵਿਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ; ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਆਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਗ ਜਾਂ ਵਿਰਾਗ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨ ਹਿ ਮੋਹਵਿਮੋਹਵਿਕਾਰ ਇਤਿ ਨ ਹਿ ਲੋਭਵਿਲੋਭਵਿਕਾਰ ਇਤਿ। ਯਦਿ ਚੈਕਨਿਰਨ੍ਤਰਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਂ ਹ੍ਯਵਿਵੇਕਵਿਵੇਕਮਤਿਸ਼੍ਚ ਕਥਮ੍
ਮੋਹ ਜਾਂ ਵਿਮੋਹ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਬਦਲਾਵ ਨਹੀਂ; ਲੋਭ ਜਾਂ ਵਿਲੋਭ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਬਦਲਾਵ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਕੋ, ਲਗਾਤਾਰ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਵੇਕ ਜਾਂ ਅਵਿਵੇਕ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤ੍ਵਮਹਂ ਨ ਹਿ ਹਨ੍ਤ ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਕੁਲਜਾਤਿਵਿਚਾਰਮਸਤ੍ਯਮਿਤਿ। ਅਹਮੇਵ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਮਤ੍ਰ ਕਰੋਮਿ ਕਥਮ੍
ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ—ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਕੁਲ ਜਾਂ ਜਾਤ ਦੀ ਸੋਚ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯਵਿਚਾਰਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣ ਇਤਿ ਉਪਦੇਸ਼ਵਿਚਾਰਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣ ਇਤਿ। ਅਹਮੇਵ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਮਤ੍ਰ ਕਰੋਮਿ ਕਥਮ੍
ਗੁਰੂ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਸੋਚ ਮੁੱਕ ਗਈ; ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨ ਹਿ ਕਲ੍ਪਿਤਦੇਹਵਿਭਾਗ ਇਤਿ ਨ ਹਿ ਕਲ੍ਪਿਤਲੋਕਵਿਭਾਗ ਇਤਿ। ਅਹਮੇਵ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਮਤ੍ਰ ਕਰੋਮਿ ਕਥਮ੍
ਦੇਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਿਤ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲਤਾ ਨਹੀਂ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਲਪਿਤ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲਤਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਰਜੋ ਵਿਰਜੋ ਨ ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਨਨੁ ਨਿਰ੍ਮਲਨਿਸ਼੍ਚਲਸ਼ੁਦ੍ਧ ਇਤਿ। ਅਹਮੇਵ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਮਤ੍ਰ ਕਰੋਮਿ ਕਥਮ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਰਜਸ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਰਜਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਨਿਰਮਲ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨ ਹਿ ਦੇਹਵਿਦੇਹਵਿਕਲ੍ਪ ਇਤਿ ਅਨृਤਂ ਚਰਿਤਂ ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ। ਅਹਮੇਵ ਸ਼ਿਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਮਤ੍ਰ ਕਰੋਮਿ ਕਥਮ੍
ਦੇਹ ਤੇ ਅਦੇਹ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵੱਖਰੇਪਣ ਨਹੀਂ; ਚਲਣ-ਚਲਣ ਝੂਠ ਹੈ, ਸਚ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?