ਅਵਧੂਤਗੀਤਾ

ਪਰਾਪਰਂ ਵਾ ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਭਾਵੋ ਹਿ ਨ ਚਾਰਿਮਿਤ੍ਰਮ੍। ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਚਾਪਿ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਨਾ ਨੀਵਾਂ; ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਨਾ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ। ਫਾਇਦੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਨੋਪਾਸਕੋ ਨੈਵਮੁਪਾਸ੍ਯਰੂਪਂ ਨ ਚੋਪਦੇਸ਼ੋ ਨ ਚ ਮੇ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚ। ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਉਪਾਸਕ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ ਰੂਪ; ਨਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ। ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਨੋ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਮਿਹਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਨ ਚਾਲਯਂ ਵਾਪਿ ਨਿਰਾਲਯਂ ਵਾ। ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਅਪਕ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਅਪਤ; ਨਾ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਠਿਕਾਣਾ ਰਹਿਤ। ਖਾਲੀ ਜਾਂ ਅਖਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਨ ਗ੍ਰਾਹਕੋ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਕਮੇਵ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਨ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਮਮ ਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਮ੍। ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਕੁਝ; ਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਰਜ। ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਜਾਂ ਅਸੋਚਣ ਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਨ ਭੇਦਕਂ ਵਾਪਿ ਨ ਚੈਵ ਭੇਦ੍ਯਂ ਨ ਵੇਦਕਂ ਵਾ ਮਮ ਨੈਵ ਵੇਦ੍ਯਮ੍। ਗਤਾਗਤਂ ਤਾਤ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ। ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਪਿਆਰੇ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਦੇਹੋ ਨ ਚ ਮੇ ਵਿਦੇਹੋ ਬੁਦ੍ਦਿਰ੍ਮਨੋ ਮੇ ਨ ਹਿ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ। ਰਾਗੋ ਵਿਰਾਗਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਹ ਹੈ, ਨਾ ਮੈਂ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹਾਂ; ਨਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੁੱਧੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਨ, ਨਾ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ। ਰਾਗ ਜਾਂ ਵਿਰਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਉਲ੍ਲੇਖਮਾਤ੍ਰਂ ਨ ਹਿ ਭਿਨ੍ਨਮੁਚ੍ਚੈ- ਰੁਲ੍ਲੇਖਮਾਤ੍ਰਂ ਨ ਤਿਰੋਹਿਤਂ ਵੈ। ਸਮਾਸਮਂ ਮਿਤ੍ਰ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਉਪਸਥਿਤੀ। ਏਕਤਾ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿੱਤਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋऽਹਂ ਤ੍ਵਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਨ ਸਂਯਮੋ ਮੇ ਨਿਯਮੋ ਨ ਜਾਤਃ। ਜਯਾਜਯੌ ਮਿਤ੍ਰ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਯਮ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿੱਤਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਅਮੂਰ੍ਤਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿ- ਦਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮਧ੍ਯਂ ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਬਲਾਬਲਂ ਮਿਤ੍ਰ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮੈਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਰੂਪ ਰਹਿਤ; ਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਰੰਭ, ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ। ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿੱਤਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਮृਤਾਮृਤਂ ਵਾਪਿ ਵਿषਾਵਿषਂ ਚ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਤਾਤ ਨ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਨਾ ਅਮਰਤਾ, ਨਾ ਜ਼ਹਿਰ, ਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਪ੍ਰਬੋਧੋ ਨ ਚ ਯੋਗਮੁਦ੍ਰਾ ਨਕ੍ਤਂ ਦਿਵਾ ਵਾਪਿ ਨ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਅਤੁਰ੍ਯਤੁਰ੍ਯਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਜਾਗਣਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਜੋਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਦਿਨ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਚੌਥੀ ਜਾਂ ਨਾ-ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਸਂਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਵਿਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਮਾਯਾ ਵਿਮਾਯਾ ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਜਾਣ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਦਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਸਂਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਸਮਾਧਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸਂਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਮੁਕ੍ਤਮ੍। ਯੋਗਂ ਵਿਯੋਗਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਜਾਣ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਜਾਣ, ਜੋ ਹਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜੋੜ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਮੂਰ੍ਖੋऽਪਿ ਨਾਹਂ ਨ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਹਂ ਮੌਨਂ ਵਿਮੌਨਂ ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਤਰ੍ਕਂ ਵਿਤਰ੍ਕਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਨਾ ਵਿਦਵਾਨ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਨਾ ਬੋਲਣਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤਰਕ ਜਾਂ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਪਿਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਕੁਲਂ ਨ ਜਾਤਿ- ਰ੍ਜਨ੍ਮਾਦਿ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਸ੍ਨੇਹਂ ਵਿਮੋਹਂ ਚ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪਿਓ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਜਾਤ, ਨਾ ਜਨਮ, ਨਾ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੋਹ ਜਾਂ ਭਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਅਸ੍ਤਂ ਗਤੋ ਨੈਵ ਸਦੋਦਿਤੋऽਹਂ ਤੇਜੋਵਿਤੇਜੋ ਨ ਚ ਮੇ ਕਦਾਚਿਤ੍। ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕਥਂ ਵਦਾਮਿ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਨਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਸਦਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਮੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਿਰਾਕੁਲਂ ਮਾਂ ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਮਾਮ੍। ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਿਰਞ੍ਜਨਂ ਮਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਦਾਗ ਦੇ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ।

ਧ੍ਯਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ। ਤ੍ਯਾਗਾਮृਤਂ ਤਾਤ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾਃ ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਰ੍ਵਾਣਮਨਾਮਯੋऽਹਮ੍

ਸਿਆਣੇ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਿਆਗ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ।

ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨ ਹਿ ਨ ਹਿ ਯਤ੍ਰ ਛਨ੍ਦੋਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨ ਹਿ ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਰ। ਸਮਰਸਮਗ੍ਨੋ ਭਾਵਿਤਪੂਤਃ ਪ੍ਰਲਪਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਵਧੂਤਃ

ਉਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ। ਜੋ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਵਧੂਤ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ੴ ਇਤਿ ਗਦਿਤਂ ਗਗਨਸਮਂ ਤਤ੍ ਨ ਪਰਾਪਰਸਾਰਵਿਚਾਰ ਇਤਿ। ਅਵਿਲਾਸਵਿਲਾਸਨਿਰਾਕਰਣਂ ਕਥਮਕ੍ਸ਼ਰਬਿਨ੍ਦੁਸਮੁਚ੍ਚਰਣਮ੍

ਓਂ। ਇਹ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਸਲੀਅਤ ਆਖੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ-ਘੱਟ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਖੇਡ ਤੇ ਨਾ-ਖੇਡ ਮਿਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਟੱਲ ਅੱਖਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਸਿਪ੍ਰਭृਤਿਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮਾਤ੍ਮਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਸਿ। ਤ੍ਵਮੁਪਾਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਂ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

‘ਤੂੰ ਉਹੀ ਹੈਂ’ ਆਦਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ ਸੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ—ਤੂੰ ਉਹੀ ਹੈਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ। ਫਿਰ, ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਅਧਊਰ੍ਧ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਂ ਬਹਿਰਨ੍ਤਰਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਮ੍। ਯਦਿ ਚੈਕਵਿਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਂ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਉੱਤੇ-ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ; ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਕੱਲੇਪਣ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਨ ਹਿ ਕਲ੍ਪਿਤਕਲ੍ਪਵਿਚਾਰ ਇਤਿ ਨ ਹਿ ਕਾਰਣਕਾਰ੍ਯਵਿਚਾਰ ਇਤਿ। ਪਦਸਨ੍ਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਂ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਨਾ ਕੋਈ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੋਚ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਰਨ-ਫਲ ਦੀ ਜਾਂਚ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਨ ਹਿ ਬੋਧਵਿਬੋਧਸਮਾਧਿਰਿਤਿ ਨ ਹਿ ਦੇਸ਼ਵਿਦੇਸ਼ਸਮਾਧਿਰਿਤਿ। ਨ ਹਿ ਕਾਲਵਿਕਾਲਸਮਾਧਿਰਿਤਿ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਨਾ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਹੈ, ਨਾ ਥਾਂ ਜਾਂ ਨਾ-ਥਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ, ਨਾ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਨਾ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ। ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਨ ਹਿ ਕੁਮ੍ਭਨਭੋ ਨ ਹਿ ਕੁਮ੍ਭ ਇਤਿ ਨ ਹਿ ਜੀਵਵਪੁਰ੍ਨ ਹਿ ਜੀਵ ਇਤਿ। ਨ ਹਿ ਕਾਰਣਕਾਰ੍ਯਵਿਭਾਗ ਇਤਿ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਨਾ ਘੜੇ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਘੜਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੀਵ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਰਨ-ਫਲ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ। ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਇਹ ਸਰ੍ਵਨਿਰਨ੍ਤਰਮੋਕ੍ਸ਼ਪਦਂ ਲਘੁਦੀਰ੍ਘਵਿਚਾਰਵਿਹੀਨ ਇਤਿ। ਨ ਹਿ ਵਰ੍ਤੁਲਕੋਣਵਿਭਾਗ ਇਤਿ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਇੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਨਾ ਕੋਈ ਗੋਲ ਜਾਂ ਕੋਣ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ। ਮਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?

ਇਹ ਸ਼ੂਨ੍ਯਵਿਸ਼ੂਨ੍ਯਵਿਹੀਨ ਇਤਿ ਇਹ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਹੀਨ ਇਤਿ। ਇਹ ਸਰ੍ਵਵਿਸਰ੍ਵਵਿਹੀਨ ਇਤਿ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਇੱਥੇ ਨਾ ਖਾਲੀਪਣ ਹੈ, ਨਾ ਖਾਲੀਪਣ ਦੀ ਅਣਹੋਣੀ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਨ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈਂ?

ਨ ਹਿ ਭਿਨ੍ਨਵਿਭਿਨ੍ਨਵਿਚਾਰ ਇਤਿ ਬਹਿਰਨ੍ਤਰਸਨ੍ਧਿਵਿਚਾਰ ਇਤਿ। ਅਰਿਮਿਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਸਮਂ ਕਿਮੁ ਰੋਦਿषਿ ਮਾਨਸਿ ਸਰ੍ਵਸਮਮ੍

ਇੱਥੇ ਨਾ ਵੱਖਰੇਪਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਵੱਖਰੇਪਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ। ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਨਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈਂ?