ਅਵਧੂਤਗੀਤਾ

ਪਿਆਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਅਵਧੂਤ ਆਤਮਾ ਆਖਦੀ ਹੈ: “ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਰਤਾ ਭੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਜਾਂ ਇਕਠਾ ਨਹੀਂ। ਐ ਬੇਸ਼ਰਮ ਮਨ, ਤੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਵਿਅਪਕ। ਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਮੌਤ; ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਨਮ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਉਮਰਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਮਰਾਂ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਨ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਭ੍ਰਮ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾ ਤੂੰ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਤਾ ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਜਦੋਂ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾ ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਤੇਰੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਰਗਟ ਹੋਈ ਹੋਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਜਾਂ ਅਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਰਾਗ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਵੈਰਾਗ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਦਾ ਲੇਸ਼ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਸਮਾਧੀ; ਨਾਂ ਧਿਆਨ ਹੈ, ਨਾਂ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਥਾਂ; ਨਾਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸਮਾਂ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਸਲ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਨਾਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਨਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ। ਆਖਰੀ ਹਕੀਕਤ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ। ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ। ਇੱਥੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਸੁਖਮਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਤੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਹੀ ਸਿਰਫ ਆਕਾਸ਼-ਰੂਪ ਹੈ? ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਣ; ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਣ; ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਣ; ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਵਿਅਪਕ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਖਾਲੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਅਖਾਲੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ; ਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ; ਨਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਅਰੂਪ; ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹੈ। ਜਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਛੱਡ ਦੇ; ਵੈਰਾਗ ਭੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇ। ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਅਵੈਰਾਗ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਮਰ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਆਵਾਹਨ ਹੈ, ਨਾਂ ਵਿਦਾਈ; ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਪੱਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਧਿਆਨ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਾਂ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ; ਨਾਂ ਜੋਗ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜਾ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਵਿਅਪਕ, ਮੁਕਤ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਝੂਠਮੂਠ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਦਵੈਤ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਰੰਗੀਨਤਾ, ਨਾਂ ਬੇਰੰਗੀ; ਨਾਂ ਅੰਦਰ, ਨਾਂ ਬਾਹਰ; ਅੰਦਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਅਗਿਆਨ, ਨਾਂ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਕਦੇ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਬੰਧਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉੱਚਾ ਜਾਂ ਨੀਚਾ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਮੱਧ-ਅਵਸਥਾ, ਨਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ। ਭਲਾ, ਫਾਇਦੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਉਪਾਸਕ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਉਪਦੇਸ਼, ਨਾਂ ਕੋਈ ਕਰਮ। ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਵਿਅਾਪਕ ਹੈ, ਨਾਂ ਵਿਅਾਪਿਤ; ਨਾਂ ਆਸਰਾ, ਨਾਂ ਅਨਾਸਰਾ। ਖਾਲੀਅਤ ਜਾਂ ਅਖਾਲੀਅਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਕਾਰਨ, ਨਾਂ ਫਲ। ਸੋਚਣਯੋਗ ਜਾਂ ਅਸੋਚਣਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਪਿਆਰੇ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਸਰੀਰ, ਨਾਂ ਅਸਰੀਰਤਾ; ਨਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਨਾਂ ਮਨ, ਨਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ। ਰਾਗ ਜਾਂ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ, ਨਾਂ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਪ੍ਰਤੀਤੀ। ਏਕਤਾ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਨਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ, ਨਾਂ ਨਾ-ਕਾਬੂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਸੰਯਮ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਰੂਪ ਨਹੀਂ; ਨਾਂ ਆਰੰਭ, ਨਾਂ ਅੰਤ, ਨਾਂ ਮੱਧ। ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਨਾਸਵੰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਮਰ, ਵਿਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਸੁਪਨਾ, ਨਾਂ ਜਾਗਣਾ, ਨਾਂ ਜੋਗ ਅਸਨ, ਨਾਂ ਰਾਤ, ਨਾਂ ਦਿਨ; ਚੌਥੀ ਜਾਂ ਨਾ-ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਭ੍ਰਮ ਜਾਂ ਅਭ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੁਹੀ; ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਏਕ ਰੂਪ ਹੋਈ, ਹਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ; ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੈਂ ਨਾਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਵਿਦਵਾਨ; ਚੁੱਪ ਜਾਂ ਨਾ-ਚੁੱਪ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਤਰਕ ਜਾਂ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾਂ ਪਿਤਾ, ਨਾਂ ਮਾਤਾ, ਨਾਂ ਕੁਟੰਬ, ਨਾਂ ਜਾਤੀ, ਨਾਂ ਜਨਮ, ਨਾਂ ਮੌਤ; ਲਗਾਵਾਂ ਜਾਂ ਭ੍ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੈਂ ਨਾਂ ਕਦੇ ਡੁੱਬਿਆ, ਨਾਂ ਸਦਾ ਉੱਭਰਿਆ; ਚਮਕ ਜਾਂ ਅਚਮਕ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ, ਅਟੱਲ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ—ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ—ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਉਹ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾ ਦਾ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ; ਜੋ ਸਮ-ਭਾਵ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਚਿੰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ, ਉੱਚਾ ਅਵਧੂਤ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।