ଅଵଧୂତଗୀତା

ଗଦିତାଵିଦିତଂ ନ ହି ସତ୍ଯମିତି ଵିଦିତାଵିଦିତଂ ନହି ସତ୍ଯମିତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ଵିଷଯେନ୍ଦ୍ରିଯବୁଦ୍ଧିମନାଂସି କଥମ୍

ଯାହା କୁହାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଅକୁହାଯାଇଛି, ସେଠି ସତ୍ୟ ନାହିଁ; ଯାହା ଜଣାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଅଜଣା, ସେଠି ସତ୍ୟ ନାହିଁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଏକ, ଅବିରତ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳମୟ, ତେବେ ବିଷୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧି କିମ୍ବା ମନ କିପରି ହେବ?

ଗଗନଂ ପଵନୋ ନ ହି ସତ୍ଯମିତି ଧରଣୀ ଦହନୋ ନ ହି ସତ୍ଯମିତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ଜଲଦଶ୍ଚ କଥଂ ସଲିଲଂ ଚ କଥମ୍

ଆକାଶ ଓ ପବନ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ପୃଥିବୀ ଓ ଅଗ୍ନି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଏକ, ଅବିରତ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳମୟ, ତେବେ ମେଘ କିମ୍ବା ପାଣି କିପରି ହେବ?

ଯଦି କଲ୍ପିତଲୋକନିରାକରଣଂ ଯଦି କଲ୍ପିତଦେଵନିରାକରଣମ୍। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ଗୁଣଦୋଷଵିଚାରମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ଯଦି ଏହି କଳ୍ପିତ ବିଶ୍ୱର ଭ୍ରମ ନାସ୍ତ, ଯଦି କଳ୍ପିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭ୍ରମ ନାସ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଏକ, ଅବିରତ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳମୟ, ତେବେ ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ବିଚାର ମନରେ କିପରି ହେବ?

ମରଣାମରଣଂ ହି ନିରାକରଣଂ କରଣାକରଣଂ ହି ନିରାକରଣମ୍। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ଗମନାଗମନଂ ହି କଥଂ ଵଦତି

ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଜନ୍ମ କେବଳ ଭ୍ରମ; କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅକାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମ ଅଟୁଟ ଏକ ଶିବ ଥିଲେ, ଆସିବା ଓ ଯିବା କଥା କେମିତି କୁହାଯିବ?

ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷୋ ନ ହି ଭେଦ ଇତି ନ ହି କାରଣକାର୍ଯଵିଭେଦ ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ପୁରୁଷାପୁରୁଷଂ ଚ କଥଂ ଵଦତି

ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ଭେଦ ନାହିଁ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ପୁରୁଷ ଓ ଅପୁରୁଷ କଥା କେମିତି ହେବ?

ତୃତୀଯଂ ନ ହି ଦୁଃଖସମାଗମନଂ ନ ଗୁଣାଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ସମାଗମନମ୍। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ସ୍ଥଵିରଶ୍ଚ ଯୁଵା ଚ ଶିଶୁଶ୍ଚ କଥମ୍

ଦୁଃଖ ଆଣିବା ପାଇଁ କୌଣସି ତୃତୀୟ ଜିନିଷ ନାହିଁ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଜିନିଷ ଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ବୃଦ୍ଧ, ଯୁବକ ଓ ଶିଶୁ କେମିତି ହେବେ?

ନନୁ ଆଶ୍ରମଵର୍ଣଵିହୀନପରଂ ନନୁ କାରଣକର୍ତୃଵିହୀନପରମ୍। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵ- ମଵିନଷ୍ଟଵିନଷ୍ଟମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ଏହା ଆଶ୍ରମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣରୁ ପରେ; କାରଣ ଓ କର୍ତ୍ତା ରୁ ମଧ୍ୟ ପରେ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ନାଶ ଓ ଅନାଶ କଥା କେମିତି ଆସିବ?

ଗ୍ରସିତାଗ୍ରସିତଂ ଚ ଵିତଥ୍ଯମିତି ଜନିତାଜନିତଂ ଚ ଵିତଥ୍ଯମିତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵ- ମଵିନାଶି ଵିନାଶି କଥଂ ହି ଭଵେତ୍

ଖାଇଥିବା ଓ ଅଖାଇଥିବା ଭାବନା ଭ୍ରମ; ଜନ୍ମ ଓ ଅଜନ୍ମ ଭାବନା ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ନାଶବାନ୍ ଓ ଅନାଶବାନ୍ କେମିତି ହେବ?

ପୁରୁଷାପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିନଷ୍ଟମିତି ଵନିତାଵନିତସ୍ଯ ଵିନଷ୍ଟମିତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵ- ମଵିନୋଦଵିନୋଦମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ଅପୁରୁଷ, ନାରୀ କିମ୍ବା ଅନାରୀ ନାଶ ହେବା ଭାବନା ଭ୍ରମ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ନଥିବା କେମିତି ହେବ?

ଯଦି ମୋହଵିଷାଦଵିହୀନପରୋ ଯଦି ସଂଶଯଶୋକଵିହୀନପରଃ। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵ- ମହମେତି ମମେତି କଥଂ ଚ ପୁନଃ

ଯଦି ଏହା ମୋହ ଓ ଦୁଃଖରୁ ପରେ, ସନ୍ଦେହ ଓ ଶୋକରୁ ପରେ, ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବନା କେମିତି ଆସିବ?

ନନୁ ଧର୍ମଵିଧର୍ମଵିନାଶ ଇତି ନନୁ ବନ୍ଧଵିବନ୍ଧଵିନାଶ ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ- ମିହଦୁଃଖଵିଦୁଃଖମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ନାଶ କୁହାଯାଏ; ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷର ନାଶ କୁହାଯାଏ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ନଥିବା ଭାବନା କେମିତି ହେବ?

ନ ହି ଯାଜ୍ଞିକଯଜ୍ଞଵିଭାଗ ଇତି ନ ହୁତାଶନଵସ୍ତୁଵିଭାଗ ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ଵଦ କର୍ମଫଲାନି ଭଵନ୍ତି କଥମ୍

ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଓ ଯଜ୍ଞରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ଓ ହବିରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କେମିତି ହେବ?

ନନୁ ଶୋକଵିଶୋକଵିମୁକ୍ତ ଇତି ନନୁ ଦର୍ପଵିଦର୍ପଵିମୁକ୍ତ ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ନନୁ ରାଗଵିରାଗମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ଶୋକ ଓ ଶୋକ ନଥିବାରୁ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅହଂକାର ଓ ଅହଂକାର ନଥିବାରୁ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ରାଗ କିମ୍ବା ବିରାଗ ଭାବନା କେମିତି ହେବ?

ନ ହି ମୋହଵିମୋହଵିକାର ଇତି ନ ହି ଲୋଭଵିଲୋଭଵିକାର ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରସର୍ଵଶିଵଂ ହ୍ଯଵିଵେକଵିଵେକମତିଶ୍ଚ କଥମ୍

ମୋହ କିମ୍ବା ମୋହ ନଥିବାର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ; ଲୋଭ କିମ୍ବା ଲୋଭ ନଥିବାର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ। ଯଦି ଏକ ଅଟୁଟ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ବିବେକ କିମ୍ବା ଅବିବେକ ଭାବନା କେମିତି ହେବ?

ତ୍ଵମହଂ ନ ହି ହନ୍ତ କଦାଚିଦପି କୁଲଜାତିଵିଚାରମସତ୍ଯମିତି। ଅହମେଵ ଶିଵଃ ପରମାର୍ଥ ଇତି ଅଭିଵାଦନମତ୍ର କରୋମି କଥମ୍

ତୁମେ ଓ ମୁଁ—କେବେ କାହାରି ହତ୍ୟାକାରୀ ନୁହେଁ; କୁଳ ଓ ଜନ୍ମ ଭାବନା ମିଥ୍ୟା। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଶିବ, ତେବେ ଏଠାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କେମିତି ହେବ?

ଗୁରୁଶିଷ୍ଯଵିଚାରଵିଶୀର୍ଣ ଇତି ଉପଦେଶଵିଚାରଵିଶୀର୍ଣ ଇତି। ଅହମେଵ ଶିଵଃ ପରମାର୍ଥ ଇତି ଅଭିଵାଦନମତ୍ର କରୋମି କଥମ୍

ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟର ଭେଦ ଶେଷ; ଉପଦେଶର ଭେଦ ମଧ୍ୟ ଶେଷ। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଶିବ, ତେବେ ଏଠାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କେମିତି ହେବ?

ନ ହି କଲ୍ପିତଦେହଵିଭାଗ ଇତି ନ ହି କଲ୍ପିତଲୋକଵିଭାଗ ଇତି। ଅହମେଵ ଶିଵଃ ପରମାର୍ଥ ଇତି ଅଭିଵାଦନମତ୍ର କରୋମି କଥମ୍

ଦେହର କୃତ୍ରିମ ଭେଦ ନାହିଁ; ଲୋକର କୃତ୍ରିମ ଭେଦ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଶିବ, ତେବେ ଏଠାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କେମିତି ହେବ?

ସରଜୋ ଵିରଜୋ ନ କଦାଚିଦପି ନନୁ ନିର୍ମଲନିଶ୍ଚଲଶୁଦ୍ଧ ଇତି। ଅହମେଵ ଶିଵଃ ପରମାର୍ଥ ଇତି ଅଭିଵାଦନମତ୍ର କରୋମି କଥମ୍

ରଜସ୍ତ ଓ ବିରଜସ୍ତ କେବେ ନାହିଁ; ଏହା ନିର୍ମଳ, ଅଚଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଶିବ, ତେବେ ଏଠାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କେମିତି ହେବ?

ନ ହି ଦେହଵିଦେହଵିକଲ୍ପ ଇତି ଅନୃତଂ ଚରିତଂ ନ ହି ସତ୍ଯମିତି। ଅହମେଵ ଶିଵଃ ପରମାର୍ଥ ଇତି ଅଭିଵାଦନମତ୍ର କରୋମି କଥମ୍

ଦେହ ଓ ଦେହ ନଥିବାର କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ଆଚରଣ ମିଥ୍ୟା, ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଶିବ, ତେବେ ଏଠାରେ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କେମିତି ହେବ?

ଵିନ୍ଦତି ଵିନ୍ଦତି ନ ହି ନ ହି ଯତ୍ର ଛନ୍ଦୋଲକ୍ଷଣଂ ନ ହି ନ ହି ତତ୍ର। ସମରସମଗ୍ନୋ ଭାଵିତପୂତଃ ପ୍ରଲପତି ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରମଵଧୂତଃ

ସେ ପାଉଛନ୍ତି, ପୁଣି ପାଉଛନ୍ତି—କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡାଳର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ। ସମତାରେ ଲୀନ, ଧ୍ୟାନରେ ପବିତ୍ର, ପରମ ଅବଧୂତ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି।

ଇତି ଷଷ୍ଠମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ରଥ୍ଯାକର୍ପଟଵିରଚିତକନ୍ଥଃ ପୁଣ୍ଯାପୁଣ୍ଯଵିଵର୍ଜିତପନ୍ଥଃ। ଶୂନ୍ଯାଗାରେ ତିଷ୍ଠତି ନଗ୍ନୋ ଶୁଦ୍ଧନିରଞ୍ଜନସମରସମଗ୍ନଃ

ରାସ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଚିରା ଛିନ୍ଦାକୁ ଜୋଡ଼ି ତିଆରି କଲା କମ୍ବଳ ପିନ୍ଧି, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଦୁହିଁରୁ ଦୂର ଥିବା ପଥରେ ଚାଲି, ଶୂନ୍ୟ ଘରେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥାଏ, ସେ ପ୍ରକୃତିରେ ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସମାଧିରେ ଲୀନ।

ଲକ୍ଷ୍ଯାଲକ୍ଷ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଲକ୍ଷ୍ଯୋ ଯୁକ୍ତାଯୁକ୍ତଵିଵର୍ଜିତଦକ୍ଷଃ। କେଵଲତତ୍ତ୍ଵନିରଞ୍ଜନପୂତୋ ଵାଦଵିଵାଦଃ କଥମଵଧୂତଃ

ଯାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଲକ୍ଷ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ଯିଏ ଠିକ୍ ଭୁଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ, କେବଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ, ସେଠି ତ ଅବଧୂତଙ୍କୁ କେମିତି କଥା କିମ୍ବା ବିବାଦ ଛୁଇଁପାରିବ?

ଆଶାପାଶଵିବନ୍ଧନମୁକ୍ତାଃ ଶୌଚାଚାରଵିଵର୍ଜିତଯୁକ୍ତାଃ। ଏଵଂ ସର୍ଵଵିଵର୍ଜିତଶାନ୍ତ- ସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧନିରଞ୍ଜନଵନ୍ତଃ

ଆଶା ଓ ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଆଚରଣରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ, ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଭେଦରୁ ଦୂର ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱର ଧାରକ।

କଥମିହ ଦେହଵିଦେହଵିଚାରଃ କଥମିହ ରାଗଵିରାଗଵିଚାରଃ। ନିର୍ମଲନିଶ୍ଚଲଗଗନାକାରଂ ସ୍ଵଯମିହ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସହଜାକାରମ୍

ଏଠାରେ ଦେହ କିମ୍ବା ଦେହ ନଥିବା ବିଷୟର ଚିନ୍ତା କେମିତି? ଏଠାରେ ରାଗ କିମ୍ବା ବିରାଗ ବିଷୟର ଚିନ୍ତା କେମିତି? ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱ ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ, ଅଚଳ ଓ ଆକାଶ ସଦୃଶ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ।

କଥମିହ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିନ୍ଦତି ଯତ୍ର ରୂପମରୂପଂ କଥମିହ ତତ୍ର। ଗଗନାକାରଃ ପରମୋ ଯତ୍ର ଵିଷଯୀକରଣଂ କଥମିହ ତତ୍ର

ଯେଉଁଠି ରୂପ ଓ ଅରୂପ ଦୁହିଁ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱ କିପରି ମିଳିପାରିବ? ଯେଉଁଠି ପରମ ଆକାଶ ସଦୃଶ, ସେଠି କିପରି କୌଣସି ବିଷୟର ସଂଲଗ୍ନତା ହେବ?

ଗଗନାକାରନିରନ୍ତରହଂସ- ସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଶୁଦ୍ଧନିରଞ୍ଜନହଂସଃ। ଏଵଂ କଥମିହ ଭିନ୍ନଵିଭିନ୍ନଂ ବନ୍ଧଵିବନ୍ଧଵିକାରଵିଭିନ୍ନମ୍

ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଅବିରତ ହଂସ, ଆକାଶ ସଦୃଶ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ; ଏଠାରେ କେମିତି ଭିନ୍ନତା କିମ୍ବା ଭେଦ, ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ?

କେଵଲତତ୍ତ୍ଵନିରନ୍ତରସର୍ଵଂ ଯୋଗଵିଯୋଗୌ କଥମିହ ଗର୍ଵମ୍। ଏଵଂ ପରମନିରନ୍ତରସର୍ଵ- ମେଵଂ କଥମିହ ସାରଵିସାରମ୍

ସମସ୍ତ କେବଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବିରତ; ଏଠାରେ ଯୋଗ କିମ୍ବା ବିଯୋଗର ଗର୍ବ କିପରି? ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବିରତ ଥିଲେ, ଏଠାରେ ସାର କିମ୍ବା ନିରସାର କିପରି?

କେଵଲତତ୍ତ୍ଵନିରଞ୍ଜନସର୍ଵଂ ଗଗନାକାରନିରନ୍ତରଶୁଦ୍ଧମ୍। ଏଵଂ କଥମିହ ସଙ୍ଗଵିସଙ୍ଗଂ ସତ୍ଯଂ କଥମିହ ରଙ୍ଗଵିରଙ୍ଗମ୍

ସମସ୍ତ କେବଳ ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ଅବିରତ ଶୁଦ୍ଧ; ଏଠାରେ ସଂଗ କିମ୍ବା ବିସଂଗ, ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କିପରି?