ଅଵଧୂତଗୀତା

ଏକମେଵ ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦନ୍ତି ହି ଵିପଶ୍ଚିତଃ। ରାଗତ୍ଯାଗାତ୍ପୁନଶ୍ଚିତ୍ତମେକାନେକଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ ସମ ଓ ଏକାକୀ। ଆସକ୍ତି ଛାଡିଲେ, ମନ ପୁଣି ଏକ କିମ୍ବା ଅନେକ ହୁଏନାହିଁ।

ଅନାତ୍ମରୂପଂ ଚ କଥଂ ସମାଧି- ରାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ଚ କଥଂ ସମାଧିଃ। ଅସ୍ତୀତି ନାସ୍ତୀତି କଥଂ ସମାଧି- ର୍ମୋକ୍ଷସ୍ଵରୂପଂ ଯଦି ସର୍ଵମେକମ୍

ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ନାହିଁ, ସେଠି କିପରି ଧ୍ୟାନ? ନିଜ ଆତ୍ମାର ରୂପରେ କିପରି ଧ୍ୟାନ? 'ଅଛି' ବା 'ନାହିଁ' ଭାବରେ କିପରି ଧ୍ୟାନ, ଯଦି ସମସ୍ତ ଏକ ମୁକ୍ତିର ରୂପ?

ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽସି ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦେହସ୍ତ୍ଵମଜୋଽଵ୍ଯଯଃ। ଜାନାମୀହ ନ ଜାନାମୀତ୍ଯାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯସେ କଥମ୍

ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ, ସମ ସତ୍ୟ, ଦେହହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ। ତେବେ, 'ମୁଁ ଜାଣେ' କିମ୍ବା 'ମୁଁ ଜାଣେନି' ବୋଲି କିପରି ଭାବିପାରିବ?

ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଦିଵାକ୍ଯେନ ସ୍ଵାତ୍ମା ହି ପ୍ରତିପାଦିତଃ। ନେତି ନେତି ଶ୍ରୁତିର୍ବ୍ରୂଯାଦନୃତଂ ପାଞ୍ଚଭୌତିକମ୍

'ତୁମେ ସେହି' ଏହି ମହାବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାଯାଇଛି। ଶ୍ରୁତି କହେ—'ଏହା ନୁହେଁ, ଏହା ନୁହେଁ'—ଏହି ପଞ୍ଚଭୂତ ଅସତ୍ୟ ବିଷୟରେ।

ଆତ୍ମନ୍ଯେଵାତ୍ମନା ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଣଂ ନିରନ୍ତରମ୍। ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନଂ ନ ତେ ଚିତ୍ତଂ ନିର୍ଲଜ୍ଜଂ ଧ୍ଯାଯତେ କଥମ୍

ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ନିରନ୍ତର ପୂରଣ କରିଛ। ତୁମ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାତା ନାହିଁ—ତେବେ ତୁମର ମନ କିପରି ଲଜ୍ଜା ଛାଡି ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବ?

ଶିଵଂ ନ ଜାନାମି କଥଂ ଵଦାମି ଶିଵଂ ନ ଜାନାମି କଥଂ ଭଜାମି। ଅହଂ ଶିଵଶ୍ଚେତ୍ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ସମସ୍ଵରୂପଂ ଗଗନୋପମଂ ଚ

ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣେନି—ତେବେ କିପରି କହିପାରିବି? ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣେନି—ତେବେ କିପରି ଭଜିପାରିବି? ଯଦି ମୁଁ ଶିବ, ପରମ ସତ୍ୟ, ସମ ରୂପ, ଆକାଶ ପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ—

ନାହଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ କଲ୍ପନାହେତୁଵର୍ଜିତମ୍। ଗ୍ରାହ୍ଯଗ୍ରାହକନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସ୍ଵସଂଵେଦ୍ଯଂ କଥଂ ଭଵେତ୍

ମୁଁ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ସମ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା କିଛି ନୁହେଁ। ଗ୍ରାହ୍ୟ-ଗ୍ରାହକ ରହିତ, ସେ କିପରି ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ?

ଅନନ୍ତରୂପଂ ନ ହି ଵସ୍ତୁ କିଂଚି- ତ୍ତତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ନ ହି ଵସ୍ତୁ କିଂଚିତ୍। ଆତ୍ମୈକରୂପଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ହିଂସକୋ ଵାପି ନ ଚାପ୍ଯହିଂସା

ଅନନ୍ତ ରୂପ ଥିବା କିଛି ନାହିଁ, ସତ୍ୟର ନିଜ ରୂପ ଥିବା କିଛି ନାହିଁ। ଆତ୍ମାର ଏକ ରୂପ ପରମ ସତ୍ୟ, ସେ ନ ହିଂସକ ନ ଅହିଂସକ।

ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽସି ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦେହମଜମଵ୍ଯଯମ୍। ଵିଭ୍ରମଂ କଥମାତ୍ମାର୍ଥେ ଵିଭ୍ରାନ୍ତୋଽହଂ କଥଂ ପୁନଃ

ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ, ସମ ସତ୍ୟ, ଦେହହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ। ତେବେ ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ କିପରି ଭ୍ରମ ହେବ, କିମ୍ବା ମୁଁ ପୁଣି କିପରି ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିପାରିବି?

ଘଟେ ଭିନ୍ନେ ଘଟାକାଶଂ ସୁଲୀନଂ ଭେଦଵର୍ଜିତମ୍। ଶିଵେନ ମନସା ଶୁଦ୍ଧୋ ନ ଭେଦଃ ପ୍ରତିଭାତି ମେ

ମଟି ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ମଟି ଭିତରର ଆକାଶ ସହଜରେ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ, କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ। ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ, ମୋତେ କୌଣସି ଭେଦ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

ନ ଘଟୋ ନ ଘଟାକାଶୋ ନ ଜୀଵୋ ନ ଜୀଵଵିଗ୍ରହଃ। କେଵଲଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂଵିଦ୍ଧି ଵେଦ୍ଯଵେଦକଵର୍ଜିତମ୍

ନାହିଁ ମଟି, ନାହିଁ ମଟିର ଆକାଶ, ନାହିଁ ଜୀବ, ନାହିଁ ଜୀବର ଦେହ। କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ, ଚେତନା, ଜାଣିବା ଓ ଯାହାକୁ ଜାଣାଯାଏ ତାହାରୁ ମୁକ୍ତ।

ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା ସର୍ଵମାତ୍ମାନଂ ସତତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍। ସର୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯମଶୂନ୍ଯଂ ଚ ତନ୍ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ନ ସଂଶଯଃ

ସବୁଠାରେ, ସବୁବେଳେ, ସମସ୍ତ କିଛି ଆତ୍ମା, ସଦା ଏବଂ ଅବିଚଳ। ସମସ୍ତ କିଛି ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅଶୂନ୍ୟ—ଏହି କଥାକୁ ମୋ ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜାଣ।

ଵେଦା ନ ଲୋକା ନ ସୁରା ନ ଯଜ୍ଞା ଵର୍ଣାଶ୍ରମୋ ନୈଵ କୁଲଂ ନ ଜାତିଃ। ନ ଧୂମମାର୍ଗୋ ନ ଚ ଦୀପ୍ତିମାର୍ଗୋ ବ୍ରହ୍ମୈକରୂପଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵମ୍

ନାହିଁ ବେଦ, ନାହିଁ ଲୋକ, ନାହିଁ ଦେବତା, ନାହିଁ ଯଜ୍ଞ, ନାହିଁ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ, ନାହିଁ କୁଳ, ନାହିଁ ଜାତି। ନାହିଁ ଧୂମ ମାର୍ଗ, ନାହିଁ ଆଲୋକ ମାର୍ଗ—ପରମ ସତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ରୂପ।

ଵ୍ଯାପ୍ଯଵ୍ଯାପକନିର୍ମୁକ୍ତଃ ତ୍ଵମେକଃ ସଫଲଂ ଯଦି। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଚାପରୋକ୍ଷଂ ଚ ହ୍ଯାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯସେ କଥମ୍

ବ୍ୟାପ୍ୟ ବା ବ୍ୟାପକ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର, ଯଦି ସଫଳ। ତେବେ, ନିଜକୁ କିପରି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ଅପରୋକ୍ଷ ଭାବିପାରିବ?

ଅଦ୍ଵୈତଂ କେଚିଦିଚ୍ଛନ୍ତି ଦ୍ଵୈତମିଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପରେ। ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତଵିଵର୍ଜିତମ୍

କେହି ଅଦ୍ୱୈତ ଚାହାନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ଦ୍ୱୈତ ଚାହାନ୍ତି। ସମ ସତ୍ୟକୁ ସେମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱୈତ ଓ ଅଦ୍ୱୈତ ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ।

ଶ୍ଵେତାଦିଵର୍ଣରହିତଂ ଶବ୍ଦାଦିଗୁଣଵର୍ଜିତମ୍। କଥଯନ୍ତି କଥଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମନୋଵାଚାମଗୋଚରମ୍

ଯେଉଁ ସତ୍ୟର କୌଣସି ରଙ୍ଗ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁଣ ନାହିଁ, ଯାହା ମନ ଓ କଥାର ସୀମାରେ ଆସେ ନାହିଁ, ସେହି ସତ୍ୟକୁ କିପରି କେହି କହିପାରିବେ?

ଯଦାଽନୃତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଦେହାଦିଗଗନୋପମମ୍। ତଦା ହି ବ୍ରହ୍ମ ସଂଵେତ୍ତି ନ ତେ ଦ୍ଵୈତପରମ୍ପରା

ଯେତେବେଳେ ଏହି ସମସ୍ତ—ଦେହ ଓ ଆଦି—ଆକାଶ ପରି ଅସତ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାପଡେ, ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଜାଣିଥାଏ; ତୁମ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟତାର ଶୃଙ୍ଖଳା ନାହିଁ।

ପରେଣ ସହଜାତ୍ମାପି ହ୍ଯଭିନ୍ନଃ ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ଵ୍ଯୋମାକାରଂ ତଥୈଵୈକଂ ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନଂ କଥଂ ଭଵେତ୍

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆତ୍ମା ମୋତେ ସଦା ଏକାଟିଏ ଲାଗେ; ଯେପରି ଆକାଶ ଏକ, ସେପରି ଧ୍ୟାନକାରୀ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଧ୍ୟାନବସ୍ତୁ କିପରି ଅଲଗା ହେବ?

ଯତ୍କରୋମି ଯଦଶ୍ନାମି ଯଜ୍ଜୁହୋମି ଦଦାମି ଯତ୍। ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ନ ମେ କିଂଚିଦ୍ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽହମଜୋଽଵ୍ଯଯଃ

ମୁଁ ଯାହା କରେ, ଯାହା ଖାଏ, ଯାହା ଅର୍ପଣ କରେ କିମ୍ବା ଦେଉଛି—ଏସବୁ କିଛି ମୋର ନୁହେଁ; ମୁଁ ନିର୍ମଳ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ।

ସର୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଵିଦ୍ଧି ନିରାକୃତୀଦଂ ସର୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଵିକାରହୀନମ୍। ସର୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଵିଶୁଦ୍ଧଦେହଂ ସର୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଶିଵୈକରୂପମ୍

ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରକୁ ଅରୂପ ବୋଲି ଜାଣ; ଏହି ସଂସାରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନହୀନ ବୋଲି ଜାଣ; ଏହି ସଂସାରକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଦେହ ବୋଲି ଜାଣ; ଏହି ସଂସାରକୁ ଏକମାତ୍ର ଶିବର ରୂପ ବୋଲି ଜାଣ।

ତତ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ନ ହି ସନ୍ଦେହଃ କିଂ ଜାନାମ୍ଯଥଵା ପୁନଃ। ଅସଂଵେଦ୍ଯଂ ସ୍ଵସଂଵେଦ୍ଯମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯସେ କଥମ୍

ତୁମେ ସତ୍ୟ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୁଁ ଆଉ କଣ ଜାଣିପାରିବି? ଯେଉଁ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାଯିବା ଯାଉନାହିଁ, ସେହି ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ଜଣାଯିବା ବସ୍ତୁ ବୋଲି କିପରି ଭାବିପାରିବ?

ମାଯାଽମାଯା କଥଂ ତାତ ଛାଯାଽଛାଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ତତ୍ତ୍ଵମେକମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମାକାରଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍

ପ୍ରିୟ, ମାୟା କିମ୍ବା ଅମାୟା କିପରି ହେବ? ଛାୟା କିମ୍ବା ଅଛାୟା ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଏକ ତଥ୍ୟ, ଆକାଶ ପରି ଅରୂପ ଓ ନିର୍ମଳ।

ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତମୁକ୍ତୋଽହଂ ନ ବଦ୍ଧୋଽହଂ କଦାଚନ। ସ୍ଵଭାଵନିର୍ମଲଃ ଶୁଦ୍ଧ ଇତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ

ମୁଁ ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରୁ ମୁକ୍ତ; କେବେ ବନ୍ଧା ହେଉନାହିଁ। ମୋର ସ୍ୱଭାବ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।

ମହଦାଦି ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ନ କିଂଚିତ୍ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ବ୍ରହ୍ମୈଵ କେଵଲଂ ସର୍ଵଂ କଥଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମସ୍ଥିତିଃ

ମହତ୍ତ୍ୱ ଆଦିଠାରୁ ସମସ୍ତ ସଂସାର ମୋତେ କିଛି ଲାଗେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ—ତେବେ ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମ ରହିପାରିବ କିପରି?

ଜାନାମି ସର୍ଵଥା ସର୍ଵମହମେକୋ ନିରନ୍ତରମ୍। ନିରାଲମ୍ବମଶୂନ୍ଯଂ ଚ ଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ଯୋମାଦିପଞ୍ଚକମ୍

ମୁଁ ସବୁଦିନ, ସବୁପରିସ୍ଥିତିରେ ଜାଣେଁ ଯେ, ମୁଁ ଏକାଟିଏ ସମସ୍ତ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଆକାଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଞ୍ଚ ଶୂନ୍ୟ ପରି।

ନ ଷଣ୍ଢୋ ନ ପୁମାନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀ ନ ବୋଧୋ ନୈଵ କଲ୍ପନା। ସାନନ୍ଦୋ ଵା ନିରାନନ୍ଦମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯସେ କଥମ୍

ମୁଁ ନ ପୁମ୍ସ, ନ ପୁରୁଷ, ନ ନାରୀ; ନ ଜ୍ଞାନ, ନ କଳ୍ପନା। ଆତ୍ମାକୁ ସୁଖମୟ କିମ୍ବା ସୁଖହୀନ ବୋଲି କିପରି ଭାବିପାରିବ?

ଷଡଙ୍ଗଯୋଗାନ୍ନ ତୁ ନୈଵ ଶୁଦ୍ଧଂ ମନୋଵିନାଶାନ୍ନ ତୁ ନୈଵ ଶୁଦ୍ଧମ୍। ଗୁରୂପଦେଶାନ୍ନ ତୁ ନୈଵ ଶୁଦ୍ଧଂ ସ୍ଵଯଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଯମେଵ ବୁଦ୍ଧମ୍

ଛଅ ଅଙ୍ଗର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ମନ ନଶ୍ୱରତା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ନିଜେ ନିଜେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରିବା।

ନ ହି ପଞ୍ଚାତ୍ମକୋ ଦେହୋ ଵିଦେହୋ ଵର୍ତତେ ନ ହି। ଆତ୍ମୈଵ କେଵଲଂ ସର୍ଵଂ ତୁରୀଯଂ ଚ ତ୍ରଯଂ କଥମ୍

ଦେହ ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏହା ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ; ଆତ୍ମା ହିଁ ସମସ୍ତ—ତେବେ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ତିନିଟି କିପରି ହେବ?

ନ ବଦ୍ଧୋ ନୈଵ ମୁକ୍ତୋଽହଂ ନ ଚାହଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୃଥକ୍। ନ କର୍ତା ନ ଚ ଭୋକ୍ତାହଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯଵ୍ଯାପକଵର୍ଜିତଃ

ମୁଁ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ, ମୁକ୍ତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଅଲଗା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ, ଭୋକ୍ତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ବ୍ୟାପିବା କିମ୍ବା ବ୍ୟାପିତ ହେବା ଠାରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତ।