ଅଵଧୂତଗୀତା

ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵାତ୍ତଦଦୃଶ୍ଯତ୍ଵାନ୍ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାଚ୍ଚ ଯୋଗିଭିଃ। ଆଲମ୍ବନାଦି ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ କ୍ରମାଦାଲମ୍ବନଂ ଭଵେତ୍

ଏହା ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ ଓ ଗୁଣହୀନ ଥିବାରୁ, ଯୋଗୀମାନେ ଏହାକୁ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି ଆଶ୍ରୟ ନିଜେ ଆଶ୍ରୟ ହୋଇଯାଏ।

ସତତାଽଭ୍ଯାସଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ନିରାଲମ୍ବୋ ଯଦା ଭଵେତ୍। ତଲ୍ଲଯାଲ୍ଲୀଯତେ ନାନ୍ତର୍ଗୁଣଦୋଷଵିଵର୍ଜିତଃ

ଯେତେବେଳେ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ରହିନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଭିତର ଗୁଣ ଓ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

ଵିଷଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ରୌଦ୍ରସ୍ଯ ମୋହମୂର୍ଚ୍ଛାପ୍ରଦସ୍ଯ ଚ। ଏକମେଵ ଵିନାଶାଯ ହ୍ଯମୋଘଂ ସହଜାମୃତମ୍

ଏହି ସଂସାରର ବିଷ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଓ ମୋହର ଅଚେତନତା ଦେଇଥାଏ, ତାହା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ନିଶ୍ଚିତ, ଜନ୍ମଜାତ ଅମୃତ ଅଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରେ।

ଭାଵଗମ୍ଯଂ ନିରାକାରଂ ସାକାରଂ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରମ୍। ଭାଵାଭାଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତମନ୍ତରାଲଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ

ଯାହା ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ଆକୃତିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଆକୃତିରେ ଦେଖାଯାଏ, ଭାବ ଓ ଅଭାବ ଦୁହିଁରୁ ପାରେ—ସେଠିକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ବାହ୍ଯଭାଵଂ ଭଵେଦ୍ଵିଶ୍ଵମନ୍ତଃ ପ୍ରକୃତିରୁଚ୍ଯତେ। ଅନ୍ତରାଦନ୍ତରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ନାରିକେଲଫଲାମ୍ବୁଵତ୍

ବାହାର ଦେଖାଯାଉଥିବା ସଂସାରକୁ ବାହ୍ୟ ଭାବ କୁହାଯାଏ, ଭିତରକୁ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ଭିତର ଓ ଅତିଭିତର ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଠିକୁ ନାଡ଼ିଆ ପଣସର ଜଳ ପରି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ଭ୍ରାନ୍ତିଜ୍ଞାନଂ ସ୍ଥିତଂ ବାହ୍ଯଂ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନଂ ଚ ମଧ୍ଯଗମ୍। ମଧ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯତରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ନାରିକେଲଫଲାମ୍ବୁଵତ୍

ଭ୍ରମର ଜ୍ଞାନ ବାହାରେ ରହିଥାଏ, ସଠିକ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାହା, ସେଠିକୁ ନାଡ଼ିଆ ପଣସର ଜଳ ପରି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ଏଵାତିନିର୍ମଲଃ। ତେନ ତତ୍ସଦୃଶଂ ପଶ୍ଯେଦ୍ଦ୍ଵିଧାଦୃଷ୍ଟିର୍ଵିପର୍ଯଯଃ

ଯେପରି ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଏକମାତ୍ର ନିର୍ମଳ ଅଛି, ସେପରି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ଭାବେ ଦେଖିବା ଭ୍ରମ।

ଅନେନୈଵ ପ୍ରକାରେଣ ବୁଦ୍ଧିଭେଦୋ ନ ସର୍ଵଗଃ। ଦାତା ଚ ଧୀରତାମେତି ଗୀଯତେ ନାମକୋଟିଭିଃ

ଏହିପରି ଭାବେ, ବୁଝିବାର ଭିନ୍ନତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ଦାତା ଦୃଢ଼ ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯେପରି ଅନେକ ନାମରେ ଗୀତ ହୁଏ।

ଗୁରୁପ୍ରଜ୍ଞାପ୍ରସାଦେନ ମୂର୍ଖୋ ଵା ଯଦି ପଣ୍ଡିତଃ। ଯସ୍ତୁ ସଂବୁଧ୍ଯତେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିରକ୍ତୋ ଭଵସାଗରାତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ଜ୍ଞାନର କୃପାରେ, ମୂର୍ଖ କିମ୍ବା ପଣ୍ଡିତ ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଯାଏ, ସେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

ରାଗଦ୍ଵେଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ। ଦୃଢବୋଧଶ୍ଚ ଧୀରଶ୍ଚ ସ ଗଚ୍ଛେତ୍ପରମଂ ପଦମ୍

ଯିଏ ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାଏ, ଦୃଢ଼ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଘଟେ ଭିନ୍ନେ ଘଟାକାଶ ଆକାଶେ ଲୀଯତେ ଯଥା। ଦେହାଭାଵେ ତଥା ଯୋଗୀ ସ୍ଵରୂପେ ପରମାତ୍ମନି

ଯେପରି ଘଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ଘଡ଼ା ଭିତରର ଆକାଶ ବଡ଼ ଆକାଶରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଦେହ ନାଷ୍ଟ ହେଲେ ଯୋଗୀ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ।

ଉକ୍ତେଯଂ କର୍ମଯୁକ୍ତାନାଂ ମତିର୍ଯାନ୍ତେଽପି ସା ଗତିଃ। ନ ଚୋକ୍ତା ଯୋଗଯୁକ୍ତାନାଂ ମତିର୍ଯାନ୍ତେଽପି ସା ଗତିଃ

ଏହି ଉପଦେଶ କର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ; ସେମାନଙ୍କର ବୁଝିବା ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ତାଙ୍କର ପଥ। କିନ୍ତୁ ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଥା ନୁହେଁ; ସେମାନଙ୍କର ବୁଝିବା ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ତାଙ୍କର ପଥ।

ଯା ଗତିଃ କର୍ମଯୁକ୍ତାନାଂ ସା ଚ ଵାଗିନ୍ଦ୍ରିଯାଦ୍ଵଦେତ୍। ଯୋଗିନାଂ ଯା ଗତିଃ କ୍ଵାପି ହ୍ଯକଥ୍ଯା ଭଵତୋର୍ଜିତା

କର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପଥକୁ ମୁଖ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ପଥ, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ କହିହେବା ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵମୁଂ ମାର୍ଗଂ ଯୋଗିନାଂ ନୈଵ କଲ୍ପିତମ୍। ଵିକଲ୍ପଵର୍ଜନଂ ତେଷାଂ ସ୍ଵଯଂ ସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ

ଏହିପରି ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ପଥକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭାବକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ନିଜେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।

ତୀର୍ଥେ ଵାନ୍ତ୍ଯଜଗେହେ ଵା ଯତ୍ର କୁତ୍ର ମୃତୋଽପି ଵା। ନ ଯୋଗୀ ପଶ୍ଯତେ ଗର୍ଭଂ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ଲୀଯତେ

ତୀର୍ଥରେ, ଚଣ୍ଡାଳ ଘରେ କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ, ଯୋଗୀ ପୁଣି ଗର୍ଭ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ସହଜମଜମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଯସ୍ତୁ ପଶ୍ଯେତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ଘଟତି ଯଦି ଯଥେଷ୍ଟଂ ଲିପ୍ଯତେ ନୈଵ ଦୋଷୈଃ। ସକୃଦପି ତଦଭାଵାତ୍କର୍ମ କିଂଚିନ୍ନକୁର୍ଯାତ୍ ତଦପି ନ ଚ ଵିବଦ୍ଧଃ ସଂଯମୀ ଵା ତପସ୍ଵୀ

ଯିଏ ନିଜର ସ୍ୱାଭାବିକ, ଅଜନ୍ମା, ଚିନ୍ତାତୀତ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିପାରେ, ସେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରେ କାମ କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଅଭିମାନ ନଥିବାରୁ, ସେ କିଛି କାମ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ, ସଂଯମୀ କିମ୍ବା ତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ନିରାମଯଂ ନିଷ୍ପ୍ରତିମଂ ନିରାକୃତିଂ ନିରାଶ୍ରଯଂ ନିର୍ଵପୁଷଂ ନିରାଶିଷମ୍। ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵନିର୍ମୋହମଲୁପ୍ତଶକ୍ତିକଂ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯିଏ ରୋଗମୁକ୍ତ, ସମାନ ନାହିଁ, ଆକୃତି ନାହିଁ, ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଦେହ ନାହିଁ, ଆଶା ନାହିଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ମୋହ ରହିନାହିଁ, ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ—ସେ ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଈଶ୍ୱର, ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଵେଦୋ ନ ଦୀକ୍ଷା ନ ଚ ମୁଣ୍ଡନକ୍ରିଯା ଗୁରୁର୍ନ ଶିଷ୍ଯୋ ନ ଚ ଯନ୍ତ୍ରସମ୍ପଦଃ। ମୁଦ୍ରାଦିକଂ ଚାପି ନ ଯତ୍ର ଭାସତେ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ନାହିଁ, ଦୀକ୍ଷା ନାହିଁ, ମୁଣ୍ଡନ କ୍ରିୟା ନାହିଁ, ଗୁରୁ ନାହିଁ, ଶିଷ୍ୟ ନାହିଁ, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ମୁଦ୍ରା ଆଦି କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ନ ଶାମ୍ଭଵଂ ଶାକ୍ତିକମାନଵଂ ନ ଵା ପିଣ୍ଡଂ ଚ ରୂପଂ ଚ ପଦାଦିକଂ ନ ଵା। ଆରମ୍ଭନିଷ୍ପତ୍ତିଘଟାଦିକଂ ଚ ନୋ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଶିବପଥ, ଶକ୍ତିପଥ, ମାନବପଥ କିଛି ନାହିଁ, ଦେହ ନାହିଁ, ରୂପ ନାହିଁ, ପଦାଦି କ୍ରମ ନାହିଁ, ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ କିମ୍ବା ପାତ୍ର ଆଦି କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଯସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପାତ୍ସଚରାଚରଂ ଜଗ- ଦୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ତିଷ୍ଠତି ଲୀଯତେଽପି ଵା। ପଯୋଵିକାରାଦିଵ ଫେନବୁଦ୍ବୁଦା- ସ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବରୁ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅବସ୍ଥିତ ରହେ ଏବଂ ଲୟ ପାଏ—ଯେପରି ଜଳରୁ ଫେନ ଓ ବୁଦ୍ବୁଦ ହୁଏ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ନାସାନିରୋଧୋ ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟିରାସନଂ ବୋଧୋଽପ୍ଯବୋଧୋଽପି ନ ଯତ୍ର ଭାସତେ। ନାଡୀପ୍ରଚାରୋଽପି ନ ଯତ୍ର କିଞ୍ଚି- ତ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ୱାସନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ଦୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ଆସନ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ନାଡ଼ୀର ଗତି କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ନାନାତ୍ଵମେକତ୍ଵମୁଭତ୍ଵମନ୍ଯତା ଅଣୁତ୍ଵଦୀର୍ଘତ୍ଵମହତ୍ତ୍ଵଶୂନ୍ଯତା। ମାନତ୍ଵମେଯତ୍ଵସମତ୍ଵଵର୍ଜିତଂ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଏକତା ନାହିଁ, ଉଭୟ କିମ୍ବା ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଅଣୁତା, ଲମ୍ବା, ବଡ଼, ଶୂନ୍ୟତା ନାହିଁ, ମାପ, ବସ୍ତୁ, ସମତା କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ସୁସଂଯମୀ ଵା ଯଦି ଵା ନ ସଂଯମୀ ସୁସଂଗ୍ରହୀ ଵା ଯଦି ଵା ନ ସଂଗ୍ରହୀ। ନିଷ୍କର୍ମକୋ ଵା ଯଦି ଵା ସକର୍ମକ- ସ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ କିମ୍ବା ଅନିୟମିତ, ଏକାଗ୍ର କିମ୍ବା ଅନେକାଗ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟଶୂନ୍ୟ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଯେଉଁଠି ଯିଏ ହେଉନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ମନୋ ନ ବୁଦ୍ଧିର୍ନ ଶରୀରମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ତନ୍ମାତ୍ରଭୂତାନି ନ ଭୂତପଞ୍ଚକମ୍। ଅହଂକୃତିଶ୍ଚାପି ଵିଯତ୍ସ୍ଵରୂପକଂ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଶରୀର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚଭୂତ, ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଆକାଶର ସ୍ୱଭାବ କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଵିଧୌ ନିରୋଧେ ପରମାତ୍ମତାଂ ଗତେ ନ ଯୋଗିନଶ୍ଚେତସି ଭେଦଵର୍ଜିତେ। ଶୌଚଂ ନ ଵାଶୌଚମଲିଙ୍ଗଭାଵନା ସର୍ଵଂ ଵିଧେଯଂ ଯଦି ଵା ନିଷିଧ୍ଯତେ

ସୃଷ୍ଟି ଓ ଲୟରେ ଯେତେବେଳେ ପରମାତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀଙ୍କର ମନ ଭେଦଶୂନ୍ୟ ହୁଏ, ସେଠି ପବିତ୍ରତା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ରତା, ଚିହ୍ନ ଭାବନା, ସବୁ କିଛି ଚାହିଁଲେ ନିୟମ କିମ୍ବା ନିଷେଧ ହେବା ସମ୍ଭବ।

ମନୋ ଵଚୋ ଯତ୍ର ନ ଶକ୍ତମୀରିତୁଂ ନୂନଂ କଥଂ ତତ୍ର ଗୁରୂପଦେଶତା। ଇମାଂ କଥାମୁକ୍ତଵତୋ ଗୁରୋସ୍ତ- ଦ୍ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵଂ ହି ସମଂ ପ୍ରକାଶତେ

ଯେଉଁଠି ମନ ଓ ଭାଷା କିଛି କହିପାରେ ନାହିଁ, ସେଠି କିପରି ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ହେବ? ତଥାପି ଗୁରୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ତାହାର ସତ୍ୟତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଇତି ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ଗୁଣଵିଗୁଣଵିଭାଗୋ ଵର୍ତତେ ନୈଵ କିଞ୍ଚିତ୍ ରତିଵିରତିଵିହୀନଂ ନିର୍ମଲଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚମ୍। ଗୁଣଵିଗୁଣଵିହୀନଂ ଵ୍ଯାପକଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ କଥମହମିହ ଵନ୍ଦେ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ଶିଵଂ ଵୈ

ଏଠାରେ ଗୁଣ ଓ ଅଗୁଣର ବିଭାଜନ ନାହିଁ, କିଛି ନାହିଁ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚ, ଗୁଣ ଓ ଅଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ—ଏଠି ଆକାଶସ୍ୱରୂପ ଶିବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବି?

ଶ୍ଵେତାଦିଵର୍ଣରହିତୋ ନିଯତଂ ଶିଵଶ୍ଚ କାର୍ଯଂ ହି କାରଣମିଦଂ ହି ପରଂ ଶିଵଶ୍ଚ। ଏଵଂ ଵିକଲ୍ପରହିତୋଽହମଲଂ ଶିଵଶ୍ଚ ସ୍ଵାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ସୁମିତ୍ର କଥଂ ନମାମି

ଧଳା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ନାହିଁ, ସଦା ଶିବ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିବ। ଏଭଳି ଭେଦଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ମୁଁ ନିର୍ମଳ ଶିବ; ସୁମିତ୍ର, ମୁଁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ମନରେ କିପରି ପୂଜିବି?