ਇਹ ਗाथਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਾਲ—ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ? ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ? ਜਦੋਂ ਕੇਵਲ ‘ਮੈਂ’ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਖਾਲੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਖਾਲੀ; ਨਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਾ ਅਪਵਿੱਤਰ; ਨਾ ਸਰੂਪ, ਨਾ ਅਸਰੂਪ—ਮੇਰਾ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਹੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੂੰ ਵਿਰਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇ। ਵਿਰਾਗ ਅਤੇ ਅਵਿਰਾਗ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਮਰ, ਜਨਮਜਾਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਦਾਇਗੀ—ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਪੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਧਿਆਨ, ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਸੰਖੇਪ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ, ਨਾ ਕੇਵਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ, ਨਾ ਕੇਵਲ ਯੋਗ ਦੇ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ। ਇਹ ਸਭ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ; ਇਹ ਸਭ ਝੂਠਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਦਵੈਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਬਿਨਾ ਰੰਗ; ਨਾ ਅੰਦਰ, ਨਾ ਬਾਹਰ; ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੀ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਅਗਿਆਨ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਪਾਪ ਨਾਲ; ਨਾ ਬੰਧਨ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ; ਜੋ ਜੁੜਿਆ ਜਾਂ ਅਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਉੱਚਾ, ਨਾ ਨੀਵਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਮਧਯਮ ਅਵਸਥਾ, ਨਾ ਦੋਸਤ, ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣ। ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾ ਉਪਾਸਕ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ। ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਇਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਆਪਿਤ; ਨਾ ਆਸਥਾਨ, ਨਾ ਅਨਾਸਥਾਨ। ਖਾਲੀ ਜਾਂ ਅਖਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਦਰਸ਼ਕ, ਨਾ ਦਰਸ਼ਨਯ, ਨਾ ਕਾਰਣ, ਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ। ਸੋਚਣਯ ਜਾਂ ਅਸੋਚਣਯ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ; ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਪਿਆਰੇ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਅਸਰੀਰਤਾ; ਨਾ ਬੁੱਧੀ, ਨਾ ਮਨ, ਨਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ। ਰਾਗ ਜਾਂ ਵਿਰਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਇਥੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਦਿੱਖ। ਏਕਤਾ ਜਾਂ ਵੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਦੋਸਤ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਨਾ-ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਰੋਕ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਦੋਸਤ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਸਰੂਪ ਜਾਂ ਅਸਰੂਪ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਆਰੰਭ, ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਮੱਧ। ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਦੋਸਤ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ। ਮੌਤ ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ, ਵਿਸ਼ ਜਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਸੁਪਨਾ, ਨਾ ਜਾਗਣਾ; ਨਾ ਕੋਈ ਯੋਗ ਅਸਨ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਦਿਨ; ਚੌਥੀ ਜਾਂ ਨਾ-ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਸਮਝੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਭ੍ਰਮ ਜਾਂ ਅਭ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ; ਤ੍ਰੈ-ਸੰਧਿਆ ਆਦਿ ਰੀਤੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਸਮਝੋ, ਸਭ ਸਮਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਚੇਤਨਾ ਜੋ ਸਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ; ਮਿਲਣ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਨਾ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਨਾ ਵਿਦਵਾਨ; ਚੁਪ ਜਾਂ ਅਚੁਪਤਾ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਤਰਕ ਜਾਂ ਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੇਰਾ ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਨਾ ਜਾਤ, ਨਾ ਜਨਮ, ਨਾ ਮੌਤ; ਲਗਾਵ ਜਾਂ ਮੋਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਨਾ ਕਦੇ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਸਦਾ ਉਭਰਿਆ; ਚਮਕ ਜਾਂ ਅਚਮਕਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਤ੍ਰੈ-ਸੰਧਿਆ ਆਦਿ ਰੀਤੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ, ਅਡੋਲ ਸਮਝੋ; ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਸਮਝੋ; ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ, ਨਿਰਮਲ ਸਮਝੋ; ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ। ਵਿਦਵਾਨ ਸਭ ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ; ਉਹ ਵਿਰਾਗ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ; ਪੂਰਨ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਵਿਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਵਧੂਤ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਮ। ਇਹ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚ-ਨੀਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; imperishable syllable (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਖਰ) ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਖੇਡ ਅਤੇ ਅਖੇਡ ਦੋਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ? ‘ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੋ’—ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਉਪਰ-ਹੇਠੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ; ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਭ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਕਲਪਿਤ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ, ਕਾਰਣ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਨਹੀਂ, ਥਾਂ ਜਾਂ ਅਥਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਨਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਅਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਇਥੇ ਘੜਾ-ਅਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਘੜਾ; ਨਾ embodied soul, ਨਾ soul; ਕਾਰਣ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਇਥੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ; ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਕੋਣ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਇਥੇ ਨਾ ਖਾਲੀ, ਨਾ ਅਖਾਲੀ; ਨਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਾ ਅਪਵਿੱਤਰ; ਨਾ ਸਭ, ਨਾ ਅਸਭ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਫਰਕ ਜਾਂ ਅਫਰਕ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ; ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦੇ ਜੋੜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ। ਦੁਸ਼ਮਣ-ਮਿਤਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਮਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਗਾਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵੰਡ, ਸਭ ਫਰਕ, ਸਭ ਦੁਖ, ਸਭ ਪ੍ਰਤੀਤੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।