ମୃତାମୃତଂ ଵାପି ଵିଷାଵିଷଂ ଚ ସଞ୍ଜାଯତେ ତାତ ନ ମେ କଦାଚିତ୍। ଅଶୁଦ୍ଧଶୁଦ୍ଧଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଅମୃତ, ବିଷ କିମ୍ବା ଅମୃତ ଯେଉଁହେଉ, ପ୍ରିୟ, ମୋ ପାଇଁ କେବେ କିଛି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏନି; ଶୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ସ୍ଵପ୍ନଃ ପ୍ରବୋଧୋ ନ ଚ ଯୋଗମୁଦ୍ରା ନକ୍ତଂ ଦିଵା ଵାପି ନ ମେ କଦାଚିତ୍। ଅତୁର୍ଯତୁର୍ଯଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରତ ନାହିଁ, ଯୋଗ ମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା ରାତି ଦିନ କେବେ ନାହିଁ; ଚତୁର୍ଥ କିମ୍ବା ଅଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ସଂଵିଦ୍ଧି ମାଂ ସର୍ଵଵିସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ମାଯା ଵିମାଯା ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ସନ୍ଧ୍ଯାଦିକଂ କର୍ମ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ସଚେତନତା, ସବୁଠୁ ମୁକ୍ତ; ମୋ ପାଖରେ ମାୟା କିମ୍ବା ଅମାୟା କେବେ ନାହିଁ; ସନ୍ଧ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି କର୍ମ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ସଂଵିଦ୍ଧି ମାଂ ସର୍ଵସମାଧିଯୁକ୍ତଂ ସଂଵିଦ୍ଧି ମାଂ ଲକ୍ଷ୍ଯଵିଲକ୍ଷ୍ଯମୁକ୍ତମ୍। ଯୋଗଂ ଵିଯୋଗଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ସଚେତନତା, ସମସ୍ତ ସମାଧିରେ ଏକତା; ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ସଚେତନତା, ଲକ୍ଷଣରୁ ମୁକ୍ତ; ଯୋଗ କିମ୍ବା ବିଯୋଗ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ମୂର୍ଖୋଽପି ନାହଂ ନ ଚ ପଣ୍ଡିତୋଽହଂ ମୌନଂ ଵିମୌନଂ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ତର୍କଂ ଵିତର୍କଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୁଁ ମୂର୍ଖ ନୁହେଁ, ପଣ୍ଡିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୌନ କିମ୍ବା ଅମୌନ ମୋ ପାଇଁ କେବେ ନାହିଁ; ତର୍କ କିମ୍ବା ବିତର୍କ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ପିତା ଚ ମାତା ଚ କୁଲଂ ନ ଜାତି- ର୍ଜନ୍ମାଦି ମୃତ୍ଯୁର୍ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ସ୍ନେହଂ ଵିମୋହଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୋର କେହି ପିତା କିମ୍ବା ମାତା ନାହିଁ, କୁଳ କିମ୍ବା ଜାତି ନାହିଁ, ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ କେବେ ନାହିଁ; ସ୍ନେହ କିମ୍ବା ମୋହ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ଅସ୍ତଂ ଗତୋ ନୈଵ ସଦୋଦିତୋଽହଂ ତେଜୋଵିତେଜୋ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ସନ୍ଧ୍ଯାଦିକଂ କର୍ମ କଥଂ ଵଦାମି ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ମୁଁ କେବେ ଅସ୍ତମିତ ହେଉନି, କେବେ ସଦା ଉଦିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଜ କିମ୍ବା ତେଜ ଅଭାବ ମୋ ପାଖରେ କେବେ ନାହିଁ; ସନ୍ଧ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି କର୍ମ କହିବି କିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ଅସଂଶଯଂ ଵିଦ୍ଧି ନିରାକୁଲଂ ମାଂ ଅସଂଶଯଂ ଵିଦ୍ଧି ନିରନ୍ତରଂ ମାମ୍। ଅସଂଶଯଂ ଵିଦ୍ଧି ନିରଞ୍ଜନଂ ମାଂ ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ଅଚଳ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ଅବିରତ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ନିର୍ମଳ; ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ଧ୍ଯାନାନି ସର୍ଵାଣି ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ଶୁଭାଶୁଭଂ କର୍ମ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି। ତ୍ଯାଗାମୃତଂ ତାତ ପିବନ୍ତି ଧୀରାଃ ସ୍ଵରୂପନିର୍ଵାଣମନାମଯୋଽହମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଅଶୁଭ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ତ୍ୟାଗର ଅମୃତ ପିଉଥିବେ, ପ୍ରିୟ, କାରଣ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱରୂପରେ ମୁକ୍ତିର ସାର, ରୋଗର ଅଭାବ।
ଵିନ୍ଦତି ଵିନ୍ଦତି ନ ହି ନ ହି ଯତ୍ର ଛନ୍ଦୋଲକ୍ଷଣଂ ନ ହି ନ ହି ତତ୍ର। ସମରସମଗ୍ନୋ ଭାଵିତପୂତଃ ପ୍ରଲପତି ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରମଵଧୂତଃ
ସେ ପାଉଛନ୍ତି, ସେ ପାଉଛନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ଚାହାଣିର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ସେଠି; ସମତାରେ ଲୀନ, ଧ୍ୟାନରେ ପବିତ୍ର, ସେ ପରମ ଅବଧୂତ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି।
ଇତି ଚତୁର୍ଥୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଓଁ ଇତି ଗଦିତଂ ଗଗନସମଂ ତତ୍ ନ ପରାପରସାରଵିଚାର ଇତି। ଅଵିଲାସଵିଲାସନିରାକରଣଂ କଥମକ୍ଷରବିନ୍ଦୁସମୁଚ୍ଚରଣମ୍
ଓଁ। ଏହିପରି ଆକାଶ ସମ ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲା, ଏହା କୌଣସି ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ବିଚାର ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ଖେଳ ଓ ଅଖେଳ ଅପସାରିତ, ଅକ୍ଷର ବିନ୍ଦୁର ଉଚ୍ଚାରଣ କିପରି ସମ୍ଭବ?
ଇତି ତତ୍ତ୍ଵମସିପ୍ରଭୃତିଶ୍ରୁତିଭିଃ ପ୍ରତିପାଦିତମାତ୍ମନି ତତ୍ତ୍ଵମସି। ତ୍ଵମୁପାଧିଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
‘ତୁମେ ସେ’ ଏହିପରି ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉପାଧିରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ; ମନ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ହେବା ସତ୍ୱେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ଅଧଊର୍ଧ୍ଵଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ ବହିରନ୍ତରଵର୍ଜିତସର୍ଵସମମ୍। ଯଦି ଚୈକଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଉପର-ତଳ ଅଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ; ଭିତର-ବାହାର ଅଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ; ଯଦି ତୁମେ ଏକତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ, ମନ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ନ ହି କଲ୍ପିତକଲ୍ପଵିଚାର ଇତି ନ ହି କାରଣକାର୍ଯଵିଚାର ଇତି। ପଦସନ୍ଧିଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
କୌଣସି କଳ୍ପନା ଉପରେ ବିଚାର ନାହିଁ, କାରଣ-ଫଳ ଉପରେ ବିଚାର ନାହିଁ; ଶବ୍ଦର ଯୋଗ ଅଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ, ମନ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ନ ହି ବୋଧଵିବୋଧସମାଧିରିତି ନ ହି ଦେଶଵିଦେଶସମାଧିରିତି। ନ ହି କାଲଵିକାଲସମାଧିରିତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନର ସମାଧି ନାହିଁ, ଦେଶ କିମ୍ବା ଅଦେଶର ସମାଧି ନାହିଁ; କାଳ କିମ୍ବା ଅକାଳର ସମାଧି ନାହିଁ; ମନ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ହେବା ସତ୍ୱେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ନ ହି କୁମ୍ଭନଭୋ ନ ହି କୁମ୍ଭ ଇତି ନ ହି ଜୀଵଵପୁର୍ନ ହି ଜୀଵ ଇତି। ନ ହି କାରଣକାର୍ଯଵିଭାଗ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଘଡ଼ିର ଆକାଶ ନାହିଁ, ଘଡ଼ି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଦେହୀ ନାହିଁ, ଜୀବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ଭେଦ ନାହିଁ; ମନ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ହେବା ସତ୍ୱେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ଇହ ସର୍ଵନିରନ୍ତରମୋକ୍ଷପଦଂ ଲଘୁଦୀର୍ଘଵିଚାରଵିହୀନ ଇତି। ନ ହି ଵର୍ତୁଲକୋଣଵିଭାଗ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ସମୟରେ ମୁକ୍ତିର ପଦ ଅବିରତ ଅଛି, ଛୋଟ-ବଡ଼ ବିଚାର ନାହିଁ; ବୃତ୍ତ କିମ୍ବା କୋଣର ଭେଦ ନାହିଁ; ମନ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ହେବା ସତ୍ୱେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?
ଇହ ଶୂନ୍ଯଵିଶୂନ୍ଯଵିହୀନ ଇତି ଇହ ଶୁଦ୍ଧଵିଶୁଦ୍ଧଵିହୀନ ଇତି। ଇହ ସର୍ଵଵିସର୍ଵଵିହୀନ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ଶୂନ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଶୂନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଏଠାରେ ପବିତ୍ର କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ; ଏଠାରେ ସବୁ କିମ୍ବା କିଛି ନୁହେଁ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ନ ହି ଭିନ୍ନଵିଭିନ୍ନଵିଚାର ଇତି ବହିରନ୍ତରସନ୍ଧିଵିଚାର ଇତି। ଅରିମିତ୍ରଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ଭିନ୍ନ କିମ୍ବା ଅଭିନ୍ନ ବିଚାର କିଛି ନାହିଁ; ଭିତର ବା ବାହାର ସଂଯୋଗ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। ଶତ୍ରୁ ବା ବନ୍ଧୁ କିଛି ନାହିଁ, ସବୁଠି ସମତା ଅଛି। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ନ ହି ଶିଷ୍ଯଵିଶିଷ୍ଯସ୍ଵରୂପୈତି ନ ଚରାଚରଭେଦଵିଚାର ଇତି। ଇହ ସର୍ଵନିରନ୍ତରମୋକ୍ଷପଦଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ଶିଷ୍ୟ ବା ଗୁରୁର ସ୍ୱରୂପ କିଛି ନାହିଁ; ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ବିଭେଦ ଉପରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। ଏଠାରେ ସବୁଠି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ମୁକ୍ତି ଅଛି। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ନନୁ ରୂପଵିରୂପଵିହୀନ ଇତି ନନୁ ଭିନ୍ନଵିଭିନ୍ନଵିହୀନ ଇତି। ନନୁ ସର୍ଗଵିସର୍ଗଵିହୀନ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ରୂପ ବା ଅରୂପ କିଛି ନାହିଁ; ଭିନ୍ନତା ବା ଅଭିନ୍ନତା କିଛି ନାହିଁ; ସୃଷ୍ଟି ବା ବିନାଶ କିଛି ନାହିଁ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ନ ଗୁଣାଗୁଣପାଶନିବନ୍ଧ ଇତି ମୃତଜୀଵନକର୍ମ କରୋମି କଥମ୍। ଇତି ଶୁଦ୍ଧନିରଞ୍ଜନସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ଗୁଣ ବା ଦୋଷର ବନ୍ଧନ କିଛି ନାହିଁ; ମୁଁ କିପରି ମୃତ ବା ଜୀବନ୍ତ ମାନଙ୍କ କାମ କରିପାରିବି? ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ ଓ ସମତା ଥିବାବେଳେ, ମନ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଇହ ଭାଵଵିଭାଵଵିହୀନ ଇତି ଇହ କାମଵିକାମଵିହୀନ ଇତି। ଇହ ବୋଧତମଂ ଖଲୁ ମୋକ୍ଷସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥା ବା ଅନବସ୍ଥା କିଛି ନାହିଁ; ଆଶା ବା ନିରାଶା କିଛି ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ମୁକ୍ତି ସମାନ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଇହ ତତ୍ତ୍ଵନିରନ୍ତରତତ୍ତ୍ଵମିତି ନ ହି ସନ୍ଧିଵିସନ୍ଧିଵିହୀନ ଇତି। ଯଦି ସର୍ଵଵିଵର୍ଜିତସର୍ଵସମଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱ ସବୁଠି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଛି; ସଂଯୋଗ ବା ବିଯୋଗର ଅଭାବ ନାହିଁ। ଯଦି ସବୁଠି ସମତା ଓ ସବୁଠୁ ମୁକ୍ତି ଅଛି, ମନ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଅନିକେତକୁଟୀ ପରିଵାରସମଂ ଇହସଙ୍ଗଵିସଙ୍ଗଵିହୀନପରମ୍। ଇହ ବୋଧଵିବୋଧଵିହୀନପରଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଘର ନାହିଁ କିମ୍ବା ଛୋଟ ଘର ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀ ସମାନ। ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚତମ ଅଟୁଟ ଓ ଅସଙ୍ଗ; ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚତମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନରୁ ମୁକ୍ତ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଅଵିକାରଵିକାରମସତ୍ଯମିତି ଅଵିଲକ୍ଷଵିଲକ୍ଷମସତ୍ଯମିତି। ଯଦି କେଵଲମାତ୍ମନି ସତ୍ଯମିତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ଅପରିବର୍ତ୍ତନ, ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଭିନ୍ନତା ବା ଅଭିନ୍ନତା, ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ସତ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମାରେ ଅଛି, ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଇହ ସର୍ଵସମଂ ଖଲୁ ଜୀଵ ଇତି ଇହ ସର୍ଵନିରନ୍ତରଜୀଵ ଇତି। ଇହ କେଵଲନିଶ୍ଚଲଜୀଵ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସମାନ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କେବଳ ଅଚଳ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ଅଵିଵେକଵିଵେକମବୋଧ ଇତି ଅଵିକଲ୍ପଵିକଲ୍ପମବୋଧ ଇତି। ଯଦି ଚୈକନିରନ୍ତରବୋଧ ଇତି କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ବିବେକ ବା ଅବିବେକ, ଏହା ଅଜ୍ଞାନ; ଏଠାରେ କଳ୍ପନା ବା ଅକଳ୍ପନା, ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନ। ଯଦି କେବଳ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।
ନ ହି ମୋକ୍ଷପଦଂ ନ ହି ବନ୍ଧପଦଂ ନ ହି ପୁଣ୍ଯପଦଂ ନ ହି ପାପପଦମ୍। ନ ହି ପୂର୍ଣପଦଂ ନ ହି ରିକ୍ତପଦଂ କିମୁ ରୋଦିଷି ମାନସି ସର୍ଵସମମ୍
ଏଠାରେ ମୁକ୍ତିର ଅବସ୍ଥା ନାହିଁ, ବନ୍ଧନର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ପୁଣ୍ୟ ବା ପାପର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ପୂର୍ଣ୍ଣତା ବା ଶୂନ୍ୟତାର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ମନ, ସବୁଠି ସମତା ଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।